Πρέπει, τελικά, να κυκλοφορούν ηλεκτρικά πατίνια στην πόλη;

Τα ηλεκτρικά πατίνια δεν μπορούν να σκοτώσουν μόνο τα παιδιά που τα οδηγούν, αλλά και κάποιους που περπατούν αμέριμνοι. Γι' αυτούς, όμως, σπάνια μιλά κανείς...

Γράφει ο Κώστας Παπαχρήστου

Μακραίνει συνεχώς ο θλιβερός κατάλογος ατυχημάτων (κάποιες φορές, δυστυχώς, με τραγική κατάληξη) με θύματα ανηλίκους που οδηγούν ηλεκτρικά πατίνια σε δρόμους και με τρόπους που δεν πρέπει. Και, αν τα ίδια τα θύματα - εξ ορισμού και για προφανείς λόγους - φέρουν τη μικρότερη ευθύνη για τα ατυχήματα, τεράστια είναι η ευθύνη των ενηλίκων που προμηθεύουν ένα εν δυνάμει "φονικό όπλο" σε παιδιά που δεν έχουν ακόμα αναπτύξει επαρκώς το αίσθημα του κινδύνου και τη λογική της αυτοπροστασίας.

Όμως, όσο και αν μας συγκλονίζει η ιδέα ενός ατυχήματος με θύμα ένα παιδί, οφείλουμε να επισημάνουμε ότι ο δημόσιος λόγος με θέμα τα πατίνια είναι, σε μεγάλο βαθμό, μονόπλευρος. Γιατί, το θύμα ενός ατυχήματος που εμπλέκει ηλεκτρικό πατίνι δεν είναι πάντα (ή, δεν είναι μόνο) το άτομο που οδηγεί το πατίνι. Και, δυστυχώς, σε πολλές χώρες (μεταξύ τους η Ελλάδα) έχουν καταγραφεί τραυματισμοί - ακόμα και δυστυχήματα - με θύματα πεζούς που είχαν την ατυχία να συναπαντηθούν με την απρόσεκτη πορεία ενός πατινιού...

Δύο αθηναϊκοί πεζόδρομοι στις περιφέρειες Ακρόπολης και Φιλοπάππου, η Διονυσίου Αρεοπαγίτου και η συνέχειά της, η Αποστόλου Παύλου, προσφέρονται για μία από τις ωραιότερες βόλτες στην πόλη. Ή, τουλάχιστον, αυτό ίσχυε μέχρι την εμφάνιση των ηλεκτρικών πατινιών (και των ποδηλάτων, θα πρόσθετα, αλλά αυτό είναι μια άλλη πονεμένη ιστορία...).

Βαδίζοντας αμέριμνα στον (κατ' ευφημισμόν) πεζόδρομο και χαζεύοντας ή φωτογραφίζοντας τα αξιοθέατα της περιοχής, ο πεζός αντιλαμβάνεται ξαφνικά να τον προσπερνά αθόρυβα σε απόσταση αναπνοής και κινούμενο σαν σαΐτα ένα δίτροχο που το οδηγεί χαρούμενα (και ανεύθυνα) κάποιο παιδί. Και σκέφτεται με τρόμο τι θα μπορούσε να του είχε συμβεί έτσι και είχε την ατυχία να παραπατήσει ή να σκύψει για να πιάσει κάτι που του πήρε ο αέρας, την κρίσιμη στιγμή της προσπέρασης.

Ακόμα χειρότερα, μπορεί κάποιος να δει αυτά τα διαβολικά δίτροχα να κάνουν "σλάλομ" με ιλιγγιώδεις ταχύτητες ανάμεσα σε πεζούς (μικρών παιδιών περιλαμβανομένων) που είχαν την ατυχή έμπνευση να κάνουν μια βόλτα γύρω από την Ακρόπολη.

Το πατίνι, όμως, δεν αποτελεί πρόβλημα μόνο όταν κινείται, αλλά και όταν (λέμε τώρα) είναι "παρκαρισμένο". Που σημαίνει, ξαπλωμένο φαρδύ-πλατύ κατά μήκος του πεζοδρομίου και φράζοντας σχεδόν απόλυτα το πέρασμα των πεζών, οι οποίοι έτσι είναι αναγκασμένοι να κατέβουν στον δρόμο για να το αποφύγουν (μία κίνηση με σχετικό ρίσκο όταν υπάρχει έντονη κυκλοφορία αυτοκινήτων, πόσο μάλλον αν πρόκειται για ανθρώπους με κινητικά προβλήματα ή μητέρες με καρότσια).

Το ηλεκτρικό πατίνι δεν είναι παιδικό ποδήλατο, ούτε παιδικό καρότσι. Είναι ηλεκτροκίνητο όχημα και η κίνησή του υπόκειται σε αυστηρούς περιορισμούς. Ειδικά, στους πεζοδρόμους η ταχύτητά του δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 6 χιλιόμετρα την ώρα (ταχύτητα γρήγορης βάδισης). Μάλιστα, σε ορισμένες περιοχές της Αθήνας, μεταξύ των οποίων όλη η περιοχή γύρω από την Ακρόπολη, υπάρχει πλήρης απαγόρευση κυκλοφορίας και στάθμευσης για τα ηλεκτρικά πατίνια. Επί πλέον, απαγορεύεται η κίνησή τους πάνω σε πεζοδρόμια.

Σε ό,τι αφορά το παρκάρισμα ηλεκτρικών πατινιών στα πεζοδρόμια, θα πρέπει να γίνεται με τρόπο που να μην εμποδίζει την κυκλοφορία των πεζών.

