Πέμπτη 7 Μαΐου 2026

Πρέπει, τελικά, να κυκλοφορούν ηλεκτρικά πατίνια στην πόλη;


Τα ηλεκτρικά πατίνια δεν μπορούν να σκοτώσουν μόνο τα παιδιά που τα οδηγούν, αλλά και κάποιους που περπατούν αμέριμνοι. Γι' αυτούς, όμως, σπάνια μιλά κανείς...

Γράφει ο Κώστας Παπαχρήστου

Μακραίνει συνεχώς ο θλιβερός κατάλογος ατυχημάτων (κάποιες φορές, δυστυχώς, με τραγική κατάληξη) με θύματα ανηλίκους που οδηγούν ηλεκτρικά πατίνια σε δρόμους και με τρόπους που δεν πρέπει. Και, αν τα ίδια τα θύματα - εξ ορισμού και για προφανείς λόγους - φέρουν τη μικρότερη ευθύνη για τα ατυχήματα, τεράστια είναι η ευθύνη των ενηλίκων που προμηθεύουν ένα εν δυνάμει "φονικό όπλο" σε παιδιά που δεν έχουν ακόμα αναπτύξει επαρκώς το αίσθημα του κινδύνου και τη λογική της αυτοπροστασίας.

Όμως, όσο και αν μας συγκλονίζει η ιδέα ενός ατυχήματος με θύμα ένα παιδί, οφείλουμε να επισημάνουμε ότι ο δημόσιος λόγος με θέμα τα πατίνια είναι, σε μεγάλο βαθμό, μονόπλευρος. Γιατί, το θύμα ενός ατυχήματος που εμπλέκει ηλεκτρικό πατίνι δεν είναι πάντα (ή, δεν είναι μόνο) το άτομο που οδηγεί το πατίνι. Και, δυστυχώς, σε πολλές χώρες (μεταξύ τους η Ελλάδα) έχουν καταγραφεί τραυματισμοί - ακόμα και δυστυχήματα - με θύματα πεζούς που είχαν την ατυχία να συναπαντηθούν με την απρόσεκτη πορεία ενός πατινιού...

Δύο αθηναϊκοί πεζόδρομοι στις περιφέρειες Ακρόπολης και Φιλοπάππου, η Διονυσίου Αρεοπαγίτου και η συνέχειά της, η Αποστόλου Παύλου, προσφέρονται για μία από τις ωραιότερες βόλτες στην πόλη. Ή, τουλάχιστον, αυτό ίσχυε μέχρι την εμφάνιση των ηλεκτρικών πατινιών (και των ποδηλάτων, θα πρόσθετα, αλλά αυτό είναι μια άλλη πονεμένη ιστορία...).

Βαδίζοντας αμέριμνα στον (κατ' ευφημισμόν) πεζόδρομο και χαζεύοντας ή φωτογραφίζοντας τα αξιοθέατα της περιοχής, ο πεζός αντιλαμβάνεται ξαφνικά να τον προσπερνά αθόρυβα σε απόσταση αναπνοής και κινούμενο σαν σαΐτα ένα δίτροχο που το οδηγεί χαρούμενα (και ανεύθυνα) κάποιο παιδί. Και σκέφτεται με τρόμο τι θα μπορούσε να του είχε συμβεί έτσι και είχε την ατυχία να παραπατήσει ή να σκύψει για να πιάσει κάτι που του πήρε ο αέρας, την κρίσιμη στιγμή της προσπέρασης.

Ακόμα χειρότερα, μπορεί κάποιος να δει αυτά τα διαβολικά δίτροχα να κάνουν "σλάλομ" με ιλιγγιώδεις ταχύτητες ανάμεσα σε πεζούς (μικρών παιδιών περιλαμβανομένων) που είχαν την ατυχή έμπνευση να κάνουν μια βόλτα γύρω από την Ακρόπολη.

