Τρίτη, 14 Ιουνίου 2011

Γιώργος Παππάς (1909-1958): Ένας ευπατρίδης του Ελληνικού θεάτρου και σινεμά!

Ο Γιώργος Παππάς ήταν Έλληνας δραματικός ηθοποιός. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1909. Ήταν γιος του δημοσιογράφου Σπυρίδωνα Παππά και της ποιήτριας Θεώνης Δρακοπούλου, που έγινε γνωστή με το ψευδώνυμο "Μυρτιώτισσα". Σπούδασε στην Ελβετία όπου και έλαβε δίπλωμα Γεωπονικής, και επανερχόμενος στην Ελλάδα διορίστηκε στο Υπουργείο Εξωτερικών απ΄ όπου και ακολούθησε διπλωματική σταδιοδρομία, την οποία όμως και εγκατέλειψε όταν εμφανίσθηκε στη θεατρική σκηνή το 1931 με το θίασο του Μήτσου Μυράτ στο έργο "Κύκνος" του Σόμερσετ Μωμ και αργότερα ως συνθιασάρχης με τους θιάσους της Κυβέλης, της Κοτοπούλη κ.ά.
Ο Γιώργος Παππάς χρημάτισε στη συνέχεια μέλος του θιάσου του
Βασιλικού Θεάτρου Αθηνών, παίζοντας πάντα πρωταγωνιστικούς ρόλους. Αλλά και ο ίδιος, στη διάρκεια της Κατοχής, διετέλεσε θιασάρχης με την Βάσω Μανωλίδου, τον Βεάκη και τον Δενδραμή. Μετά τον πόλεμο συνεργάστηκε με την Κατερίνα και με τον θίασο Λαμπέτη - Χορν, ενώ ανέλαβε και καθηγητής της υποκριτικής στη Δραματική Σχολή του Βασιλικού Θεάτρου. Εξαιρετική επιτυχία σημείωσε στα έργα "Έγκλημα και Τιμωρία", "Δον Ζουάν", "Καίσαρ και Κλεοπάτρα", "Αγία Ιωάννα", "Ευαγγελισμός" κ.ά.
Τιμήθηκε με το χάλκινο παράσημο της Λεγεώνας της Τιμής για τη προσφορά του στο γαλλικό θέατρο. Μετέφρασε πολλά θεατρικά έργα, αρκετά από τα οποία και σκηνοθέτησε ο ίδιος. Πέθανε νέος, στις 3 Μαΐου του 1958, λίγους μήνες μετά την πρώτη προβολή της τελευταίας του ταινίας "Ο Άνθρωπος του Τραίνου".
(Πηγή: teokon-artschool.gr)

Για περισσότερες πληροφορίες:
http://www.matia.gr/7/73/7307/7307_1_14.html (Βιογραφικά στοιχεία)
http://allilografia.blogspot.com/2009/03/blog-post.html (Γράμμα προς την Μυρτιώτισσα) 

Σάββατο, 11 Ιουνίου 2011

Το νόημα του Parsifal: Μια προσωπική δήλωση για την ποίηση...

Ξέρω, δηλώσεις γίνονται όταν υπάρχουν υποψήφιοι αποδέκτες. Υπ’ αυτή την έννοια, μια δήλωση στο παρόν blog μοιάζει με κραυγή σε έρημο δάσος όπου η ηχώ δίνει μια κάποια παρήγορη ψευδαίσθηση επικοινωνιακής ανταπόκρισης... Ας πούμε, λοιπόν, πως η τοποθέτηση που ακολουθεί δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια παραληρηματική αυτοεξομολόγηση!

Στην ποίηση ελλοχεύει πάντα ο κίνδυνος να ταυτίσει κανείς απόλυτα το ποίημα με τον ποιητή. Η λέξη «απόλυτα» κουβαλά το μεγαλύτερο βάρος στην προηγούμενη πρόταση, αφού, λίγο ή πολύ, στην τέχνη πάντα ενυπάρχουν αυτοβιογραφικά στοιχεία. Σε κάποιες περιπτώσεις, μάλιστα (θα τολμούσα να αναφέρω σαν παράδειγμα τον Καρυωτάκη, σε μεγάλο βαθμό και τον Καβάφη), η ποίηση είναι ένα όχημα ανοικτής προσωπικής εξομολόγησης.