Πόσο τηρούνται αυτοί οι κανόνες και, κυρίως, πόσο ελέγχεται η τήρησή τους από τις αρμόδιες αρχές; Χθες μόλις είδα πατίνια στον (απαγορευμένο, υποτίθεται) περιφερειακό της Ακρόπολης να περνούν ανέμελα μπροστά από αστυνομικούς που ήταν σταθμευμένοι εκεί. Όσο για την κανονικότητα στο παρκάρισμα πάνω στα πεζοδρόμια, μία βόλτα στο Κουκάκι (το αναφέρω ενδεικτικά) θα απαντούσε στο ερώτημα...

Εν κατακλείδι: Τα ηλεκτρικά πατίνια αποτελούν μάστιγα για την κοινωνία και πρέπει να αποσυρθούν οριστικά από τους δρόμους και τα πεζοδρόμια της πόλης (της κάθε πόλης!). Για να μην κινδυνεύουν παιδιά που τα οδηγούν, αλλά και αθώοι διαβάτες που βρίσκονται στον δρόμο τους. Κι ας δυσαρεστηθεί, επιτέλους, η πιτσιρικαρία επειδή θα στερηθεί ένα "παιχνίδι" που, στην πραγματικότητα, είναι φονικό όργανο. Το οποίο, βέβαια, αποτελεί "ευγενική χορηγία" ενηλίκων...

KLIK

Πόσο εκτιμά η γυναίκα την ευγένεια στον ανδρικό χαρακτήρα;

Πίσω από το αποκρουστικό μοντέλο του σκληρού και βίαιου άντρα, θα πρέπει να αναζητήσει η γυναίκα και το (όποιο) δικό της μερίδιο ευθύνης στη διαμόρφωση του κυρίαρχου αρσενικού προτύπου...

Γράφει ο Κώστας Παπαχρήστου

Την ιστορία την άκουσα πριν πολλά χρόνια στο σαλόνι ενός κομμωτηρίου. Μια νέα κοπέλα είχε μπλέξει με έναν πολύ «μάτσο» τύπο, από εκείνους που θεωρούν την ευγένεια του χαρακτήρα σαν «φλωρίστικη» αδυναμία και την αποφεύγουν όπως ο διάβολος το λιβάνι. Ήταν συχνά βίαιος μαζί της και, γενικά, της κακοφερόταν. Κάποια στιγμή, εκείνη δεν άντεξε άλλο και τον παράτησε. Λίγο αργότερα γνώρισε ένα ευγενικό παιδί που της φέρθηκε άψογα. Ήταν και «συμπαθέστατος», κατά δήλωσή της.

Δεν πέρασε πολύς καιρός ώσπου να καταλάβει πως δεν μπορούσε να νιώσει γι’ αυτόν καμία ουσιαστική έλξη. Η πολλή του ευγένεια την «ξενέρωνε», και άρχισε να συνειδητοποιεί ότι η απουσία της βίας από τη σχέση λειτουργούσε σαν κατασταλτικό του πάθους. Όπως ομολόγησε, της έλειψε εκείνος «ο αληθινός άντρας» που «την πλάκωνε στα χαστούκια» και μετά την τραβούσε με σιγουριά κοντά του για τη συμφιλίωση – προεόρτιο ερωτικής πανδαισίας! Ήταν ο μόνος που την έκανε να νιώθει «ασφαλής». Και, δίχως να το πολυ-σκεφτεί, γύρισε πίσω στους γνώριμους πόνους...

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η επιλογή της νεαρής κομμώτριας είχε χαρακτηριστικά που θα μπορούσαν να παραπέμπουν σε ψυχική παθογένεια. Ποια φυσιολογική κοπέλα θα εύρισκε περισσότερο ελκυστικό έναν βίαιο και συναισθηματικά άνυδρο άντρα, σε σύγκριση με κάποιον που θα της φερόταν με ευγένεια, ευαισθησία και, πάνω απ' όλα, αγάπη;

Όμως, το πιο πάνω ερώτημα ίσως δεν είναι τόσο ρητορικό όσο φαίνεται. Η στείρα, η δίχως «πλεονάζουσα» ευγένεια κι ευαισθησία αρρενωπότητα δείχνει να γοητεύει ακόμα και κάποιες «φυσιολογικές», στην ψυχοσύνθεσή τους, γυναίκες. Τις βλέπουμε, για παράδειγμα, να καμαρώνουν απροκάλυπτα στο κάθισμα του συνοδηγού, δίπλα στον «νταή» που, για μία απλή προτεραιότητα στη διασταύρωση, βγαίνει έξω με πρόθεση να ξυλοκοπήσει τον οδηγό του άλλου αυτοκινήτου. Ή, αισθάνονται «θεές» όταν ο συνοδός τους επιδεικνύει απειλητικά την σχολαστικά κι επίπονα επεξεργασμένη σωματοδομή του σε όποιον τολμήσει να τις κοιτάξει λίγα δευτερόλεπτα παραπάνω...

Αντίστροφα, όπως στο παράδειγμα με το οποίο ξεκινήσαμε τη συζήτηση, το πλεόνασμα θετικών ψυχικών χαρισμάτων και συμπεριφορών στον άντρα μπορεί να επιδράσει κατασταλτικά στην ερωτική διάθεση κάποιων γυναικών. Το στιγμιότυπο που παραθέτω πιο κάτω είναι ενδεικτικό.

