Παρασκευή, 3 Φεβρουαρίου 2017

Ματωμένος γάμος (1989) | του Federico Garcia Lorca

Τηλεοπτική πρεμιέρα: 30 Ιανουαρίου 1989
Σκηνοθεσία: Σταμάτης Χονδρογιάννης
Συγγραφέας: Federico Garcia Lorca
Σενάριο: Νίκος Γκάτσος (μετάφραση κειμένου)
Μουσική σύνθεση: Μάνος Χατζιδάκις
Ηθοποιοί: Άννα Συνοδινού (μάνα) , Νίκος Τζόγιας (φεγγάρι) , Μαρία Δημητριάδου (γειτόνισσα) , Πίτσα Καπιτσινέα (πεθερά) , Στρατής Τσοπανέλης (γαμπρός) , Κώστας Αποστολίδης (Λεονάρδο) , Λήδα Δημητρίου (γυναίκα) , Τασσώ Καββαδία (δούλα) , Γιάννης Αργύρης (πατέρας) , Ελένη Παναγιώτου (νύφη) , Όλγα Τουρνάκη (ζητιάνα) , Ελπίδα Μαζαράκη (γειτόνισσα) , Σπύρος Δρόσος (παλικάρι) , Χρόνης Παυλίδης (παλικάρι) , Βασίλης Παπανίκας (ξυλοκόπος) , Κώστας Καγξίδης (ξυλοκόπος) , Βασίλης Κεχαγιάς (ξυλοκόπος) , Ελένη Κεφαλοπούλου (κορίτσι) , Γιολάντα Μπαλαούρα (κορίτσι) , Λυδία Παπαδημητρίου , Ελίζα Πάλλη (χορός) , Νένα Βενετσάνου (τραγούδι)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Πλοκή: Ο έρωτας θα τους παρασύρει στην καταστροφή και μαζί όσους άλλους βρίσκονται κοντά τους. Το μεγάλο έργο του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα διαδραματίζεται σε ένα αγροτικό περιβάλλον. Ένας νέος αποφασίζει να παντρευτεί τη γυναίκα που επιθυμεί. Εκείνη δέχεται. Ωστόσο, τη μέρα του γάμου τους εμφανίζεται και πάλι ο παλιός της αγαπημένος, ο Λεονάρντο, και η νύφη φεύγει μαζί του. Ο γαμπρός δεν έχει άλλη επιλογή. Πρέπει να ξεπλύνει την ντροπή και να αποκαταστήσει την τιμή του. Κυνηγάει το παράνομο ζευγάρι μέσα σε μια νύχτα , όπου η φύση οργιάζει. Η κατάληξη θα είναι τραγική...



Κυριακή, 11 Δεκεμβρίου 2016

Σταυροί στο Μέτωπο (1957)

Αναφερόμενοι στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, είχαμε γράψει κάποτε
(http://www.aixmi.gr/index.php/anazhtwntenoxmegalpola/):

--------------------------------------------
Βλέποντας την ιστορία των δύο Παγκοσμίων Πολέμων από καθαρά ηθική σκοπιά, θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί (όχι άδικα) ότι ο δεύτερος είχε ευγενέστερα κίνητρα – την αντίσταση του πολιτισμένου, δημοκρατικού κόσμου απέναντι στη βαρβαρότητα του ναζισμού – σε σύγκριση με τον πρώτο, που ήταν αποτέλεσμα ανταγωνισμών των «μεγάλων» δυνάμεων, και εθνικιστικών φιλοδοξιών των «μικρών». Και είναι αλήθεια ότι ο εγωκεντρισμός περίσσεψε στον Μεγάλο Πόλεμο. Τόσο σε επίπεδο διπλωματίας, όσο και στρατηγικής…

Εκεί, όμως, που ο εγωκεντρισμός αποκτά «δολοφονικές» διαστάσεις είναι στη συμπεριφορά των στρατηγών απέναντι στους ίδιους τους στρατούς που διοικούσαν. Θα καταθέσω μια προσωπική άποψη με κίνδυνο να εξοργίσω τον αναγνώστη: Προσωπικά, δεν γνωρίζω γιατί ο Rudolf Höss (ο «χασάπης» του Auschwitz) ήταν μεγαλύτερος εγκληματίας πολέμου από, π.χ., τον βρετανό στρατηγό Sir Douglas Haig που έστειλε σε άσκοπο, φρικτό θάνατο εκατοντάδες χιλιάδες στρατιωτών σε Somme και Passchendaele (για να μην αναφερθώ και στις αμέτρητες θανατικές καταδίκες, που ελαφρά τη καρδία υπέγραψε, όσων δεν άντεξαν και λιποψύχησαν στα χαρακώματα)! Η ολική περιφρόνηση προς την ανθρώπινη ζωή, εκφρασμένη κυνικά μέσω υπηρεσιακών διαταγών μαζικού θανάτου, ομογενοποιεί σε τέτοιο βαθμό τις συμπεριφορές που, ανεξάρτητα από αξιολογήσεις ιδεολογικών κινήτρων, καθιστά τις ηθικές διαφοροποιήσεις δυσδιάκριτες…
--------------------------------------------

Η υπέροχη αυτή αντιπολεμική ταινία, που βασίζεται σε πραγματικό γεγονός, δικαιώνει τις θέσεις μας...



Σταυροί στο Μέτωπο από tvxorissinora

Παρασκευή, 25 Νοεμβρίου 2016

Για τη Γυναίκα των "Μονολόγων"...


Η οιονεί ποιητική συλλογή "Μονόλογοι στην Αφροδίτη", με το απροκάλυπτα σαρκαστικό της ύφος, εύκολα θα μπορούσε να κατηγορηθεί ως προϊόν "μισογυνισμού". Μοιάζει να περιγράφει τη γυναίκα ως μία σύνθεση ελαττωμάτων: ματαιοδοξία, υποκρισία, ετεροπροσωποποιημένος έρωτας, αναζήτηση συναισθηματικών υποκατάστατων, θεοποίηση κοινών θνητών και κατασκευή "ειδώλων" (που άλλα λατρεύει αληθινά και για άλλα απλώς υποκρίνεται)...

Οι "Μονόλογοι", εν τούτοις, δεν περιγράφουν αυτοτελώς τη γυναίκα. Αναδεικνύουν απλά τις σκοτεινές πλευρές της, τις στενά συνυφασμένες με τη φύση της. Από αυτή την άποψη, θα μπορούσε κάποιος καλοπροαίρετα να δει τη συλλογή ως έναν ύμνο στη γυναίκα. Γιατί, η Τέχνη (έστω κι η "οιονεί") έχει σαν αποστολή να υμνεί το ωραίο. Και την ομορφιά τη συνθέτει η τρομακτική εκείνη αντίθεση ανάμεσα στο σκότος και το φως...


Ταυτότητα


Ρωτάς ποιος είμαι...
Δεν είμαι!
Μορφή δεν έχω
ούτε ταυτότητα.
Αν θέλεις
μπορώ να πάρω τις μορφές
όλων αυτών που πέρασαν
αλλά δε λησμονήθηκαν.
Είμαι καλός σ’ αυτό!
Στο τέλος όπως πάντα
θα γίνω ο αξιολάτρευτος «κανένας»
που δε διεκδικεί υπόσταση
μες στη συνείδησή σου.
Ως τη στιγμή που η νοσταλγία
θα σ’ ωθήσει πάλι
ένα βαρκάρη να ζητήσεις
γενναίο μα κι επιδέξιο,
για λίγο απ’ τον Άδη
να κλέψει τις σκιές...


Αλλού...


Μη με κοιτάζεις
και μη ζητάς να γελαστείς
γιατ’ είναι μάταιο!
Αυτό που αναζητάς δεν είν’ εδώ,
το πήρ’ ο χρόνος
κι έγινε φως θαμπό
που αργοσβήνει
μέσα στον κουρασμένο νου.
Και η μορφή που χάνεται
παίρνει μαζί θαρρείς
και την ταυτότητά σου...

Μου λες πως ένιωσες πολλά.
Μη νιώθεις χρέος:
ξέρω καλά,
εγώ δεν ήμουνα εκεί!
Ήταν μονάχα μια σκιά
που στοίχειωσε ξανά στο νου
και γύρεψε να βγει στο φως
για μια στιγμή,
κλέβοντας τη μορφή μου...


Αποκάλυψη


Ξέρω, πρώτη φορά που έτσι νιώθεις!
Ως τώρα η ζωή σου έν’ απέραντο κενό
διανθισμένο με φροντίδες ανιαρές
και τετριμμένα «πρέπει».
Α, ναι, η μόνη γεύση ευτυχίας
ήταν τα παιδιά...

Και ξάφνου
απ’ της ανυπαρξίας τα βάθη
ανέτειλε ο ήλιος και σε φώτισε!
Κι είδες εσένα
όπως ποτέ δε γνώρισες,
και είπες λόγια
που ποτέ δεν είπες,
λευτερωμένη απ’ τη λογική
από γεννησιμιού που σ’ έπνιγε...

Και όλ’ αυτά
χάρη σε τούτη τη μοναδική,
υπέροχη αφέλεια
που ανατριχιάζει υπερήφανα
στο πλαϊνό το μαξιλάρι!


Παράδεισος


Δε λέω,
γλυκός είναι ο πόνος
να βασιλεύεις στον Παράδεισο
τώρα που φύγαν οι θεοί.
Και οι πατημασιές που αφήκαν
- βαριές και ανεξίτηλες -
το πιο καλό αντίδοτο
στη ματαιοδοξία σου...

Ήρθε λοιπόν η ώρα σου
ευγενικέ κι αόρατε φιλόσοφε:
Μ’ αυτά τα μισοφαγωμένα μήλα
την τέχνη σου όλη βάλε
και της ψυχής σου τη γλυκύτητα
να φτιάξεις μια υπέροχη κομπόστα!


Μάτια


Το βλέμμα σου είν’ άδειο
εδώ στην ερημιά,
πιο άδειο κι απ’ το στερεμένο
το πηγάδι!
Σα να μη βλέπεις πια...
Ίσως γιατί σου λείπουνε
τα ξένα μάτια.
Αυτά που σε κοιτούσαν
και σου ‘διναν ταυτότητα.
Κι αυτά που όλο κρυφόβλεπαν
το κάθε που σου ανήκε
και σ’ έπειθαν, ανόητη
κι εσύ πως το ποθείς!


Αυτοκίνητο


Μου πήρε λίγη ώρα
μα στο ετοίμασα.
Δεν ήταν τίποτα,
μονάχα κάπως κόλλαγε το γκάζι.
Συγνώμη αν καθυστέρησα,
σε βλέπω ανήσυχη και νευρική.
Ελπίζω η φίλη σου
- πώς μου την είπες; -
να μην κακιώσει που άργησες.

Αυτό το άρωμα...
Καινούργιο είναι;

("Μονόλογοι στην Αφροδίτη", από την ΠΑΡΑΛΗΡΗΜΑΤΙΚΗ ΤΡΙΛΟΓΙΑ)

Παρασκευή, 30 Σεπτεμβρίου 2016

Τετάρτη, 28 Σεπτεμβρίου 2016

Επικίνδυνη Τέχνη...


Στην εποχή του σκληρού πραγματισμού, η Τέχνη μπορεί να αποδειχθεί μια επικίνδυνη καταφυγή. Γιατί, αλλοίμονο σ' εκείνους που θα χάσουν το δρόμο του γυρισμού...


Κατά λάθος...


Σαδιστικά, ανελέητα
ο Brahms σφυροκοπάει τις αισθήσεις!
Λες και με δόλο βάλθηκε να ξετρυπώσει
μία παλιά, μια ξεχασμένη απόδειξη
που αν έβγαινε στο φως
θα σ’ έκανε να ντρέπεσαι:
πως κάποτε ήσουν κι εσύ
ανάμεσα στους τιποτένιους, τους περιφρονημένους
που ειρωνικά λέγονταν «άνθρωποι»!
Κάποτε που μπορούσες χωρίς φόβο να δακρύζεις
σ’ ένα κρεσέντο απελπισμένο της ορχήστρας,
ν’ αναριγάς όταν τρεμόπαιζαν οι βιόλες και τα τσέλα
στην εκπνοή ενός θλιμμένου adagio
(«τέτοιες αδυναμίες ανεπίτρεπτες
είναι που θα σε καταστρέψουν»
σου ‘λεγαν πάντα, και σωστά, ώσπου
το μάθημά σου πια στο μάθανε καλά...).

Τι προδοσία απ’ την τέχνη αυτή που λάτρεψες!
Γι’ αυτό σου λέω, σταμάτα τον το δίσκο...
Να, κοίτα στον τοίχο το ρολόι, πάει τέσσερις,
σε λίγο πρέπει και ν’ ανοίξεις το γραφείο.
Κι αυτοί που θάρθουν θέλουν να σε δούνε δυνατό
κατά πώς λέει κι η διαφήμιση: «εμπιστοσύνη!».

Όσο γι’ αυτό το δίσκο που από λάθος σου ‘δωσαν
σίγουρα θα τον θέλουν πίσω.
Αύριο πρωί ζήτα εκείνον που χρειάζεσαι
με τα αρχεία για τους ισολογισμούς...

("Μετά τα Περιστέρια...", από την ΠΑΡΑΛΗΡΗΜΑΤΙΚΗ ΤΡΙΛΟΓΙΑ)

Κυριακή, 25 Σεπτεμβρίου 2016

Η ζωή, ένα ταξίδι αυτογνωσίας…


Για κάποιους, η ζωή είναι απλά μια συλλογή εμπειριών. Για κάποιους άλλους, ένα ταξίδι αυτογνωσίας. Αναζητώντας ένα συμβιβασμό, θα λέγαμε πως η ζωή είναι ένα αυτογνωστικό ταξίδι δια μέσου των εμπειριών μας. Γιατί, ακόμα κι όταν προσπαθούμε να ξεκλειδώσουμε το Σύμπαν, αυτό που στ’ αλήθεια αναζητούμε είναι ο εσώτερος εαυτός μας. Αυτός που ήδη γνωρίζει τα πάντα, μόνο που εμείς, σε επίπεδο συνείδησης, δεν το γνωρίζουμε!

Από αυτή την άποψη, η ζωή είναι μια αποστολή και μια ευκαιρία: Ερχόμαστε σ’ έναν κόσμο φτιαγμένο από καθρέφτες. Αν δούμε μόνο τους καθρέφτες χωρίς να προσέξουμε το είδωλό μας, η αποστολή έχει αποτύχει και η ευκαιρία έχει χαθεί!

Κάθε μικρό βήμα στην αυτοσυνειδησία είναι μια υπέρβαση του εαυτού που γνωρίζαμε. Μα τα ερεθίσματα της εμπειρίας συχνά μας πλανεύουν με την απατηλή γοητεία τους. Και πέφτουμε στην παγίδα να δούμε το δάχτυλο αντί το φεγγάρι – τα επιφαινόμενα αντί της εσώτερης αλήθειας που υπεμφαίνουν. Έτσι η υπέρβαση ματαιώνεται, κι η γνώση του εαυτού (που είναι γνώση του κόσμου ολόκληρου) μένει μετέωρη. Κι εμείς μένουμε για πάντα παγιδευμένοι στον μικρόκοσμο των ψευδαισθήσεών μας, που μοιάζει τόσο αληθινός κάτω απ’ τη λάμψη των αστεριών…

http://www.aixmi.gr/index.php/zwhenataksidi/


Υπερβάσεις

(Σ’ αυτούς που τολμούν ν’ ανακαλύπτουν...)

Τον εαυτό σου αναζητάς
μες από μικρές, καθημερινές
υπερβάσεις...

Μες από σκοτεινές ματιές
που στάζουν αίμα
πάνω απ’ της πόλης τα φώτα...

Μες απ’ τους ήχους μυστικής καμπάνας
που αγκαλιάζουν πένθιμα την πόλη
σα νυχτώσει...

Μες από μύρια μικρά ξεθαρρέματα
καθένα τους θαρρείς που είναι
το πρώτο και το τελευταίο...

Μες από παιδικά παραμύθια
σε μονοπάτια ώριμα ειπωμένα
που οδηγούν σε γεύσεις πρωτόγνωρες...

Μες από όρκους και υποσχέσεις
με ειλικρίνεια που δόθηκαν
μα ξέρεις δε θα τηρηθούν...

Μες απ’ το σπαραγμό
για ένα τέλος
κανείς που δεν τολμά να δώσει...

Μες απ’ τη θέα τού αύριο
που όλο αδυνατίζει
πίσω από τις ψευδαισθήσεις τού σήμερα...

("Απ' το Νησί του Ναυαγού", από την ΠΑΡΑΛΗΡΗΜΑΤΙΚΗ ΤΡΙΛΟΓΙΑ)