Το πατίνι, όμως, δεν αποτελεί πρόβλημα μόνο όταν κινείται, αλλά και όταν (λέμε τώρα) είναι "παρκαρισμένο". Που σημαίνει, ξαπλωμένο φαρδύ-πλατύ κατά μήκος του πεζοδρομίου και φράζοντας σχεδόν απόλυτα το πέρασμα των πεζών, οι οποίοι έτσι είναι αναγκασμένοι να κατέβουν στον δρόμο για να το αποφύγουν (μία κίνηση με σχετικό ρίσκο όταν υπάρχει έντονη κυκλοφορία αυτοκινήτων, πόσο μάλλον αν πρόκειται για ανθρώπους με κινητικά προβλήματα ή μητέρες με καρότσια).

Το ηλεκτρικό πατίνι δεν είναι παιδικό ποδήλατο, ούτε παιδικό καρότσι. Είναι ηλεκτροκίνητο όχημα και η κίνησή του υπόκειται σε αυστηρούς περιορισμούς. Ειδικά, στους πεζοδρόμους η ταχύτητά του δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 6 χιλιόμετρα την ώρα (ταχύτητα γρήγορης βάδισης). Μάλιστα, σε ορισμένες περιοχές της Αθήνας, μεταξύ των οποίων όλη η περιοχή γύρω από την Ακρόπολη, υπάρχει πλήρης απαγόρευση κυκλοφορίας και στάθμευσης για τα ηλεκτρικά πατίνια. Επί πλέον, απαγορεύεται η κίνησή τους πάνω σε πεζοδρόμια.

Σε ό,τι αφορά το παρκάρισμα ηλεκτρικών πατινιών στα πεζοδρόμια, θα πρέπει να γίνεται με τρόπο που να μην εμποδίζει την κυκλοφορία των πεζών.

Πόσο τηρούνται αυτοί οι κανόνες και, κυρίως, πόσο ελέγχεται η τήρησή τους από τις αρμόδιες αρχές; Χθες μόλις είδα πατίνια στον (απαγορευμένο, υποτίθεται) περιφερειακό της Ακρόπολης να περνούν ανέμελα μπροστά από αστυνομικούς που ήταν σταθμευμένοι εκεί. Όσο για την κανονικότητα στο παρκάρισμα πάνω στα πεζοδρόμια, μία βόλτα στο Κουκάκι (το αναφέρω ενδεικτικά) θα απαντούσε στο ερώτημα...

Εν κατακλείδι: Τα ηλεκτρικά πατίνια αποτελούν μάστιγα για την κοινωνία και πρέπει να αποσυρθούν οριστικά από τους δρόμους και τα πεζοδρόμια της πόλης (της κάθε πόλης!). Για να μην κινδυνεύουν παιδιά που τα οδηγούν, αλλά και αθώοι διαβάτες που βρίσκονται στον δρόμο τους. Κι ας δυσαρεστηθεί, επιτέλους, η πιτσιρικαρία επειδή θα στερηθεί ένα "παιχνίδι" που, στην πραγματικότητα, είναι φονικό όργανο. Το οποίο, βέβαια, αποτελεί "ευγενική χορηγία" ενηλίκων...

Τρίτη 5 Μαΐου 2026

Αυτούς δεν τους έκλαψε κανείς...



Αυτούς δεν τους έκλαψε κανείς - εκτός αν αφαιρέσουμε το "λάμδα" από τη λέξη. Ούτε ποτέ κανείς ζήτησε "συγνώμη".

Κι ούτε σε έναν μικρό κι ασήμαντο παράδρομο έδωσε η πόλη το όνομά τους.

Γιατί, διέπραξαν έγκλημα κατά της ανθρωπότητας. Τόλμησαν να εργαστούν για να επιβιώσουν μέσα σε έναν σκληρό καπιταλιστικό κόσμο, την ώρα που κάποιοι χαβαλέδες έκαναν "επανάσταση" στους δρόμους ενάντια στον καπιταλισμό.

Ας πρόσεχαν...

(Marfin, 5/5/2010)

Κυριακή 26 Απριλίου 2026

Επιλέγοντας μια θετική στάση ζωής


Λένε πως θετική στάση ζωής είναι να βλέπεις το ποτήρι μισο-γεμάτο αντί μισο-άδειο. Αν κι ακούγεται απλοϊκός, ο ορισμός είναι απόλυτα ακριβής!