Την πρώτη περίοδο της πανδημίας (τότε που στέλναμε sms στις κρατικές αρχές για να πάρουμε την άδεια να πάμε στο φαρμακείο ή το σούπερ-μάρκετ) με είχε εντυπωσιάσει, θυμάμαι, ένας διάλογος σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης, ανάμεσα σε κυρίες της υψηλής κοινωνίας που δήλωναν φανατικές θαυμάστριες ενός γνωστού, τότε, από τις καθημερινές ενημερωτικές τηλεοπτικές εμφανίσεις του, και φημισμένου για το μπρουτάλ στυλ του, υφυπουργού της κυβέρνησης. Όπως ομολογούσαν η μία στην άλλη, αυτός ήταν «ο πραγματικός άντρας», ο άξιος να τον ποθήσει μία γυναίκα, και όχι «κάτι ευαισθητούληδες» που κυκλοφορούν εκεί έξω! Θυμάμαι, παρεμπιπτόντως, ότι τις μέρες εκείνες τα σούπερ-μάρκετ ήταν σχεδόν άδεια στις έξι το απόγευμα, ώρα που άρχιζε το ενημερωτικό πρόγραμμα για τον Covid στην TV...

Αυτό, όμως, που άκουσα πρόσφατα από αξιόπιστη αυτήκοο μάρτυρα ξεπερνά κάθε όριο, αφού φανερώνει τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται «εξ απαλών ονύχων» το αρσενικό πρότυπο στη συνείδηση του θηλυκού. Μία μητέρα, λοιπόν, δασκάλευε την τετράχρονη(!) κόρη της για το κριτήριο βάσει του οποίου θα πρέπει να επιλέξει τον κατάλληλο σύζυγο όταν έρθει η ώρα. Και το παιδί είχε μάθει «παπαγαλία» το μάθημά του, χωρίς καλά-καλά να αντιλαμβάνεται τη σημασία των λέξεων: «Έναν άντρα που να μην είναι ντροπαλός και να μη φοβάται κανέναν, αλλά να τον φοβούνται όλοι. Όχι κανέναν φλώρο!» Αμφιβάλλει κανείς για τις επιλογές αυτού του κοριτσιού όταν θα γίνει γυναίκα; Για να μην πω, κι από τα χρόνια ακόμα της πρώιμης εφηβείας...

Σε παλιότερο κείμενο είχαμε αναφερθεί σε ένα από τα τραγικότερα και πιο ανησυχητικά κοινωνικά φαινόμενα της εποχής, τη σπουδαιότητα του οποίου η πολιτεία δεν φαίνεται να εκτιμά όσο θα 'πρεπε. Αναφέρομαι στην υπό μορφή χιονοστιβάδας συσσώρευση περιστατικών γυναικοκτονίας στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια. Φρικιαστικές δολοφονίες γυναικών από τερατόμορφα «αρσενικά» (με την ληξιαρχική και μόνο σημασία της λέξης!) που δεν δέχονται αμφισβήτηση της ιδιοκτησιακής – όπως πιστεύουν – σχέσης τους με τη γυναίκα που έκανε το λάθος να σχετιστεί (θεσμικά ή όχι) μαζί τους. Και προτιμούν να την δουν νεκρή, παρά απεξαρτημένη από την τυραννική εξουσία τους.

Όμως, όσο σκληρό κι αν ακουστεί αυτό για τα θύματα ανδρικής βίας, υπάρχει ενίοτε και ένα μερίδιο ευθύνης της γυναίκας απέναντι στο ίδιο της το πεπρωμένο. Κάποιες γυναίκες, οι οποίες αδυνατούν να διαχωρίσουν τον γνήσιο ανδρισμό από την «μάτσο» διαστροφή, επιλέγουν το δυνητικά βίαιο αρσενικό αφού, μέσα από μία σχεδόν πρωτόγονη, «αταβιστική» λογική, πιστεύουν ότι είναι αυτό που θα τους εξασφαλίσει την καλύτερη «προστασία». Και, φυσικά, θα τους ικανοποιήσει τη ματαιόδοξη επιθυμία να εμφανίζονται στο πλάι του «πιο δυνατού»!

Το τραγικό της υπόθεσης, βέβαια, κι αυτό που, όπως είχαμε σημειώσει παλιότερα, πολλές γυναίκες δεν αντιλαμβάνονται παρά όταν ήδη είναι αργά, έγκειται στο ότι ο «πιο δυνατός» προστατεύει αποκλειστικά και μόνο (αν υποτεθεί ότι προστατεύει καν) εκείνο που θεωρεί ιδιοκτησία του και μπορεί να του ασκεί απόλυτη εξουσία. Συχνά μάλιστα, αν όχι πάντα, εκχωρεί στον εαυτό του το δικαίωμα ακόμα και να κακοποιεί αυτό που του «ανήκει». Η ψευδαίσθηση της προστασίας, έτσι, χάνεται μαζί με το προσδόκιμο ζωής της γυναίκας που έχει παγιδευτεί στη σπηλιά του τέρατος...

Γενικότερα μιλώντας, η αξιολόγηση του αντρικού χαρακτήρα από το άλλο φύλο είναι ως ένα βαθμό αντιφατική, και δικαιολογημένα προκαλεί σύγχυση. Από τη μία, η γυναίκα μπορεί να εκφράζει αποστροφή για το δίχως λεπτότητα, ευαισθησία και ενσυναίσθηση αρσενικό. Από την άλλη – ακόμα κι αν δεν το ομολογεί ανοιχτά – απαξιώνει (ως και χλευάζει) τον άντρα που διαθέτει σε «υπερβολικό» βαθμό αυτά ακριβώς τα χαρακτηριστικά, ενώ συχνά δείχνει να θαυμάζει το αντίθετό του.

