Παρασκευή, 26 Νοεμβρίου 2010

Στα Αναφιώτικα και πάλι...

Είναι κάποια μέρη που δεν αρκεί να τα επισκεφθείς μια φορά. Τραβάμε, λοιπόν, ξανά κατά τ' Αναφιώτικα με την κάμερα στο χέρι, ακολουθώντας τις διαδρομές ρομαντικών ποιητών που κάποτε ξενάγησαν εκεί τις μούσες τους. Που τώρα είναι χαμένες στις άγνωστες γειτονιές της επικίνδυνα γοητευτικής αυτής πόλης...




Δευτέρα, 22 Νοεμβρίου 2010

Κατά λάθος...

Σαδιστικά, ανελέητα
ο Brahms σφυροκοπάει τις αισθήσεις!
Λες και με δόλο βάλθηκε να ξετρυπώσει
μία παλιά, μια ξεχασμένη απόδειξη
που αν έβγαινε στο φως
θα σ’ έκανε να ντρέπεσαι:
πως κάποτε ήσουν κι εσύ
ανάμεσα στους τιποτένιους, τους περιφρονημένους
που ειρωνικά λέγονταν «άνθρωποι»!
Κάποτε που μπορούσες χωρίς φόβο να δακρύζεις
σ’ ένα κρεσέντο απελπισμένο της ορχήστρας,
ν’ αναριγάς όταν τρεμόπαιζαν οι βιόλες και τα τσέλα
στην εκπνοή ενός θλιμμένου adagio
(«τέτοιες αδυναμίες ανεπίτρεπτες
είναι που θα σε καταστρέψουν»
σου ‘λεγαν πάντα, και σωστά, ώσπου
το μάθημά σου πια στο μάθανε καλά...).

Τι προδοσία απ’ την τέχνη αυτή που λάτρεψες!
Γι’ αυτό σου λέω, σταμάτα τον το δίσκο...
Να, κοίτα στον τοίχο το ρολόι, πάει τέσσερις,
σε λίγο πρέπει και ν’ ανοίξεις το γραφείο.
Κι αυτοί που θάρθουν θέλουν να σε δούνε δυνατό
κατά πώς λέει κι η διαφήμιση: «εμπιστοσύνη!».

Κι αυτό το δίσκο που από λάθος σου ‘δωσαν
σίγουρα θα τον θέλουν πίσω.
Αύριο πρωί ζήτα εκείνον που χρειάζεσαι
με τα αρχεία για τους ισολογισμούς...

 Ντίνος Πυργιώτης, ΜΕΤΑ ΤΑ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΑ...

Τετάρτη, 17 Νοεμβρίου 2010

Στα Αναφιώτικα...

Τα Αναφιώτικα είναι μια γραφική λιλιπούτεια συνοικία της Αθήνας που βρίσκεται σκαρφαλωμένη στην βορειανατολική πλευρά του βράχου της Ακρόπολης. Δημιουργήθηκε κατά την περίοδο της βασιλείας του Όθωνα όταν εγκαταστάθηκαν στην περιοχή εργάτες από την Ανάφη, που είχαν έρθει στην Αθήνα για να εργαστούν ως χτίστες στην ανέγερση των ανακτόρων του Όθωνα.
Η συνοικία χτίστηκε στο ύφος των κυκλαδίτικων οικισμών και ακόμα και σήμερα διατηρεί ελαφρά το νησιώτικο χρώμα της. Έχει αρκετά κυβόσχημα μικρά σπίτια, στενά σοκάκια που συχνά καταλήγουν σε σκαλιά, και πολλά αναρριχητικά λουλούδια όπως βουκαμβίλιες. Τα Αναφιώτικα θεωρούνται ΒΑ προέκταση της Πλάκας.



Δευτέρα, 15 Νοεμβρίου 2010

Το νόημα του "Εγώ"

Αναφερθήκαμε πιο κάτω στην υπέρβαση του "Εγώ". Αυτοί οι (λίγοι) που θα το πετύχουν θα φτάσουν στην τελείωση, στην απόλυτη γνώση της Αλήθειας. Γιατί το "Εγώ" μας είναι η κουρτίνα που μας κρύβει την ουσία των πραγμάτων, αναδεικνύοντας ως υπέρτατο το επουσιώδες. Οι τελευταίοι που θα πάρουν το μήνυμα είναι μάλλον οι πολιτικοί: αρκεί να ακούσετε τις δηλώσεις τους μετά από μια εκλογική αναμέτρηση, όπου ο καθένας προσπαθεί να ερμηνεύσει το αποτέλεσμα έτσι όπως συμφέρερει τις προσωπικές και κομματικές του σκοπιμότητες. Η Αλήθεια και η Αντικειμενικότητα είναι δύο γυναίκες που δεν θα πλαγιάσουν ποτέ με έναν πολιτικό, όσο κι αν αυτός προσπαθήσει να μας πείσει πως συγκαταλέγονται στις πιο επιφανείς κατακτήσεις του!