Γράφει ο Κώστας Παπαχρήστου

Μία τυχαία συνάντηση δύο φιλενάδων σε αθηναϊκό σούπερ-μάρκετ (η σκηνή θα μπορούσε να είναι αληθινή):

- Χαίρομαι που σε βλέπω! Πού θα πάτε φέτος διακοπές;

- Δεν θα πάμε.

- Μα γιατί; Όλος ο κόσμος πάει. Εσείς τίποτα;

- Εμάς μας φτάνει που είμαστε καλά, και νιώθουμε υπέροχα ακόμα και με μια ωραία βόλτα.

- "Μια ωραία βόλτα"... Η ζωή δεν θέλει μόνο βόλτες, υπάρχουν και καλύτερα πράγματα!

- Όπως υπάρχουν και χειρότερα. Αν κοιτάξεις γύρω σου θα δεις ανθρώπους που περνούν πολύ δύσκολες καταστάσεις. Αισθανόμαστε τυχεροί που, αν μη τι άλλο, μέχρι στιγμής τις έχουμε αποφύγει.

- Ε, καλά, γιατί κοιτάς τα χειρότερα ενώ υπάρχουν τα καλύτερα; Εμείς πάντως το Σάββατο φεύγουμε για...

(Ο αναγνώστης ας συμπληρώσει τον προορισμό, σύμφωνα με τις προσωπικές του προτιμήσεις.)

Ο παραπάνω διάλογος αναδεικνύει το νόημα της θετικής στάσης ζωής, την οποία έχει συνειδητά επιλέξει η φιλενάδα (ας την ονομάσουμε "Λίνα") που δεν θα πάει διακοπές. (Η άλλη γυναίκα δεν θα μας απασχολήσει περισσότερο εδώ.)

Τι σημαίνει, όμως, "επιλέγω μία θετική στάση ζωής"; Θα μπορούσαμε να κωδικοποιήσουμε την απάντηση ως εξής:

Αποδέχομαι τα όρια του εφικτού και αισθάνομαι ευγνωμοσύνη γι' αυτά που μπορώ να έχω, χωρίς να μεμψιμοιρώ για όσα δεν είναι δυνατά.

Η Λίνα γνωρίζει ότι η οικογένειά της δεν έχει τη δυνατότητα να πάει διακοπές (ίσως υπάρχουν οικονομικά προβλήματα ή άλλα ζητήματα που απαιτούν παραμονή στην πόλη). Εν τούτοις, δεν γκρινιάζει και δεν καταριέται την τύχη της. Ούτε αισθάνεται συμπλεγματικά απέναντι στη φίλη της, η οποία εμφανώς την υποτιμά για τη στάση ζωής της (χωρίς μάλιστα να μπει στον κόπο να εξετάσει αν όντως πρόκειται για επιλογή και όχι για μη-δυνατότητα).

Είναι αξιοσημείωτο ότι η Λίνα δεν αισθάνεται την ανάγκη να "απολογηθεί" εξηγώντας τους λόγους που την κάνουν να μην πάει διακοπές. Το αφήνει να φανεί σαν απλή έλλειψη διάθεσης. Αλλά, ακόμα κι αν αυτός ακριβώς είναι ο λόγος, η Λίνα δεν κλονίζεται από την αρνητική κριτική της φίλης της για την υποτιθέμενη "ασημαντότητα" των επιθυμιών κι επιλογών της.

Παράλληλα, η Λίνα βιώνει ένα αίσθημα ευγνωμοσύνης, για δύο λόγους:

1. Όλοι στην οικογένειά της είναι καλά. Κι αυτό το "καλά" μόνο αυτονόητο δεν είναι στη ζωή, αν κοιτάξει κάποιος γύρω του και δει τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν ακόμα και οι άνθρωποι της διπλανής πόρτας.

2. Αν και είναι αντικειμενικά αδύνατη η ικανοποίηση όλων των επιθυμιών της, υπάρχουν πάντα πράγματα που είναι εφικτά σε εκείνη και μπορούν να την κάνουν ευτυχισμένη (όπως, π.χ., η ωραία βόλτα που επικαλέστηκε). Το πρόβλημα είναι ότι, συχνά, τα πράγματα αυτά τα υποτιμούμε ή τα αγνοούμε εντελώς, αφού στη συνείδησή μας βάζουμε σε πρώτο πλάνο εκείνα που εξ ορισμού είναι ανέφικτα. Έτσι, αισθανόμαστε δυστυχείς όταν βλέπουμε ότι τα μη-δυνατά για εμάς είναι κατορθωτά για κάποιους άλλους.