Μπορεί έτσι (όπως συνέβη πριν μερικά χρόνια) να αποθεώνει έναν ακατέργαστο νάρκισσο ηθοποιό που δηλώνει ανερυθρίαστα ότι, αν ρίξεις και λίγο ξύλο σε μία γυναίκα λόγω... «πάθους», δεν τρέχει τίποτα(!), και να τον στέλνει με την ψήφο της να κάνει ντόλτσε βίτα στο εξωτερικό ως οιονεί ευρωβουλευτής. Μα, όταν μαθευτεί ότι ο εν λόγω «σκληρός άντρας» διώκεται για βιασμό και κακοποίηση (σε απόλυτη δικαίωση της λαϊκής έκφρασης «**** και δέρνει»), η γυναίκα θυμάται τότε ότι στον έρωτα δεν αρκούν οι τέλειοι γραμμωτοί και το θεληματικό πηγούνι, αλλά είναι απαραίτητη και η συναισθηματική κατάθεση. Βέβαια, κι αυτή με μέτρο, αφού το πολύ το συναίσθημα είναι για τους «ευαισθητούληδες»!

Εν κατακλείδι: Πίσω από το αποκρουστικό μοντέλο του σκληρού και βίαιου άντρα, θα πρέπει να αναζητήσει η γυναίκα και το (όποιο) δικό της μερίδιο ευθύνης στη διαμόρφωση του κυρίαρχου αρσενικού προτύπου. Αν, τελικά, η γυναίκα εκτιμά την ανδρική ευγένεια, ας την ενθαρρύνει να συνεχίσει να υπάρχει όταν την συναντά. Ακόμα περισσότερο, ας μην την υποτιμά ποτέ επειδή την βρίσκει «υπερβολική»!

Προς αποφυγή παρερμηνείας των προθέσεων του γράφοντος, θα πρέπει να τονίσω κλείνοντας το παρόν σημείωμα ότι αυτό δεν αναφέρεται στο σύνολο των γυναικών, αλλά σε μία (όχι ευκαταφρόνητη, δυστυχώς) μειοψηφία τους. Δεν αφορά, έτσι, τη γυναίκα που πραγματικά σέβεται τον εαυτό της και θέλει δίπλα της έναν άντρα με ισχυρή προσωπικότητα, αυτοπεποίθηση, ευφυΐα και ευθύτητα χαρακτήρα. Εκείνη, δηλαδή, που δεν θα μπορούσε ποτέ να αισθάνεται εκπληρωμένη δίπλα σε έναν κατά βάση ανεξέλικτο απόγονο του Νεάντερταλ!

Όλα τα παραπάνω, βέβαια, έχει νόημα να τα συζητούμε υπό την προϋπόθεση ότι έννοιες όπως «άνδρας» και «γυναίκα» εξακολουθούν να θεωρούνται δόκιμες και να είναι αποδεκτές σήμερα ως «πολιτικά ορθές». Αλλά, δεν έχουμε την πρόθεση να ξεκινήσουμε εδώ ντιμπέιτ για την Woke ατζέντα...

KLIK

Πεθαίνει ο έρωτας μέσα στον γάμο; Ή μήπως αυτοκτονεί;

Πεθαίνει από φυσικά αίτια ο έρωτας μέσα στον γάμο; Ή μήπως αυτοκτονεί λόγω συνειδητής αμέλειας; (Μια αντισυμβατική ανάλυση)

Γράφει ο Κώστας Παπαχρήστου

Ακούμε συχνά να λέγεται πως «ο γάμος σκοτώνει τον έρωτα». Προσωπικά, βρίσκω τη φράση το ίδιο παράλογη με εκείνη που λέει πως «το αλκοόλ σκοτώνει»! Το αλκοόλ δεν είναι αφ’ εαυτού του ένα κακό πράγμα: το χρησιμοποιούμε για αντισηψία στις πληγές, ενώ ένα-δύο ποτηράκια κρασί με το φαγητό λέγεται πως κάνουν καλό στην υγεία. Από την άλλη, η οδήγηση υπό την επήρεια της ουσίας μπορεί να αποβεί μοιραία. Το αν το οινόπνευμα είναι «καλό» ή «κακό» εξαρτάται από το πώς το χρησιμοποιούμε.

Με την ίδια ακριβώς λογική, πριν σπεύσουμε να ενοχοποιήσουμε τον γάμο ως «φονέα» του έρωτα, θα πρέπει να εξετάσουμε τον τρόπο διαχείρισης του θεσμού από τα ίδια τα συμβαλλόμενα μέρη. Ίσως τότε διαπιστώσουμε ότι η πραγματική παθογένεια του γάμου κρύβεται κάτω από μία θετική του πλευρά, της οποίας όμως γίνεται κακή χρήση: το αίσθημα της σιγουριάς.

Δεν υπάρχει μεγαλύτερος εχθρός του έρωτα από την ψευδαίσθηση του δεδομένου ως αυτονόητου. Την αντίληψη, δηλαδή, πως μόλις η πρώτη σπίθα γίνει φωτιά, όλα παίρνουν νομοτελειακά τον δρόμο τους και, με κάποιον μαγικό τρόπο, η σχέση  αυτοσυντηρείται χωρίς να απαιτεί να «ρίχνουμε ξύλα στο τζάκι». Έτσι, θεωρώντας καθένας εκ των δύο εραστών τον άλλον ως «αυτονόητα» δεδομένο, παύει να αποδύεται στον καθημερινό αγώνα να κατακτήσει εξαρχής τον ερωτικό του σύντροφο επιστρατεύοντας τον καλύτερο εαυτό του. Και είναι αυτή η από μέρα σε μέρα ανανέωση του ερωτικού αισθήματος που αναζωογονεί τη σχέση και την καθιστά βιώσιμη στον χρόνο!

Η μεγαλύτερη παγίδα στον γάμο, σε ό,τι αφορά την συναισθηματική του συνέχεια, είναι η σταδιακή μετάλλαξη του «θέλω» σε «πρέπει». Ακούμε συχνά τη φράση – δηλητήριο: «Ο γάμος έχει υποχρεώσεις!» Κι ο ίδιος ο έρωτας, μάλιστα, προβάλλει ως «υποχρέωση» (αναφέρομαι, φυσικά, στη γελοία αντίληψη περί «συζυγικών καθηκόντων»). Έτσι, το αίσθημα της ελεύθερης επιλογής καταπνίγεται προς όφελος του αισθήματος του χρέους. Κι ο έρωτας, ως γνωστόν, δεν ανθεί ποτέ αν του στερήσεις την πιο βασική τροφή του: την ελευθερία!

Ένα από τα πιο αντιερωτικά «πρέπει» είναι εκείνο που αντιλαμβάνεται τον θεσμό ως κοινωνική βιτρίνα που επιβάλλει κοινωνική συμμετοχή:

– Οφείλεις να με ακολουθείς στις κοινωνικές / συγγενικές μου υποχρεώσεις, έστω και αν δεν αισθάνεσαι βολικά. Τι θα πουν αν με δουν να εμφανίζομαι μόνος / μόνη μου;

Όμως, χάριν του γάμου «πρέπει» να θυσιάζονται και μερικά από εκείνα που κάποτε έδιναν στο άτομο ψυχικές ανάσες:

– Καλά είναι τα χόμπι κι ο ελεύθερος χρόνος, όταν δεν έχεις υποχρεώσεις. Τώρα υπάρχουν άλλες προτεραιότητες!

Ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα «πρέπει», σε ό,τι αφορά την βιωσιμότητα του ερωτικού αισθήματος, είναι η αντίληψη της αναγκαιότητας του «αυτοκόλλητου». Η άποψη, δηλαδή, ότι, σε έναν υγιή γάμο οι δύο εταίροι πρέπει να μοιράζονται την κάθε στιγμή. Θα σταθώ ιδιαίτερα σε ένα ζήτημα που θεωρώ σημαντικό, κι ας μην του έχει δοθεί η πρέπουσα σημασία: Ακούμε συχνά πως μία ασφαλής ένδειξη δυσλειτουργικότητας σε έναν γάμο είναι οι χωριστές κρεβατοκάμαρες. Αν το δεχθούμε ως δόγμα, τότε παραβλέπουμε κάποιες πολύ βασικές παραμέτρους στον ερωτικό μηχανισμό.

Ας σκεφτούμε απλά: Γιατί μία ερωτική σχέση στις αρχικές φάσεις της είναι έντονη και κατορθώνει να κρατά τους εραστές σε εγρήγορση; Διότι η προσβασιμότητα του ενός στον άλλο δεν είναι δεδομένη κι αυτονόητη αλλά αποτελεί προνόμιο που πρέπει διαρκώς να ανανεώνεται. Αυτή η μαγεία της ανανέωσης, όμως, εξανεμίζεται κάτω από μονίμως κοινά κλινοσκεπάσματα. Όπως χαρακτηριστικά άκουσα κάπου να λέγεται, μετά από μερικά χρόνια αγγίζεις ένα παραπλεύρως κείμενο σώμα και δεν διαφέρει πολύ από το ν’ αγγίζεις το δικό σου! Έτσι, η εξ ορισμού κοινή κρεβατοκάμαρα στερεί από τους εραστές την συγκίνηση που προσφέρει η προοπτική του μηδενισμού των αποστάσεων, και την γοητεία της προσπάθειας για συνεχή «κατάκτηση» του ερωτικού συντρόφου.

Μία από τις πλέον νοσηρές παρενέργειες του αισθήματος του δεδομένου στον γάμο είναι το «δικαίωμα» στον αλληλοεξευτελισμό. Δεν βλέπω πια τηλεόραση, αλλά μου μετέφεραν το περιστατικό: Σε talk show ιδιωτικού καναλιού, πριν πολύ καιρό, μία φιλοξενούμενη ακούστηκε να περιγράφει - υπό τα ενθουσιώδη χειροκροτήματα σημαντικού μέρους του γυναικείου ακροατηρίου - την χλευαστική απάντηση που είχε δώσει στον σύζυγό της όταν εκείνος «τόλμησε» να ζητήσει λίγο χρόνο για τον εαυτό του, έξω από τις υποχρεώσεις του σπιτιού. Ομοίως ήρθε εις γνώση μου, παλιότερα, μία σκηνή σε εστιατόριο ξενοδοχείου, όταν ο σύζυγος παρακάλεσε την σύντροφό του να του γεμίσει το πιάτο από τον μπουφέ:

– Πήγαινε φτιάξ' το μόνος σου! Κουλός είσαι;

Δεν λείπουν, βέβαια, και οι συνήθεις χαρακτηρισμοί «άχρηστε», «ανίκανε», «ανώριμε», κλπ., συνοδευόμενοι συχνά από συγκριτικές αναφορές σε άλλα, «αξιότερα» αρσενικά.