Τα χαρακτηριστικά του "Εγώ" δεν είναι πάντα ευδιάκριτα. Χρειαζόμαστε κάποιους φωτισμένους οδηγούς να μας δείξουν το δρόμο στα πρώτα βήματά μας στην αυτογνωσία. Αν και αποτελούν προσωπικές επιλογές, θα σας προτείνω δύο εξαιρετικά βιβλία γραμμένα από ανθρώπους που μπόρεσαν να δουν πέρα απ' τους στενούς ορίζοντες της φαινομενολογίας:

1. Eckhart Tolle, "ΓΙΑ ΜΙΑ ΝΕΑ ΖΩΗ" (A NEW EARTH)
Μετάφραση: Ρένα Καρακατσάνη (Εκδόσεις ΛΙΒΑΝΗ)

2. Wayne Dyer, "Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ΠΡΟΘΕΣΗΣ" (THE POWER OF INTENTION)
Μετάφραση: Ελένη Πουλάκου (Εκδόσεις ΕΣΟΠΤΡΟΝ)

Κυριακή, 14 Νοεμβρίου 2010

Αλλαγή φρουράς

Να συγχαρούμε τον νέο Δήμαρχο και να του ευχηθούμε καλή επιτυχία στο έργο του. Οι δημότες της Αθήνας δεν περιμένουμε τίποτα λιγότερο απ' το να ξαναδούμε την πόλη-μοντέλο των Ολυμπιακών Αγώνων. Μια πόλη καθαρή και ασφαλή, κόσμημα για το σύγχρονο κόσμο!

Παρασκευή, 12 Νοεμβρίου 2010

Τα ποτάμια δεν γυρνούν πίσω...

Η τρομοκρατία του Δεύτερου Θερμοδυναμικού Νόμου

Στη Θερμοδυναμική (που είναι κλάδος της Φυσικής) διατυπώνονται δύο θεμελιώδεις νόμοι. Ο Πρώτος Νόμος αφορά τη διατήρηση της ενέργειας και ακούγεται ως αυτονόητος (αν και έχει κάποιες λεπτές υφές): η ενέργεια που προσφέρεις σε ένα σύστημα είναι ισόποση με την αύξηση του ενεργειακού αποθέματος του συστήματος. Αν ο νόμος αυτός ήταν ο μοναδικός που δέσμευε την ύλη κατά τις μεταβολές της, ο κόσμος που ξέρουμε θα ήταν πολύ διαφορετικός: θα υπήρχε, π.χ., τρόπος να μη γερνάμε ποτέ (ίσως και να γίνουμε αθάνατοι), ενώ ο προϊστορικός άνθρωπος θα είχε ανακαλύψει το ψυγείο και το air conditioning με την ίδια ευκολία που έμαθε να ζεσταίνεται απ’ τη φωτιά!

Ο Δεύτερος Νόμος της Θερμοδυναμικής (ή «δεύτερο θερμοδυναμικό αξίωμα») βάζει ένα τέλος σε τέτοιες φιλοδοξίες. Αποτελεί ίσως την πιο σκληρή πραγματικότητα της Φύσης, μια αληθινή κατάρα του Δημιουργού πάνω στο δημιούργημά του. Λέει, με πολύ απλά λόγια, πως κάποια πράγματα που συμβαίνουν δεν είναι δυνατό να «ξε-συμβούν», πως το ποτάμι κάποιων φαινομένων δεν γυρίζει πίσω. Έτσι, π.χ., ενώ ένα ζεστό σώμα μπορεί αυθόρμητα να δώσει λίγη από τη ζέστη του σε ένα πιο κρύο, το αντίθετο είναι απίθανο (πρακτικά αδύνατο) να συμβεί: ένα κρύο σώμα δεν μπορεί, χωρίς εξωτερική παρέμβαση, να δώσει μέρος από τη λιγοστή του θερμότητα σε ένα ζεστό, έτσι που το ένα να γίνει ακόμα πιο κρύο και το άλλο ακόμα πιο ζεστό. Η ζέστη φεύγει και δεν γυρίζει ποτέ πίσω από μόνη της. Το ίδιο και η νεότητα στον άνθρωπο, που φεύγει ανεπιστρεπτί αφήνοντας πίσω της τη φθορά που οδηγεί στο γήρας και το θάνατο.

Αν το καλοσκεφτεί κανείς, όλοι οι φόβοι στον άνθρωπο σχετίζονται με το αμετάστρεπτο, την αδυναμία του να αναιρέσει μεταβολές που δεν του είναι επιθυμητές. Προσέχουμε την υγεία μας γιατί κάποιες βλάβες της μπορεί να μην αποκαθίστανται. Προσέχουμε τα πολύτιμα αντικείμενά μας γιατί κάποιες φθορές δεν επιδέχονται επιδιόρθωση. Αλλά, ο Δεύτερος Νόμος διέπει και λειτουργίες που ξεφεύγουν από τα όρια της Φυσικής και εισχωρούν σε άλλα «χωράφια», π.χ. της Κοινωνιολογίας ή της Οικονομίας: Η ανθρώπινη συμπεριφορά διαμορφώνει την κοινωνική συνείδηση (ή την κοινή γνώμη) με τρόπους που συχνά είναι μη-αντιστρέψιμοι. Η διακίνηση του χρήματος στο εσωτερικό και το εξωτερικό μιας χώρας μπορεί να μεταβάλει δυσμενώς την οικονομική πραγματικότητα της χώρας με τρόπο που να οδηγεί στην οικονομική της κατάρρευση, χωρίς δυνατότητα σωτηρίας.