Γενικά μιλώντας, ο άνθρωπος που επιλέγει μία θετική στάση ζωής κάνει το καλύτερο δυνατό για να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες και να εκπληρώσει τις επιθυμίες του. Στην περίπτωση, όμως, που δεν τα καταφέρει απόλυτα, δέχεται ότι έτσι είναι οι καταστάσεις και δεν πρόκειται να αλλάξουν αν εκείνος απλά αρνηθεί να συμβιβαστεί μαζί τους. Κλωτσώντας έναν τοίχο, το πιο πιθανό αποτέλεσμα είναι να σπάσουμε το πόδι μας, όχι να πέσει ο τοίχος!

Οι σύγχρονοι γιατροί τονίζουν την εξάρτηση της υγείας μας (και) από την ποιότητα των συναισθημάτων μας. Ειδικά, επισημαίνουν τη μεγάλη θεραπευτική αξία που έχει για τον άνθρωπο το αίσθημα της ευγνωμοσύνης. Κι αυτό δεν μας το παρέχουν οπωσδήποτε τα πράγματα που στον μέσο άνθρωπο φαντάζουν μεγάλα και σπουδαία, αλλά, πολύ περισσότερο, εκείνα που συχνά προσπερνούμε θεωρώντας τα "μικρά". Όπως, η νέα μέρα που ξημερώνει και μπορούμε να δούμε ξανά τον ήλιο (κάποιοι, δυστυχώς, δεν το μπορούν)... Ένα σταθερό ταβάνι πάνω απ' το κεφάλι μας, και μία βρύση που τρέχει πάντα νερό (και όμως, υπάρχουν άνθρωποι στη Γη - ίσως ακόμα και παραδίπλα μας - που δεν τα έχουν αυτά ως δεδομένα)... Ένας ρομαντικός περίπατος που ξυπνά μνήμες και ξαναζωντανεύει αισθήματα που τα 'χαμε αφήσει πίσω μας... Ένα χαμόγελο από έναν άγνωστο στο δρόμο, κάποιο συννεφιασμένο πρωινό... Και, πάνω απ' όλα, οι άνθρωποι που αγαπάμε, που είναι καλά και σήμερα...

Όσο για τη Λίνα της εναρκτήριας ιστορίας μας, την επόμενη φορά που θα επισκεφθεί το σούπερ-μάρκετ θα γνωρίζει τι πρέπει να κάνει ώστε να μη χάσει τον χρόνο της με ανούσιες συζητήσεις:

- Χαίρομαι κι εγώ που σε βλέπω, χρυσή μου. Όμως θα πρέπει να τα πούμε κάποια άλλη φορά, γιατί βιάζομαι στ' αλήθεια!

Ταμείο...

Τρίτη 31 Μαρτίου 2026

Μια κρήνη δίχως πια νερό...


Κάποτε ανάβλυζε ολημερίς. Μα, χρόνια τώρα μένει άνυδρη και στερεμένη. Σαν γυναίκα που έπαψε από καιρό να ονειρεύεται...

(Σε ένα δρομάκι κάτω απ' την Ακρόπολη)

Κυριακή 15 Μαρτίου 2026

Παγκάκι στου Φιλοπάππου


Ένα πέτρινο, μοναχικό παγκάκι στου Φιλοπάππου. Μικρή ανάσα για όσους συνεχίζουν το ταξίδι ως την κορυφή του λόφου...

Σάββατο 14 Μαρτίου 2026

Γράμμα στην Έλεν...


Μία μικρή ιστορία για ένα γράμμα ξεχασμένο σε κάποιο παλιό συρτάρι. Ενθύμιο μιας εποχής όπου η θέση της γυναίκας στην ανώτατη εκπαίδευση δεν ήταν δεδομένη κι αυτονόητη...