Οι άντρες, από τη μεριά τους, έχουν κι εκείνοι τους δικούς τους τρόπους να υποβαθμίζουν τις γυναίκες τους. Για παράδειγμα, δεν παραλείπουν να εκφράσουν ανοιχτά τον θαυμασμό τους για άλλες γυναίκες που, υποτίθεται, πληρούν περισσότερο τα αισθητικά τους κριτήρια, ενώ παράλληλα αποδύονται σε έναν αγώνα διαρκούς επιβεβαίωσης ενός ανδρισμού που μονίμως αναζητά έξωθεν χορηγούμενα «πιστοποιητικά»...

Ατέρμων ο κατάλογος των λαθών που σκοτώνουν το ερωτικό αίσθημα στο πλαίσιο του γάμου. Κορυφαίο όλων, η αντίληψη πως μέσα στον θεσμό ο άλλος αυτοδίκαια γίνεται κτήμα μας. Έτσι, το θεωρούμε φυσικό να απαιτήσουμε να υποκαταστήσει την βούλησή του/της με την δική μας. Ξεχνούμε, εν τούτοις, ότι ο έρωτας απαιτεί δύο ανεξάρτητες, ελεύθερες βουλήσεις για να αναπτυχθεί, ενώ η ύπαρξη μίας μοναδικής βούλησης δεν αντιστοιχεί σε ερωτική σχέση αλλά μάλλον σε αυτοπάθεια.

Τελικά, λοιπόν, αληθεύει ότι ο γάμος σκοτώνει τον έρωτα; Η άποψή μου είναι πως αυτός τούτος ο θεσμός στερείται… δολοφονικών διαθέσεων και μεθοδεύσεων. Είναι η κακοδιαχείριση των ιδιαιτεροτήτων του θεσμού αυτού από τα συμβαλλόμενα μέρη που ευθύνεται για την σταδιακή άμβλυνση, έως και την ολοκληρωτική εξανέμιση, του ερωτικού αισθήματος. Εις επίρρωση των λεγομένων, θα επικαλεστώ προσωπική μαρτυρία. Έζησα για πολλά χρόνια στην Αμερική κοντά στους Μορμόνους, μία ιδιαίτερα συντηρητική κοινότητα. Οικογένειες με τέσσερα, πέντε ή έξι παιδιά δεν ήταν σπάνιο φαινόμενο. Εν τούτοις, όσο κι αν ακούγεται απίστευτο, είδα ζευγάρια σε τέτοιες οικογένειες να παραμένουν ερωτευμένα ως τα βαθιά τους γεράματα! Βασικά συστατικά της κοινής ζωής τους, ο αλληλοσεβασμός και η διαρκής ανανέωση της σχέσης με κάθε δημιουργικό τρόπο.

Ο γάμος, λοιπόν, δεν σκοτώνει τον έρωτα αλλά, απλά, ευνοεί συνθήκες αυτοχειρίας του ερωτικού αισθήματος με ευθύνη των ίδιων των εραστών. Και, θα το διατυπώσω σε ωμή αλλά ρεαλιστική γλώσσα: Ένας νεκρός από συναισθήματα γάμος δεν έχει λόγους ύπαρξης. Ένας έντιμος και αξιοπρεπής διαχωρισμός είναι σαφώς προτιμότερος και λιγότερο φθοροποιός από έναν διαρκή αλληλοεξευτελισμό και μία ατέρμονη ηθική αλληλοεξόντωση!

(Δημοσιεύθηκε το 2022 στο KLIK)

Τα όρια της πολιτικής εκμετάλλευσης...

Γράφει ο Κώστας Παπαχρήστου

Μερικές επίκαιρες σκέψεις:

1. Τα μνημεία των νεκρών των πολέμων τιμούν τη μνήμη ανθρώπων που πρόσφεραν οικεία τη βουλήσει τις ζωές τους για την προάσπιση της ελευθερίας της πατρίδας τους. Δεν προορίζονται να τιμούν τη μνήμη ατυχών θυμάτων τραγικών συγκυριών, ακόμα και αν αυτές ήταν αποτέλεσμα εγκληματικών παραλείψεων εκ μέρους της Πολιτείας.

Ειδικά στην περίπτωση πολύνεκρων δυστυχημάτων, ο φυσικός χώρος για την έκφραση οδύνης και σεβασμού στη μνήμη των θυμάτων είναι ο ίδιος ο τόπος της τραγωδίας. Η αναγραφή ονομάτων έξω από το Κοινοβούλιο είναι πράξη πολιτικής υστεροβουλίας, όχι απόδοση τιμών σε νεκρούς, οι οποίοι με τον τρόπο αυτό καθίστανται ερήμην τους αντικείμενα ανίερης πολιτικής εκμετάλλευσης!

Αν, εν τούτοις, ανοίξουμε τον ασκό του Αιόλου αποδεχόμενοι τη μετατροπή μιας τραγωδίας σε πολιτική ευκαιρία, τι θα εμποδίσει τους οικείους θυμάτων άλλων πολύνεκρων τραγωδιών που συνέβησαν με κρατική ευθύνη, να διεκδικήσουν το ίδιο προνόμιο αναγραφής των ονομάτων των αγαπημένων τους στον χώρο ενός εθνικού μνημείου; Πόσα ονόματα νεκρών χωράει μία πλατεία;

2. Όπως ορθά επισημαίνεται από (ελάχιστα δημοφιλείς) δημοσιογραφικές πηγές, μία μαζική συγκέντρωση κοινωνικής διαμαρτυρίας που λαμβάνει χώρα μέσα σε πεπερασμένο χρονικό διάστημα και με σεβασμό στον περιβάλλοντα χώρο, είναι διαφορετική περίπτωση από μια αυθαίρετη κατάληψη δημόσιου χώρου, ειδικά μάλιστα αν αυτός φέρει ιδιαίτερο ηθικό και συμβολικό βάρος μη-επιδεχόμενο οποιαδήποτε νοθεία. Ακόμα περισσότερο, αν η κατάληψη οδηγεί σε προφανή αισθητικό ευτελισμό που προσβάλλει την ίδια την εικόνα της χώρας.

