Πίσω από το αποκρουστικό μοντέλο του σκληρού και βίαιου άντρα, θα πρέπει να αναζητήσει η γυναίκα και το (όποιο) δικό της μερίδιο ευθύνης στη διαμόρφωση του κυρίαρχου αρσενικού προτύπου...
Γράφει ο Κώστας Παπαχρήστου
Την ιστορία την άκουσα πριν πολλά χρόνια στο σαλόνι ενός κομμωτηρίου. Μια νέα κοπέλα είχε μπλέξει με έναν πολύ «μάτσο» τύπο, από εκείνους που θεωρούν την ευγένεια του χαρακτήρα σαν «φλωρίστικη» αδυναμία και την αποφεύγουν όπως ο διάβολος το λιβάνι. Ήταν συχνά βίαιος μαζί της και, γενικά, της κακοφερόταν. Κάποια στιγμή, εκείνη δεν άντεξε άλλο και τον παράτησε. Λίγο αργότερα γνώρισε ένα ευγενικό παιδί που της φέρθηκε άψογα. Ήταν και «συμπαθέστατος», κατά δήλωσή της.
Δεν πέρασε πολύς καιρός ώσπου να καταλάβει πως δεν μπορούσε να νιώσει γι’ αυτόν καμία ουσιαστική έλξη. Η πολλή του ευγένεια την «ξενέρωνε», και άρχισε να συνειδητοποιεί ότι η απουσία της βίας από τη σχέση λειτουργούσε σαν κατασταλτικό του πάθους. Όπως ομολόγησε, της έλειψε εκείνος «ο αληθινός άντρας» που «την πλάκωνε στα χαστούκια» και μετά την τραβούσε με σιγουριά κοντά του για τη συμφιλίωση – προεόρτιο ερωτικής πανδαισίας! Ήταν ο μόνος που την έκανε να νιώθει «ασφαλής». Και, δίχως να το πολυ-σκεφτεί, γύρισε πίσω στους γνώριμους πόνους...
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η επιλογή της νεαρής κομμώτριας είχε χαρακτηριστικά που θα μπορούσαν να παραπέμπουν σε ψυχική παθογένεια. Ποια φυσιολογική κοπέλα θα εύρισκε περισσότερο ελκυστικό έναν βίαιο και συναισθηματικά άνυδρο άντρα, σε σύγκριση με κάποιον που θα της φερόταν με ευγένεια, ευαισθησία και, πάνω απ' όλα, αγάπη;
Όμως, το πιο πάνω ερώτημα ίσως δεν είναι τόσο ρητορικό όσο φαίνεται. Η στείρα, η δίχως «πλεονάζουσα» ευγένεια κι ευαισθησία αρρενωπότητα δείχνει να γοητεύει ακόμα και κάποιες «φυσιολογικές», στην ψυχοσύνθεσή τους, γυναίκες. Τις βλέπουμε, για παράδειγμα, να καμαρώνουν απροκάλυπτα στο κάθισμα του συνοδηγού, δίπλα στον «νταή» που, για μία απλή προτεραιότητα στη διασταύρωση, βγαίνει έξω με πρόθεση να ξυλοκοπήσει τον οδηγό του άλλου αυτοκινήτου. Ή, αισθάνονται «θεές» όταν ο συνοδός τους επιδεικνύει απειλητικά την σχολαστικά κι επίπονα επεξεργασμένη σωματοδομή του σε όποιον τολμήσει να τις κοιτάξει λίγα δευτερόλεπτα παραπάνω...
Αντίστροφα, όπως στο παράδειγμα με το οποίο ξεκινήσαμε τη συζήτηση, το πλεόνασμα θετικών ψυχικών χαρισμάτων και συμπεριφορών στον άντρα μπορεί να επιδράσει κατασταλτικά στην ερωτική διάθεση κάποιων γυναικών. Το στιγμιότυπο που παραθέτω πιο κάτω είναι ενδεικτικό.