Γράφει ο Κώστας Παπαχρήστου

Το σπίτι ήταν παλιό, όμως διατηρούσε κάτι από την περασμένη του αρχοντιά. Το τρίξιμο της σιδερένιας αυλόπορτας έκανε την Έλεν ν’ ανατριχιάσει κάπως (η γιαγιά είχε πάψει προ πολλού να ασχολείται με τέτοια μικρο-ζητήματα). Ανέβηκε με κάποιο δισταγμό τα πέντε-έξι σκαλιά της εισόδου και έβαλε, τελικά, το κλειδί στην πόρτα...

Ο χώρος έμοιαζε από καιρό αφρόντιστος κι η μυρωδιά της κλεισούρας δέσποζε παντού. Είχε καιρό, είναι αλήθεια, να επισκεφθεί τη γιαγιά και σκόπευε να το κάνει κάποια στιγμή το καλοκαίρι. Δικαιολογούσε τον εαυτό της λέγοντας μέσα της πως οι δυο τους ζούσαν τώρα σε διαφορετικές πολιτείες που βρίσκονταν σε απόσταση η μία από την άλλη. Η αλήθεια είναι πως δεν άντεχε να βλέπει τη διαπρεπή νομικό και άλλοτε «σιδηρά κυρία» του Κοινοβουλίου, που κατατρόπωνε με τους πύρινους λόγους της κάθε πολιτικό αντίπαλο, να παρακμάζει ολοένα και πιο πολύ από μια αρρώστια που, εκτός των άλλων, ρουφούσε άπληστα ό,τι είχε απομείνει από τη δύναμη του μυαλού της.

Και να που, μετά από χρόνια, βρισκόταν πάλι στο σπίτι της γιαγιάς. Αυτό που της άφησε κληρονομιά φεύγοντας για άλλες, συμπαντικές πολιτείες...

Σκέφτηκε με απόγνωση το χρόνο που θα της έπαιρνε να ξεδιαλέξει τα πράγματα που θα ‘πρεπε να πεταχτούν πριν αρχίσει η ανακαίνιση του παλιού αρχοντικού. Καθώς ψαχούλευε μηχανικά διάφορα μικροαντικείμενα, το μάτι της έπεσε σε ένα παλιό συρτάρι. Έκανε να το ανοίξει μα αυτό είχε σχεδόν κολλήσει από τη σκόνη και την πολυκαιρία. Στο τέλος τα κατάφερε. Ήταν το μέρος που η γιαγιά φύλαγε παλιές επιστολές. Οι περισσότερες ήταν γράμματα από φίλους και ευχετήριες κάρτες, μία όμως της τράβηξε την προσοχή.

Στο πάνω μέρος του κιτρινισμένου χαρτιού υπήρχε ευδιάκριτος ο λογότυπος του Τμήματος Νομικής ενός μεγάλου πανεπιστημίου που βρισκόταν σε κάποια πολιτεία στα βορειοανατολικά. Κάτω από την ιδιόχειρη υπογραφή, στο τέλος της επιστολής, ήταν τυπωμένο το όνομα ενός γνωστού καθηγητή της γιαγιάς από την εποχή που εκείνη σπούδαζε ακόμα νομικά στο πανεπιστήμιο.

Η περιέργεια νίκησε το άγχος για τον λιγοστό διαθέσιμο χρόνο, και η Έλεν ξεκίνησε να διαβάζει τα λόγια που απευθύνονταν κάποτε σε κάποια άλλη Έλεν, πάνω-κάτω στη δική της νεαρή ηλικία...

----------------------------------------

Αγαπημένη μου Έλεν,

Θα αφήσω αυτή την επιστολή στη γραμματεία του πανεπιστημίου, αφού δεν γνωρίζω πού αλλού να τη στείλω ώστε να σε βρει. Ελπίζω τούτη τη στιγμή να τη διαβάζεις ήδη.

Μη φανταστείς πως σου γράφω για να σε νουθετήσω ή να σε μαλώσω. Όχι, δεν έχω τέτοιες προθέσεις. Άλλωστε, σ’ εσάς τους μαθητές μου λέω πάντα πως πριν από κάθε άλλον οφείλει κανείς να κρίνει τον εαυτό του τον ίδιο!

