Σάββατο, 11 Ιουνίου 2011

Το νόημα του Parsifal: Μια προσωπική δήλωση για την ποίηση...

Ξέρω, δηλώσεις γίνονται όταν υπάρχουν υποψήφιοι αποδέκτες. Υπ’ αυτή την έννοια, μια δήλωση στο παρόν blog μοιάζει με κραυγή σε έρημο δάσος όπου η ηχώ δίνει μια κάποια παρήγορη ψευδαίσθηση επικοινωνιακής ανταπόκρισης... Ας πούμε, λοιπόν, πως η τοποθέτηση που ακολουθεί δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια παραληρηματική αυτοεξομολόγηση!

Στην ποίηση ελλοχεύει πάντα ο κίνδυνος να ταυτίσει κανείς απόλυτα το ποίημα με τον ποιητή. Η λέξη «απόλυτα» κουβαλά το μεγαλύτερο βάρος στην προηγούμενη πρόταση, αφού, λίγο ή πολύ, στην τέχνη πάντα ενυπάρχουν αυτοβιογραφικά στοιχεία. Σε κάποιες περιπτώσεις, μάλιστα (θα τολμούσα να αναφέρω σαν παράδειγμα τον Καρυωτάκη, σε μεγάλο βαθμό και τον Καβάφη), η ποίηση είναι ένα όχημα ανοικτής προσωπικής εξομολόγησης.

Ο «οιονεί ποιητής» του οποίου η μετριότης έχει εμφιλοχωρήσει στο παρόν ιστολόγιο, ακολουθεί μια διαφορετική προσέγγιση. Διαποτισμένος με τις ιδέες και τη φιλοσοφία του Wagner, βλέπει την τέχνη (και ειδικά την ποίηση) σαν μια ευκαιρία διεύρυνσης της αυτογνωσίας (άρα της σοφίας, κατά τον Σωκράτη) του ίδιου του ποιητή, μέσω της εσωτερικευμένης ετεροπαρατήρησης. Αυτή είναι η κεντρική φιλοσοφική ιδέα στον Parsifal: ο δρόμος για την απόκτηση της σοφίας περνάει μέσα απ’ τη συμπόνια, δηλαδή, μέσα απ’ το βίωμα του αλλότριου πόνου.

Τα δύο ποιήματα που ακολουθούν είναι εμπνευσμένα από τη γενναία αλλά κι επώδυνη πορεία ενός συνανθρώπου, από την αρχική ουτοπία της μυθοποίησης ως το τελικό καθαρτήριο γκρέμισμα των «ειδώλων»...


Αποτύπωμα

Δε μπόρεσε η σκόνη να σβήσει το αποτύπωμα...
Ούτε κι ο χρόνος που κυλάει αμείλικτα
δε θα την πάρει από το νου,
ακόμα και φευγάτη πια από καιρό που θα ‘ναι...

Αυτή η θέση που έπιανε
(πόσο ασήμαντη φαινόταν πριν!)
σα φύγει πια θαρρώ ποτέ δε θα γεμίσει.
Μα κι αν αλλιώς συμβεί,
για μένα θα ‘ναι αδειανή...

Η προσδοκία η πρωινή μήπως συμπέσει η ώρα...
Το χτυποκάρδι του μεσημεριού
για ένα απρόσμενο, τυχαίο συναπάντημα...
Ένα χαμόγελο που κάνει ξαφνικά
μια μέρα ανούσια να μοιάζει με γιορτή...

Σ’ ευχαριστώ για την ψευδαίσθηση της προσμονής
που άθελά σου τόσο απλόχερα μου χάρισες!
Σ’ ευχαριστώ γιατί μου θύμισες
πώς είναι να ονειρεύομαι χωρίς να κοιμηθώ!
Σ’ ευχαριστώ τη σκόνη που δε σκούπισες
μαζί και το περίγραμμά μου εξαφανίζοντας,
το μόνο πράγμα που ποτέ σε άφησα να δεις...


Parking

Η θέση σου ήταν άδεια.
Κι όμως, δεν κοντοστάθηκα όπως παλιά
μια υποψία να ανασάνω απ’ τ’ άρωμά σου...
Ν’ αναρριγήσω από τη σκέψη πως
εκεί που στέκομαι
λίγο πιο πριν για μια στιγμή εσύ στάθηκες...
Έτσι που, άμα το χρόνο συρρικνώναμε
εσύ κι εγώ θα ‘μασταν ένα!

Θεά δεν ήσουν τελικά.
Και ό,τι λάτρεψα εσύ δεν ήσουν
(το πρόσωπό σου καν δεν είχα καλοδεί...).
Μία ψευδαίσθηση για λίγο που με γέλασε,
αυτή ήταν που λάτρεψα!
Γι’ αυτό μην ψάχνεις για το χέρι
που άφησε εκείνο το αποτύπωμα,
είναι μάταιο...
Μόνο σ’ ευχαριστώ που απλά εκεί βρέθηκες,
καρδιές για να χαράζω και κρυφά συνθήματα
πάνω στο σκονισμένο σου τ’ αμάξι...

Ντίνος Πυργιώτης, ΜΟΝΟΛΟΓΟΙ ΣΤΗΝ ΑΦΡΟΔΙΤΗ

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου