Ας μέναμε εκεί!

Θέα στο πέλαγος μέσα απ' το τοπικό μπαράκι... Το λάθος μας ήταν πως διασχίσαμε ξανά αυτό το πέλαγος και πήγαμε πάλι απέναντι, σίγουροι πως θα βρίσκαμε τη ζωή όπως την ξέραμε. Μα τίποτα δεν ήταν πια το ίδιο...!

Το νόημα του δικομματισμού: Ένα παιδικό παραμύθι...

Το ότι ζούμε σε δημοκρατικό καθεστώς το θεωρούμε τόσο αυτονόητο ώστε σπάνια μπαίνουμε στον κόπο να το επανεξετάσουμε. Νομίζουμε πως, ως λαός, κρατάμε τις τύχες μας στα χέρια μας επειδή κάθε τέσσερα χρόνια έχουμε τη δυνατότητα να επιλέξουμε τους διαχειριστές των δημοσίων θεμάτων. Πόσο επηρεάζει αυτή η επιλογή τη ζωή μας και την πορεία του έθνους; Και, το πιο σημαντικό, πρόκειται στ' αλήθεια για επιλογή, ή μήπως για επίφαση επιλογής; Τα ερωτήματα αυτά επιχειρεί να εξετάσει ένα "παιδικό" παραμύθι για "ψαγμένα" και ανήσυχα παιδιά...

 Ήταν κάποτε ένας βασιλιάς σε μια αρχαία χώρα (δεν θυμάμαι τ' όνομά της). Ήταν σκληρός με τους υπηκόους του, με εξαίρεση τα μέλη μιας μικρής ομάδας προνομιούχων οι οποίοι τον στήριζαν δίνοντάς του τα μέσα για να ασκεί ανενόχλητος την εξουσία του. Όμως η δυσαρέσκεια του λαού όλο και γιγαντωνόταν, και μια εξέγερση σιγόβραζε ανάμεσα στους απλούς ανθρώπους που μαστίζονταν από την πείνα και την ανισότητα.

Ο βασιλιάς τότε συγκάλεσε συμβούλιο με τους σοφούς της αυλής για να πάρει τη γνώμη τους γι' αυτή την επικίνδυνη κατάσταση που διαμορφωνόταν στη χώρα. Ο αρχαιότερος των σοφών, τότε, πήρε το λόγο: "Άκου τι θα κάνεις, βασιλιά, για να αποτρέψεις την εξέγερση. Είσαι τυχερός που έχεις δύο γιους. Θα διαδώσεις λοιπόν σ' όλη τη χώρα πως δήθεν άλλαξαν στάση απέναντί σου και θέλουν να σε ανατρέψουν και να καταργήσουν τη βασιλεία σου. Αυτό και θα γίνει, τελικά, με την απόλυτη επίβλεψή σου, φυσικά, αφού οι προνομιούχοι σου θα έχουν πάντα τον έλεγχο της κατάστασης. Μετά από λίγο, οι δύο γιοι σου θα διαφωνήσουν μεταξύ τους για το είδος της διακυβέρνησης. Ο ένας θα κάνει πως είναι συντηρητικός και σταθερά προσηλωμένος στις παραδοσιακές αξίες του τόπου, ενώ ο άλλος θα φαίνεται προοδευτικός και ανατρεπτικός, με νέες ιδέες που θα στοχεύουν στο καλό του λαού. Ε, από 'κεί και πέρα, ας αποφασίσει ο ίδιος ο λαός ποιος από τους δύο θα τον κυβερνά. Ούτως ή άλλως, το πρόσταγμα θα το έχεις πάντα εσύ!"

Κι έτσι γεννήθηκε στη χώρα η Δημοκρατία. Για να μην πάει ο νους σας στο κακό, θα πρέπει να σας αναφέρω ότι η μία πολιτική παράταξη ονομάστηκε "Ρεπουμπλικάνοι", ενώ η άλλη "Δημοκρατικοί". Εδώ, στην άλλη άκρη του Ατλαντικού, και συγκεκριμένα στην όμορφη Μεσόγειο, η Δημοκρατία ακολουθεί διαφορετικά μονοπάτια, στα αγνά πρότυπα που μας δίδαξαν οι αρχαίοι Έλληνες πρόγονοί μας. Γι' αυτό και το ψέμα είναι σ' εμάς μια εντελώς άγνωστη πολιτική πρακτική, και όποιοι το μεταχειρίζονται εξοστρακίζονται μονομιάς!

Μνήμες μέσα απ' τα σκουπίδια...

Άνοιξα μια μικρή χαραμάδα μέσα απ' τα σκουπίδια που μέρες τώρα μου κρύβουν τον ήλιο. Και, μέσα απ' αυτή, είδα μπροστά μου ν' απλώνεται η απέραντη, καθαρή θάλασσα του καλοκαιριού. Πόσο μακριά ήμασταν τότε απ' όλα αυτά... Και ταυτόχρονα, πόσο κοντά, μα δεν το ξέραμε... Τα σκουπίδια τώρα ήρθαν για να μείνουν (εκτός απ' αυτά που φεύγουν οσονούπω σαν αποτέλεσμα της πρόσφατα εκφρασμένης λαϊκής βούλησης, ίσως για να δοκιμάσουμε καινούργιες γεύσεις!). Συγνώμη αν μιλώ σκληρά. Η πόλη μου σε λίγο δεν θα 'ναι μέρος για να ζεις, εκτός αν είσαι ένας πολύ βολικός αρουραίος (για άλλες κατηγορίες δυναμένων να επιβιώσουν δεν θα μιλήσω, γιατί η ρετσινιά του "ρατσισμού" παραμονεύει σε κάθε μου λέξη!).

Δεν θα περιμένω το φορτηγό του δήμου να τα μαζέψει όπως παλιά. Δεν υπάρχει πια φορτηγό, δεν υπάρχει δήμος. Σε λίγο δεν θα υπάρχουμε κι εμείς στο κέντρο της πόλης που αγαπήσαμε. Σαν ιδανικοί προδότες, θα πηδήσουμε απ' το καράβι που βουλιάζει. Τα ποντίκια θα μείνουν...

Στα Αναφιώτικα και πάλι...

Είναι κάποια μέρη που δεν αρκεί να τα επισκεφθείς μια φορά. Τραβάμε, λοιπόν, ξανά κατά τ' Αναφιώτικα με την κάμερα στο χέρι, ακολουθώντας τις διαδρομές ρομαντικών ποιητών που κάποτε ξενάγησαν εκεί τις μούσες τους. Που τώρα είναι χαμένες στις άγνωστες γειτονιές της επικίνδυνα γοητευτικής αυτής πόλης...

Στα Αναφιώτικα...

Τα Αναφιώτικα είναι μια γραφική λιλιπούτεια συνοικία της Αθήνας που βρίσκεται σκαρφαλωμένη στην βορειανατολική πλευρά του βράχου της Ακρόπολης. Δημιουργήθηκε κατά την περίοδο της βασιλείας του Όθωνα όταν εγκαταστάθηκαν στην περιοχή εργάτες από την Ανάφη, που είχαν έρθει στην Αθήνα για να εργαστούν ως χτίστες στην ανέγερση των ανακτόρων του Όθωνα.

Η συνοικία χτίστηκε στο ύφος των κυκλαδίτικων οικισμών και ακόμα και σήμερα διατηρεί ελαφρά το νησιώτικο χρώμα της. Έχει αρκετά κυβόσχημα μικρά σπίτια, στενά σοκάκια που συχνά καταλήγουν σε σκαλιά, και πολλά αναρριχητικά λουλούδια όπως βουκαμβίλιες. Τα Αναφιώτικα θεωρούνται ΒΑ προέκταση της Πλάκας.

(Πηγή: Βικιπαίδεια)

Το νόημα του "Εγώ"

Αναφερθήκαμε πιο κάτω στην υπέρβαση του "Εγώ". Αυτοί οι (λίγοι) που θα το πετύχουν θα φτάσουν στην τελείωση, στην απόλυτη γνώση της Αλήθειας. Γιατί το "Εγώ" μας είναι η κουρτίνα που μας κρύβει την ουσία των πραγμάτων, αναδεικνύοντας ως υπέρτατο το επουσιώδες. Οι τελευταίοι που θα πάρουν το μήνυμα είναι μάλλον οι πολιτικοί: αρκεί να ακούσετε τις δηλώσεις τους μετά από μια εκλογική αναμέτρηση, όπου ο καθένας προσπαθεί να ερμηνεύσει το αποτέλεσμα έτσι όπως συμφέρερει τις προσωπικές και κομματικές του σκοπιμότητες. Η Αλήθεια και η Αντικειμενικότητα είναι δύο γυναίκες που δεν θα πλαγιάσουν ποτέ με έναν πολιτικό, όσο κι αν αυτός προσπαθήσει να μας πείσει πως συγκαταλέγονται στις πιο επιφανείς κατακτήσεις του!

Τα χαρακτηριστικά του "Εγώ" δεν είναι πάντα ευδιάκριτα. Χρειαζόμαστε κάποιους φωτισμένους οδηγούς να μας δείξουν το δρόμο στα πρώτα βήματά μας στην αυτογνωσία. Αν και αποτελούν προσωπικές επιλογές, θα σας προτείνω δύο εξαιρετικά βιβλία γραμμένα από ανθρώπους που μπόρεσαν να δουν πέρα απ' τους στενούς ορίζοντες της φαινομενολογίας:

1. Eckhart Tolle, "ΓΙΑ ΜΙΑ ΝΕΑ ΖΩΗ" (A NEW EARTH)
Μετάφραση: Ρένα Καρακατσάνη (Εκδόσεις ΛΙΒΑΝΗ)

2. Wayne Dyer, "Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ΠΡΟΘΕΣΗΣ" (THE POWER OF INTENTION)
Μετάφραση: Ελένη Πουλάκου (Εκδόσεις ΕΣΟΠΤΡΟΝ)

Αλλαγή φρουράς

Να συγχαρούμε τον νέο Δήμαρχο και να του ευχηθούμε καλή επιτυχία στο έργο του. Οι δημότες της Αθήνας δεν περιμένουμε τίποτα λιγότερο απ' το να ξαναδούμε την πόλη-μοντέλο των Ολυμπιακών Αγώνων. Μια πόλη καθαρή και ασφαλή, κόσμημα για το σύγχρονο κόσμο!

Τα ποτάμια δεν γυρνούν πίσω...

Η τρομοκρατία του Δεύτερου Θερμοδυναμικού Νόμου

Στη Θερμοδυναμική (που είναι κλάδος της Φυσικής) διατυπώνονται δύο θεμελιώδεις νόμοι. Ο Πρώτος Νόμος αφορά τη διατήρηση της ενέργειας και ακούγεται ως αυτονόητος (αν και έχει κάποιες λεπτές υφές): η ενέργεια που προσφέρεις σε ένα σύστημα είναι ισόποση με την αύξηση του ενεργειακού αποθέματος του συστήματος. Αν ο νόμος αυτός ήταν ο μοναδικός που δέσμευε την ύλη κατά τις μεταβολές της, ο κόσμος που ξέρουμε θα ήταν πολύ διαφορετικός: θα υπήρχε, π.χ., τρόπος να μη γερνάμε ποτέ (ίσως και να γίνουμε αθάνατοι), ενώ ο προϊστορικός άνθρωπος θα είχε ανακαλύψει το ψυγείο και το air conditioning με την ίδια ευκολία που έμαθε να ζεσταίνεται απ’ τη φωτιά!

Ο Δεύτερος Νόμος της Θερμοδυναμικής (ή «δεύτερο θερμοδυναμικό αξίωμα») βάζει ένα τέλος σε τέτοιες φιλοδοξίες. Αποτελεί ίσως την πιο σκληρή πραγματικότητα της Φύσης, μια αληθινή κατάρα του Δημιουργού πάνω στο δημιούργημά του. Λέει, με πολύ απλά λόγια, πως κάποια πράγματα που συμβαίνουν δεν είναι δυνατό να «ξε-συμβούν», πως το ποτάμι κάποιων φαινομένων δεν γυρίζει πίσω. Έτσι, π.χ., ενώ ένα ζεστό σώμα μπορεί αυθόρμητα να δώσει λίγη από τη ζέστη του σε ένα πιο κρύο, το αντίθετο είναι απίθανο (πρακτικά αδύνατο) να συμβεί: ένα κρύο σώμα δεν μπορεί, χωρίς εξωτερική παρέμβαση, να δώσει μέρος από τη λιγοστή του θερμότητα σε ένα ζεστό, έτσι που το ένα να γίνει ακόμα πιο κρύο και το άλλο ακόμα πιο ζεστό. Η ζέστη φεύγει και δεν γυρίζει ποτέ πίσω από μόνη της. Το ίδιο και η νεότητα στον άνθρωπο, που φεύγει ανεπιστρεπτί αφήνοντας πίσω της τη φθορά που οδηγεί στο γήρας και το θάνατο.

Αν το καλοσκεφτεί κανείς, όλοι οι φόβοι στον άνθρωπο σχετίζονται με το αμετάστρεπτο, την αδυναμία του να αναιρέσει μεταβολές που δεν του είναι επιθυμητές. Προσέχουμε την υγεία μας γιατί κάποιες βλάβες της μπορεί να μην αποκαθίστανται. Προσέχουμε τα πολύτιμα αντικείμενά μας γιατί κάποιες φθορές δεν επιδέχονται επιδιόρθωση. Αλλά, ο Δεύτερος Νόμος διέπει και λειτουργίες που ξεφεύγουν από τα όρια της Φυσικής και εισχωρούν σε άλλα «χωράφια», π.χ. της Κοινωνιολογίας ή της Οικονομίας: Η ανθρώπινη συμπεριφορά διαμορφώνει την κοινωνική συνείδηση (ή την κοινή γνώμη) με τρόπους που συχνά είναι μη-αντιστρέψιμοι. Η διακίνηση του χρήματος στο εσωτερικό και το εξωτερικό μιας χώρας μπορεί να μεταβάλει δυσμενώς την οικονομική πραγματικότητα της χώρας με τρόπο που να οδηγεί στην οικονομική της κατάρρευση, χωρίς δυνατότητα σωτηρίας.