Ο «οιονεί ποιητής» του οποίου η μετριότης έχει εμφιλοχωρήσει στο παρόν ιστολόγιο, ακολουθεί μια διαφορετική προσέγγιση. Διαποτισμένος με τις ιδέες και τη φιλοσοφία του Wagner, βλέπει την τέχνη (και ειδικά την ποίηση) σαν μια ευκαιρία διεύρυνσης της αυτογνωσίας (άρα της σοφίας, κατά τον Σωκράτη) του ίδιου του ποιητή, μέσω της εσωτερικευμένης ετεροπαρατήρησης. Αυτή είναι η κεντρική φιλοσοφική ιδέα στον Parsifal: ο δρόμος για την απόκτηση της σοφίας περνάει μέσα απ’ τη συμπόνια, δηλαδή, μέσα απ’ το βίωμα του αλλότριου πόνου.

Τα δύο ποιήματα που ακολουθούν είναι εμπνευσμένα από τη γενναία αλλά κι επώδυνη πορεία ενός συνανθρώπου, από την αρχική ουτοπία της μυθοποίησης ως το τελικό καθαρτήριο γκρέμισμα των «ειδώλων»...


Αποτύπωμα

Δε μπόρεσε η σκόνη να σβήσει το αποτύπωμα...
Ούτε κι ο χρόνος που κυλάει αμείλικτα
δε θα την πάρει από το νου,
ακόμα και φευγάτη πια από καιρό που θα ‘ναι...

Αυτή η θέση που έπιανε
(πόσο ασήμαντη φαινόταν πριν!)
σα φύγει πια θαρρώ ποτέ δε θα γεμίσει.
Μα κι αν αλλιώς συμβεί,
για μένα θα ‘ναι αδειανή...

Η προσδοκία η πρωινή μήπως συμπέσει η ώρα...
Το χτυποκάρδι του μεσημεριού
για ένα απρόσμενο, τυχαίο συναπάντημα...
Ένα χαμόγελο που κάνει ξαφνικά
μια μέρα ανούσια να μοιάζει με γιορτή...

Σ’ ευχαριστώ για την ψευδαίσθηση της προσμονής
που άθελά σου τόσο απλόχερα μου χάρισες!
Σ’ ευχαριστώ γιατί μου θύμισες
πώς είναι να ονειρεύομαι χωρίς να κοιμηθώ!
Σ’ ευχαριστώ τη σκόνη που δε σκούπισες
μαζί και το περίγραμμά μου εξαφανίζοντας,
το μόνο πράγμα που ποτέ σε άφησα να δεις...


Parking

Η θέση σου ήταν άδεια.
Κι όμως, δεν κοντοστάθηκα όπως παλιά
μια υποψία να ανασάνω απ’ τ’ άρωμά σου...
Ν’ αναρριγήσω από τη σκέψη πως
εκεί που στέκομαι
λίγο πιο πριν για μια στιγμή εσύ στάθηκες...
Έτσι που, άμα το χρόνο συρρικνώναμε
εσύ κι εγώ θα ‘μασταν ένα!

Θεά δεν ήσουν τελικά.
Και ό,τι λάτρεψα εσύ δεν ήσουν
(το πρόσωπό σου καν δεν είχα καλοδεί...).
Μία ψευδαίσθηση για λίγο που με γέλασε,
αυτή ήταν που λάτρεψα!
Γι’ αυτό μην ψάχνεις για το χέρι
που άφησε εκείνο το αποτύπωμα,
είναι μάταιο...
Μόνο σ’ ευχαριστώ που απλά εκεί βρέθηκες,
καρδιές για να χαράζω και κρυφά συνθήματα
πάνω στο σκονισμένο σου τ’ αμάξι...

Ντίνος Πυργιώτης, ΜΟΝΟΛΟΓΟΙ ΣΤΗΝ ΑΦΡΟΔΙΤΗ

Τετάρτη, 8 Ιουνίου 2011

Τα μισοφαγωμένα μήλα στον Παράδεισο της "μηχανής του πόνου"...