3. Λέγεται ότι θα απαγορευθούν δια νόμου οι αυθαίρετες καταλήψεις χώρων που ανήκουν σε εθνικά μνημεία, καθώς και οι συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας στους χώρους αυτούς. Με το πρώτο συμφωνώ απόλυτα (όπως μάλιστα ακούω, συμφωνεί και η συντριπτική πλειοψηφία των ερωτηθέντων σε πρόσφατη δημοσκοπική έρευνα). Με το δεύτερο, εν τούτοις, διαφωνώ κάθετα! Δεν θα μπορούσα να κάνω αλλιώς, αν ήθελα να μείνω συνεπής με τον ίδιο μου τον εαυτό: Το καλοκαίρι του 2015 ήμουν κι εγώ ένας από τους χλευαζόμενους και κατασυκοφαντούμενους «μενουμευρώπηδες» κι «ευρωλιγούρηδες» που ένωναν τις αγωνίες τους για την τύχη της χώρας σε μαζικές συγκεντρώσεις στον «Άγνωστο Στρατιώτη».

Δεν ξέρω αν, τελικά, η χώρα σώθηκε, ή θα έρθουν τώρα να την «σώσουν» κάποιοι που εξακολουθούν να την ονειρεύονται να πέφτει στον γκρεμό. Και ιδιαίτερα κάποιες, παλιές και νεότερες...

Η ποίηση της σιωπής...

Ο Μανόλης Αναγνωστάκης λέει κάπου (τον παραφράζω λίγο) ότι η ποίηση είναι συχνά πιο σημαντική για όσα δεν λέει.

Γι' αυτό, αν συναντήσετε ποτέ αποσιωπητικά, μην τα προσπεράσετε βιαστικά σαν να είναι κενά περιεχομένου, μην τα περιφρονήσετε. Ίσως να λένε πολλά. Κι ίσως είναι αληθινή ποίηση!

(Photo: Cafe Melina στην Πλάκα)

Στην Κέρκυρα χάθηκε η ντροπή...

1. Ναζιστική Γερμανία, 1937. Η επιγραφή αναφέρει:

"Juden sind hier unerwuenscht" (Jews not wanted here)

2. Κέρκυρα, 2025. Η επιγραφή αναφέρει... ουσιαστικά το ίδιο. Αντικαταστήστε μόνο το (υπονοούμενο) "Germany" με το (εννοούμενο) "Corfu".

Η λέξη "ντροπή" είναι λίγη, πολύ λίγη...

Ας ενημερώσει κάποιος και την ΕΥΔΑΠ για την λειψυδρία!

 Θα παραθέσω τα γεγονότα με ψυχρά περιγραφική διάθεση. Γιατί, αν αφήσω να κυριαρχήσει το συναίσθημα, φοβάμαι ότι θα παρεκτραπώ (και ύστερα θα το μετανιώσω)!

    * Βράδυ Δευτέρας 26/8/24: Σε έναν από τους τακτικούς βραδινούς περιπάτους μου, και καθώς είχα καιρό να πάω εκεί, βρέθηκα στο Γκάζι. Εκεί κοντά, στη Μεγάλου Αλεξάνδρου και στο σημείο όπου αυτή συναντά την Ιερά Οδό, βρίσκεται ο καλός θερινός κινηματογράφος «Λαΐς». Με καθαρά τυχοδιωκτική διάθεση είπα να πεταχτώ ως εκεί να δω τι έπαιζε, μήπως και...

Φτάνοντας στη Μεγάλου Αλεξάνδρου παρατήρησα ότι ο δρόμος είχε πλημμυρίσει από νερό, το οποίο μάλιστα δεν ήταν στάσιμο αλλά φαινόταν να ανανεώνεται συνεχώς. Ήταν προφανές ότι επρόκειτο για κάποια μεγάλη διαρροή (δεν είμαι σε θέση να πω αν ήταν πρόσφατη ή αν είχε προϋπάρξει για μέρες προτού η ασημαντότητά μου την εντοπίσει). Αναζήτησα την πηγή της διαρροής και είδα ότι το νερό προερχόταν από ένα παλιό κτίριο απέναντι από τον κινηματογράφο.

Με τα ανακλαστικά του «ξενέρωτου» ανθρώπου που βρίσκεται έξω από το πνεύμα της εποχής του, τηλεφώνησα από το κινητό μου στις βλάβες της ΕΥΔΑΠ. Με έβαλαν, ως είθισται, στην αναμονή, και για κάπου ένα τέταρτο της ώρας άκουγα όμορφα ηθικοπλαστικά μηνύματα για τη σωστή συμπεριφορά που οφείλουμε να επιδείξουμε ως πολίτες σε ό,τι αφορά την κατανάλωση του νερού, λόγω του φάσματος της λειψυδρίας που απειλεί (και πάλι) την Αθήνα. Κάτι σε στυλ «μπράβο Γιωργάκη που δεν σπατάλησες ούτε μία σταγόνα σήμερα»!