Αν τα παραπάνω παραδείγματα σας θυμίζουν κάτι από την προσωπική σας εμπειρία, δεν κάνετε λάθος! Η ζωή είναι γεμάτη αγωνίες για όλων των ειδών τις ισορροπίες που μπορούν να ανατραπούν. Ανησυχούμε για τη φυσική κατάσταση και την υγεία μας, για τη φθορά των υλικών αγαθών που με κόπο αποκτήσαμε, τις οικονομίες που μαζέψαμε μια ζωή και μπορεί να χαθούν μέσα σε μια νύχτα, την κοινωνική υπόληψη που κατακτήσαμε και μπορεί να απειληθεί από έναν λάθος χειρισμό ή μια κακοτυχία... Αυτό που μένει στο τέλος είναι η συνειδητοποίηση ότι το μη-αντιστρεπτό είναι ο κανόνας του παιχνιδιού που μας επιτρέπει να παραμένουμε παίκτες στην παρτίδα της ζωής. Και η συνειδητότητα αυτή του πεπερασμένου των πραγμάτων και των αξιών οδηγεί αναπόφευκτα σε ένα αίσθημα ματαιότητας. Υπάρχει λοιπόν ευτυχία, ή μήπως είναι απλά μια συλλογή από στιγμιαίες ψευδαισθήσεις καλής ψυχολογικής διάθεσης; Τείνω να θεωρήσω το ερώτημα ρητορικό και την απάντηση αυτονόητη. Το συμπέρασμα είναι πως, ευτυχισμένη ζωή είναι εκείνη που διαρκεί αρκετά ώστε να συνειδητοποιήσουμε τη ματαιότητά της, και αρκετά λίγο ώστε να αντέξουμε τη συνειδητότητα αυτή...

Υπέρβαση του "Εγώ"

Αφιερωμένο εξαιρετικά σ' αυτούς που πιστεύουν (άρα γνωρίζουν) πως η σωτηρία ενός τόπου και μιας κοινωνίας ξεκινάει απ' το μετασχηματισμό της συνειδητότητας του καθενός μας ξεχωριστά. Και ένας τέτοιος μετασχηματισμός έχει ως βασικό προαπαιτούμενο την υπέρβαση αυτού που αγαπάμε περισσότερο από κάθε τι: του ίδιου μας του ΕΓΩ!

Υπέρβαση του Εγώ

Αυτός ο στυλογράφος ο ακριβός
ήταν δικός μου:
κοίτα στο πλάι το μονόγραμμα!

Αυτό το σπίτι το ψηλό
σε μένα ανήκε:
μέσ’ στο συρτάρι είναι τα συμβόλαια!

Αυτό το ποίημα το εξαίσιο
εγώ το έγραψα:
πρόσεξε τ’ όνομά μου στο εξώφυλλο!

Αυτό το πλήθος το τεράστιο
για μένα ζητωκραύγαζε:
σώπα και άκουσε στο δίσκο τα συνθήματα!

Αυτή τη δωρεά τη γενναιόδωρη
εγώ την είχα κάνει:
για δες στην πινακίδα τα χρυσά τα γράμματα!

Αυτοί που κλαιν με σπαραγμό
για μένα κλαίνε:
διάβασε τ’ όνομά μου χαραγμένο στο σταυρό!

... Όμως «εγώ» δεν είμαι πια Εγώ:
Είμαι «εσύ», είμαι «εμείς»,
είμ’ ό,τι πέρασε και ό,τι θάρθει,
το χθες μαζί και τ’ αύριο,
το εδώ και το εκεί αγκαλιασμένα στο παντού,
ψυχή του Σύμπαντος και όλων των Συμπάντων!
Τώρα πια λεύτερος,
καμία αιτιότητα κρυφή να μη με σκιάζει...

Ντίνος Πυργιώτης, ΜΕΤΑ ΤΑ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΑ...

Ποιοι θα την αποτελειώσουν;

Σήμερα διαλέγει τα χέρια που θα κρατούν τις τύχες της για τα επόμενα χρόνια. Μια δύσκολη εκλογή ανάμεσα σε αποτυχημένα κομματόσκυλα και αβέβαιων δυνατοτήτων καλές προθέσεις...