Αν τα παραπάνω παραδείγματα σας θυμίζουν κάτι από την προσωπική σας εμπειρία, δεν κάνετε λάθος! Η ζωή είναι γεμάτη αγωνίες για όλων των ειδών τις ισορροπίες που μπορούν να ανατραπούν. Ανησυχούμε για τη φυσική κατάσταση και την υγεία μας, για τη φθορά των υλικών αγαθών που με κόπο αποκτήσαμε, τις οικονομίες που μαζέψαμε μια ζωή και μπορεί να χαθούν μέσα σε μια νύχτα, την κοινωνική υπόληψη που κατακτήσαμε και μπορεί να απειληθεί από έναν λάθος χειρισμό ή μια κακοτυχία... Αυτό που μένει στο τέλος είναι η συνειδητοποίηση ότι το μη-αντιστρεπτό είναι ο κανόνας του παιχνιδιού που μας επιτρέπει να παραμένουμε παίκτες στην παρτίδα της ζωής. Και η συνειδητότητα αυτή του πεπερασμένου των πραγμάτων και των αξιών οδηγεί αναπόφευκτα σε ένα αίσθημα ματαιότητας. Υπάρχει λοιπόν ευτυχία, ή μήπως είναι απλά μια συλλογή από στιγμιαίες ψευδαισθήσεις καλής ψυχολογικής διάθεσης; Τείνω να θεωρήσω το ερώτημα ρητορικό και την απάντηση αυτονόητη. Το συμπέρασμα είναι πως, ευτυχισμένη ζωή είναι εκείνη που διαρκεί αρκετά ώστε να συνειδητοποιήσουμε τη ματαιότητά της, και αρκετά λίγο ώστε να αντέξουμε τη συνειδητότητα αυτή...


Τετάρτη, 10 Νοεμβρίου 2010

Υπέρβαση του "Εγώ"

Αφιερωμένο εξαιρετικά σ' αυτούς που πιστεύουν (άρα γνωρίζουν) πως η σωτηρία ενός τόπου και μιας κοινωνίας ξεκινάει απ' το μετασχηματισμό της συνειδητότητας του καθενός μας ξεχωριστά. Και ένας τέτοιος μετασχηματισμός έχει ως βασικό προαπαιτούμενο την υπέρβαση αυτού που αγαπάμε περισσότερο από κάθε τι: του ίδιου μας του ΕΓΩ!

Υπέρβαση του Εγώ

Αυτός ο στυλογράφος ο ακριβός
ήταν δικός μου:
κοίτα στο πλάι το μονόγραμμα!

Αυτό το σπίτι το ψηλό
σε μένα ανήκε:
μέσ’ στο συρτάρι είναι τα συμβόλαια!

Αυτό το ποίημα το εξαίσιο
εγώ το έγραψα:
πρόσεξε τ’ όνομά μου στο εξώφυλλο!

Αυτό το πλήθος το τεράστιο
για μένα ζητωκραύγαζε:
σώπα και άκουσε στο δίσκο τα συνθήματα!

Αυτή τη δωρεά τη γενναιόδωρη
εγώ την είχα κάνει:
για δες στην πινακίδα τα χρυσά τα γράμματα!

Αυτοί που κλαιν με σπαραγμό
για μένα κλαίνε:
διάβασε τ’ όνομά μου χαραγμένο στο σταυρό!

... Όμως «εγώ» δεν είμαι πια Εγώ:
Είμαι «εσύ», είμαι «εμείς»,
είμ’ ό,τι πέρασε και ό,τι θάρθει,
το χθες μαζί και τ’ αύριο,
το εδώ και το εκεί αγκαλιασμένα στο παντού,
ψυχή του Σύμπαντος και όλων των Συμπάντων!
Τώρα πια λεύτερος,
καμία αιτιότητα κρυφή να μη με σκιάζει...

Ντίνος Πυργιώτης, ΜΕΤΑ ΤΑ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΑ...

Κυριακή, 7 Νοεμβρίου 2010

Ποιοι θα την αποτελειώσουν;

Σήμερα διαλέγει τα χέρια που θα κρατούν τις τύχες της για τα επόμενα χρόνια. Μια δύσκολη εκλογή ανάμεσα σε αποτυχημένα κομματόσκυλα και αβέβαιων δυνατοτήτων καλές προθέσεις...