Θέλω λοιπόν απλά να σου ζητήσω συγνώμη. Γιατί, φάνηκα λίγος για το καθήκον που μου ανατέθηκε όταν πήρα στα χέρια μου μια νεαρή, φιλόδοξη και άκρως ευφυή πρωτοετή φοιτήτρια με αποστολή να την καθοδηγήσω ως δάσκαλος μέχρι το τέλος της διαδρομής. Κι αυτό που αποδίδω πίσω στην κοινωνία είναι όχι μία νέα επιστήμων αλλά ένα άτομο απογοητευμένο, διαψευσμένο, παραιτημένο...

Αποδείχθηκα ανάξιος να σε πείσω για την ίδια σου την αξία, να σε θωρακίσω απέναντι σε κάθε κακόβουλη και άδικη κριτική, να σε δυναμώσω όσο χρειαζόταν για να αγνοήσεις τους μικρούς και τους δόλιους και να προχωρήσεις δίχως φόβο κι αμφιβολία στο σκοπό σου.

Φάνηκα μικρός, ελάχιστος, μπροστά στην πρόκληση που μου παρουσιάστηκε, που ήταν τύχη μαζί και ευλογία: Λίγο πριν το ξημέρωμα του εικοστού αιώνα, να είναι μια δική μου μαθήτρια η πρώτη γυναίκα που θα αποφοιτούσε ως νομικός από τούτο εδώ το παραδοσιακά ανδροκρατούμενο πανεπιστήμιο. Και – ποιος ξέρει; – ίσως κάποια μέρα ακόμα και η πρώτη γυναίκα πολιτικός σ’ αυτή την πολιτεία!

Πρέπει, εν τούτοις, να παραδεχθώ ότι πρόσφερες ανείπωτη χαρά στους συμφοιτητές σου. Έβλεπα χθες πόσο έλαμπαν τα πρόσωπά τους μόλις μαθεύτηκε η πρόθεσή σου να παραιτηθείς από τις σπουδές σου και να φύγεις από το πανεπιστήμιο. Τελικά, οφείλω να υποκλιθώ στη μεθοδικότητα και την αποτελεσματικότητά τους! Πέτυχαν να απαλλαγούν από μια ενοχλητική παρουσία και, ταυτόχρονα, να δικαιώσουν τη διάχυτη αμφισβήτηση που υπάρχει για την ικανότητα της γυναίκας να στέκει ορθή μπρος στις προκλήσεις και να φτάνει στην εκπλήρωση των στόχων της.

Ένα είναι βέβαιο: Θα σε καταγράψει η ιστορία σαν τη μοναδική περίπτωση γυναίκας που τόλμησε να χτυπήσει την πόρτα αυτού του πανεπιστημίου. Γιατί, σίγουρα δεν θα υπάρξει άλλη μετά τη φυγή σου. Και δεν λέω «μετά την αποτυχία σου», αφού ο αληθινά αποτυχημένος θα είμαι εγώ, ο δάσκαλός σου!

Να είσαι πάντα ευτυχισμένη όπου κι αν βρεθείς. Αν και στο βάθος ελπίζω ακόμα πως αύριο, μπαίνοντας στο αμφιθέατρο, θα σε βρω στη γνώριμη θέση σου, έτοιμη να μου δυσκολέψεις όπως πάντα τη ζωή με τις διαπεραστικές απορίες κι ερωτήσεις σου...

Ο δάσκαλός σου,

Καθηγητής C.J.P.

--------------------------------

Η Έλεν θυμήθηκε τότε τα αινιγματικά λόγια που της είχε πει κάποτε η γιαγιά της δίχως να δώσει άλλη εξήγηση:

«Αν ποτέ νιώσεις την ανάγκη να το βάλεις κάτω, θυμήσου τούτο: Όση αλήθεια κι αν βρίσκεται στο φως των αστεριών, υπάρχει πάντα μια μεγαλύτερη Αλήθεια που κρύβεται μέσα σου. Κι αν δεν μπορείς να τη δεις, αφέσου στα χέρια εκείνων που θα σου φωτίσουν το δρόμο!»

Δίπλωσε προσεχτικά το γράμμα και το έβαλε με μια αργή, σχεδόν τελετουργική κίνηση στην τσάντα της...

    (Σε όλους τους Δασκάλους, ακόμα κι αν διαψεύστηκαν...)