Την ιστορία την άκουσα στο σαλόνι ενός κομμωτηρίου. Μια νέα κοπέλα είχε μπλέξει με έναν πολύ «μάτσο» τύπο, απ’ αυτούς που θεωρούν την ευγένεια του χαρακτήρα σαν «φλωρίστικη» ιδιαιτερότητα. Ήταν συχνά βίαιος μαζί της και, γενικά, της κακοφερόταν. Κάποια στιγμή εκείνη δεν άντεξε και τον παράτησε. Γνώρισε τότε ένα υπέροχο, ευγενικό παιδί που της φέρθηκε σαν πριγκίπισσα (ήταν και «συμπαθέστατος», κατά δήλωσή της).

Δεν πέρασε πολύς καιρός ώσπου να καταλάβει πως δεν μπορούσε να νιώσει γι’ αυτόν καμία ουσιαστική έλξη. Η πολλή του η ευγένεια την «ξενέρωνε», και άρχισε να συνειδητοποιεί πως η απουσία της βίας από τη σχέση λειτουργούσε σαν κατασταλτικό του πάθους. Όπως είπε, της έλειψε εκείνος ο «πραγματικός άντρας» που «την πλάκωνε στα χαστούκια» και μετά την τραβούσε με σιγουριά κοντά του για τη συμφιλίωση-προεόρτιο ερωτικής πανδαισίας! Ήταν ο μόνος που την έκανε να νιώθει «ασφαλής». Και δίχως να το σκεφτεί πολύ, γύρισε πίσω στους γνώριμους πόνους...

Ξεκινώ σήμερα τη δημοσίευση της «οιονεί ποιητικής συλλογής» ΜΟΝΟΛΟΓΟΙ ΣΤΗΝ ΑΦΡΟΔΙΤΗ. Ζητώ εκ προοιμίου συγνώμη από τις αναγνώστριες του AthensLover για τη φιλοσοφική θέση που παίρνουν αυτά τα ποιήματα απέναντι στη γυναίκα. Ενδεχομένως την δαιμονοποιούν υπέρ το δέον, προβάλλοντας σε μεγέθυνση και με έντονα σαρκαστική διάθεση τις σκοτεινές πλευρές της. Ίσως ακόμα και να παραμορφώνουν, σε κάποιες περιπτώσεις, το είδωλό της! Το σίγουρο είναι πως η γυναίκα είναι η τελειότερη μηχανή παραγωγής πόνου. Και το τραγικό της υπόθεσης είναι πως, τις περισσότερες φορές, αυτός που πονά δεν το γνωρίζει καν...


Παράδεισος

Δε λέω,
γλυκός είναι ο πόνος 
να βασιλεύεις στον Παράδεισο
τώρα που φύγαν οι θεοί.
Και οι πατημασιές που αφήκαν
- βαριές και ανεξίτηλες -
το πιο καλό αντίδοτο
στη ματαιοδοξία σου...

Ήρθε λοιπόν η ώρα σου
ευγενικέ κι αόρατε φιλόσοφε:
Μ’ αυτά τα μισοφαγωμένα μήλα
την τέχνη σου όλη βάλε
και της ψυχής σου τη γλυκύτητα
να φτιάξεις μια υπέροχη κομπόστα!

Ντίνος Πυργιώτης, ΜΟΝΟΛΟΓΟΙ ΣΤΗΝ ΑΦΡΟΔΙΤΗ

Δευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Εντός των τειχών...


Κοιτούσα πέρα απ’ το πέλαγο
θαρρώντας πως οι οχτροί
θα έρχονταν από μακριά.
Μα ήταν μες στο ίδιο μου το περιβόλι...

Ντίνος Πυργιώτης, ΜΕΤΑ ΤΑ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΑ...

(Το ποίημα αυτό πρωτοδημοσιεύθηκε στο aekscript, ένα blog για φίλους της ΑΕΚ το οποίο δυστυχώς, όπως κι η ίδια η ΑΕΚ, έπαψε πια να υπάρχει...)