Την πρώτη περίοδο της πανδημίας (τότε που στέλναμε sms στις κρατικές αρχές για να πάρουμε την άδεια να πάμε στο φαρμακείο ή το σούπερ-μάρκετ) με είχε εντυπωσιάσει, θυμάμαι, ένας διάλογος σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης, ανάμεσα σε κυρίες της υψηλής κοινωνίας που δήλωναν φανατικές θαυμάστριες ενός γνωστού, τότε, από τις καθημερινές ενημερωτικές τηλεοπτικές εμφανίσεις του, και φημισμένου για το μπρουτάλ στυλ του, υφυπουργού της κυβέρνησης. Όπως ομολογούσαν η μία στην άλλη, αυτός ήταν «ο πραγματικός άντρας», ο άξιος να τον ποθήσει μία γυναίκα, και όχι «κάτι ευαισθητούληδες» που κυκλοφορούν εκεί έξω! Θυμάμαι, παρεμπιπτόντως, ότι τις μέρες εκείνες τα σούπερ-μάρκετ ήταν σχεδόν άδεια στις έξι το απόγευμα, ώρα που άρχιζε το ενημερωτικό πρόγραμμα για τον Covid στην TV...
Αυτό, όμως, που άκουσα πρόσφατα από αξιόπιστη αυτήκοο μάρτυρα ξεπερνά κάθε όριο, αφού φανερώνει τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται «εξ απαλών ονύχων» το αρσενικό πρότυπο στη συνείδηση του θηλυκού. Μία μητέρα, λοιπόν, δασκάλευε την τετράχρονη(!) κόρη της για το κριτήριο βάσει του οποίου θα πρέπει να επιλέξει τον κατάλληλο σύζυγο όταν έρθει η ώρα. Και το παιδί είχε μάθει «παπαγαλία» το μάθημά του, χωρίς καλά-καλά να αντιλαμβάνεται τη σημασία των λέξεων: «Έναν άντρα που να μην είναι ντροπαλός και να μη φοβάται κανέναν, αλλά να τον φοβούνται όλοι. Όχι κανέναν φλώρο!» Αμφιβάλλει κανείς για τις επιλογές αυτού του κοριτσιού όταν θα γίνει γυναίκα; Για να μην πω, κι από τα χρόνια ακόμα της πρώιμης εφηβείας...
Σε παλιότερο κείμενο είχαμε αναφερθεί σε ένα από τα τραγικότερα και πιο ανησυχητικά κοινωνικά φαινόμενα της εποχής, τη σπουδαιότητα του οποίου η πολιτεία δεν φαίνεται να εκτιμά όσο θα 'πρεπε. Αναφέρομαι στην υπό μορφή χιονοστιβάδας συσσώρευση περιστατικών γυναικοκτονίας στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια. Φρικιαστικές δολοφονίες γυναικών από τερατόμορφα «αρσενικά» (με την ληξιαρχική και μόνο σημασία της λέξης!) που δεν δέχονται αμφισβήτηση της ιδιοκτησιακής – όπως πιστεύουν – σχέσης τους με τη γυναίκα που έκανε το λάθος να σχετιστεί (θεσμικά ή όχι) μαζί τους. Και προτιμούν να την δουν νεκρή, παρά απεξαρτημένη από την τυραννική εξουσία τους.
Όμως, όσο σκληρό κι αν ακουστεί αυτό για τα θύματα ανδρικής βίας, υπάρχει ενίοτε και ένα μερίδιο ευθύνης της γυναίκας απέναντι στο ίδιο της το πεπρωμένο. Κάποιες γυναίκες, οι οποίες αδυνατούν να διαχωρίσουν τον γνήσιο ανδρισμό από την «μάτσο» διαστροφή, επιλέγουν το δυνητικά βίαιο αρσενικό αφού, μέσα από μία σχεδόν πρωτόγονη, «αταβιστική» λογική, πιστεύουν ότι είναι αυτό που θα τους εξασφαλίσει την καλύτερη «προστασία». Και, φυσικά, θα τους ικανοποιήσει τη ματαιόδοξη επιθυμία να εμφανίζονται στο πλάι του «πιο δυνατού»!
Το τραγικό της υπόθεσης, βέβαια, κι αυτό που, όπως είχαμε σημειώσει παλιότερα, πολλές γυναίκες δεν αντιλαμβάνονται παρά όταν ήδη είναι αργά, έγκειται στο ότι ο «πιο δυνατός» προστατεύει αποκλειστικά και μόνο (αν υποτεθεί ότι προστατεύει καν) εκείνο που θεωρεί ιδιοκτησία του και μπορεί να του ασκεί απόλυτη εξουσία. Συχνά μάλιστα, αν όχι πάντα, εκχωρεί στον εαυτό του το δικαίωμα ακόμα και να κακοποιεί αυτό που του «ανήκει». Η ψευδαίσθηση της προστασίας, έτσι, χάνεται μαζί με το προσδόκιμο ζωής της γυναίκας που έχει παγιδευτεί στη σπηλιά του τέρατος...
Γενικότερα μιλώντας, η αξιολόγηση του αντρικού χαρακτήρα από το άλλο φύλο είναι ως ένα βαθμό αντιφατική, και δικαιολογημένα προκαλεί σύγχυση. Από τη μία, η γυναίκα μπορεί να εκφράζει αποστροφή για το δίχως λεπτότητα, ευαισθησία και ενσυναίσθηση αρσενικό. Από την άλλη – ακόμα κι αν δεν το ομολογεί ανοιχτά – απαξιώνει (ως και χλευάζει) τον άντρα που διαθέτει σε «υπερβολικό» βαθμό αυτά ακριβώς τα χαρακτηριστικά, ενώ συχνά δείχνει να θαυμάζει το αντίθετό του.
Μπορεί έτσι (όπως συνέβη πριν μερικά χρόνια) να αποθεώνει έναν ακατέργαστο νάρκισσο ηθοποιό που δηλώνει ανερυθρίαστα ότι, αν ρίξεις και λίγο ξύλο σε μία γυναίκα λόγω... «πάθους», δεν τρέχει τίποτα(!), και να τον στέλνει με την ψήφο της να κάνει ντόλτσε βίτα στο εξωτερικό ως οιονεί ευρωβουλευτής. Μα, όταν μαθευτεί ότι ο εν λόγω «σκληρός άντρας» διώκεται για βιασμό και κακοποίηση (σε απόλυτη δικαίωση της λαϊκής έκφρασης «**** και δέρνει»), η γυναίκα θυμάται τότε ότι στον έρωτα δεν αρκούν οι τέλειοι γραμμωτοί και το θεληματικό πηγούνι, αλλά είναι απαραίτητη και η συναισθηματική κατάθεση. Βέβαια, κι αυτή με μέτρο, αφού το πολύ το συναίσθημα είναι για τους «ευαισθητούληδες»!
Εν κατακλείδι: Πίσω από το αποκρουστικό μοντέλο του σκληρού και βίαιου άντρα, θα πρέπει να αναζητήσει η γυναίκα και το (όποιο) δικό της μερίδιο ευθύνης στη διαμόρφωση του κυρίαρχου αρσενικού προτύπου. Αν, τελικά, η γυναίκα εκτιμά την ανδρική ευγένεια, ας την ενθαρρύνει να συνεχίσει να υπάρχει όταν την συναντά. Ακόμα περισσότερο, ας μην την υποτιμά ποτέ επειδή την βρίσκει «υπερβολική»!
Προς αποφυγή παρερμηνείας των προθέσεων του γράφοντος, θα πρέπει να τονίσω κλείνοντας το παρόν σημείωμα ότι αυτό δεν αναφέρεται στο σύνολο των γυναικών, αλλά σε μία (όχι ευκαταφρόνητη, δυστυχώς) μειοψηφία τους. Δεν αφορά, έτσι, τη γυναίκα που πραγματικά σέβεται τον εαυτό της και θέλει δίπλα της έναν άντρα με ισχυρή προσωπικότητα, αυτοπεποίθηση, ευφυΐα και ευθύτητα χαρακτήρα. Εκείνη, δηλαδή, που δεν θα μπορούσε ποτέ να αισθάνεται εκπληρωμένη δίπλα σε έναν κατά βάση ανεξέλικτο απόγονο του Νεάντερταλ!
Όλα τα παραπάνω, βέβαια, έχει νόημα να τα συζητούμε υπό την προϋπόθεση ότι έννοιες όπως «άνδρας» και «γυναίκα» εξακολουθούν να θεωρούνται δόκιμες και να είναι αποδεκτές σήμερα ως «πολιτικά ορθές». Αλλά, δεν έχουμε την πρόθεση να ξεκινήσουμε εδώ ντιμπέιτ για την Woke ατζέντα...