Όταν, τελικά, εμφανίστηκε στη γραμμή η εκπρόσωπος της εταιρείας, της ανέφερα το πρόβλημα και την ρώτησα, παρεμπιπτόντως, αν έχουν λάβει αναφορές και από άλλους πολίτες (τι διάολο, ολόκληρος κινηματογράφος βρίσκεται απέναντι, κόσμος μπαίνει - κόσμος βγαίνει!). Με έκπληξη (αν και δεν θα 'πρεπε) άκουσα ότι ουδείς άλλος το είχε αναφέρει. Σε κάθε περίπτωση, αφού έδωσα το όνομά μου - όπως μου ζητήθηκε - έλαβα τη διαβεβαίωση ότι το πρόβλημα θα αντιμετωπιζόταν «σύντομα»...

    * Βράδυ Τρίτης 27/8/24: Σίγουρος ότι είχα σώσει την πόλη - έστω προσωρινά - από τον εφιάλτη της λειψυδρίας, περπάτησα και πάλι ως τη Μεγάλου Αλεξάνδρου για να απολαύσω υπερήφανα τους καρπούς της υπευθυνότητάς μου ως πολίτη της Αθήνας. Αλλά φευ: ο δρόμος ήταν το ίδιο πλημμυρισμένος όπως την προηγούμενη νύχτα, και το νερό ανάβλυζε από το ίδιο σημείο με αμείωτη ένταση! Στον κινηματογράφο απέναντι όλα κυλούσαν ομαλά...

Κάλεσα πάλι την ΕΥΔΑΠ (με κάπως μικρότερη αναμονή αυτή τη φορά) και δεν έκρυψα την αγανάκτηση που με διακατείχε. Είπα ότι αδίκως σπαταλούν τα χρήματα των φορολογουμένων σε κοινωνικά μηνύματα στα ραδιόφωνα και τις τηλεοράσεις για το πόσο «πολύτιμο» είναι το νερό και πόσο ευσυνείδητοι είναι όσοι δεν το σπαταλούν, αφού ο πρώτος αποδέκτης του σχετικού διδακτισμού θα έπρεπε να είναι η ίδια η εταιρεία που το διαχειρίζεται! Με ύφος μάλλον μπλαζέ, η εκπρόσωπος μου εξήγησε ότι «υπάρχουν κι άλλες βλάβες στην πόλη, κύριε, εκτός από τη δική σας. Πού να τις προλάβουν όλες τα συνεργεία;» (σε ελεύθερη μετάφραση: λείπουν οι περισσότεροι σε άδειες, Αυγουστιάτικα). Επεσήμανα ότι δεν επρόκειτο για «δική μου βλάβη» αλλά για ζωτικής σημασίας πρόβλημα της πόλης! Για να λάβω, τελικά, μία ακόμα διαβεβαίωση: «Τέλος πάντων, ως τις 11μμ απόψε θα έχει διορθωθεί η βλάβη.»

Δεν μπήκα στον κόπο να πάω ξανά εκεί την επόμενη μέρα. Είπα στον εαυτό μου: «Δεν μπορεί, θα το 'χουν φτιάξει ως τώρα...»

    * Βράδυ Δευτέρας 2/9/24: Περνώ πάλι από την περιοχή. Η Μεγάλου Αλεξάνδρου πάντα πλημμυρισμένη, με το νερό να αναβλύζει από το ίδιο σημείο του παλιού κτιρίου. Το σκηνικό έμεινε αμετάβλητο σε όλες τις επόμενες - δεν μέτρησα πόσες - επισκέψεις μου...

    * Βράδυ Σαββάτου 14/9/24: Πήγα εκεί για νιοστή φορά (που λέμε στα μαθηματικά) και σκέφτηκα να κάνω κάτι που είχα αμελήσει τις προηγούμενες: να φωτογραφίσω τον νέο αυτό «ποταμό» της Αθήνας, με το όνομα του αρχαίου Μακεδόνα στρατηλάτη. Παραθέτω τις εικόνες πιο κάτω. Όσο για την ΕΥΔΑΠ, δεν της τηλεφώνησα ξανά. Δεν είχα λεφτά (και νεύρα) για πέταμα...

    * Βράδυ Παρασκευής 4/10/24: Παραθέτω νέες φωτογραφίες από αποψινή επίσκεψη στην περιοχή, προς σύγκριση με τις προηγούμενες:

    * Βράδυ Τετάρτης 9/10/24: Το νερό κυλά με μεγαλύτερη ορμή (ή τουλάχιστον έτσι μου φάνηκε). Δεν μπήκα καν στον κόπο να βγάλω άλλες φωτογραφίες... Ο θερινός κινηματογράφος έχει κλείσει πια, θα ξανανοίξει το επόμενο καλοκαίρι. Δεν ξέρω αν ως τότε θα ρέει ακόμα ο ποταμός στη Μεγάλου Αλεξάνδρου, ή αν θα έχει στερέψει το νερό. Για ολόκληρη την πόλη που έχουμε αφήσει να αιμορραγεί...

Κώστας Παπαχρήστου

Ζητείται εξουσία που να μη χαϊδεύει τους εχθρούς της κοινωνίας. Υπάρχει;

Κοιτάζοντας γύρω μας, βλέπουμε μία χώρα παραδομένη στη βία και την παρανομία των λίγων, σε βάρος του αισθήματος ασφάλειας των πολλών. Εκείνων, δηλαδή, που νιώθουν ανυπεράσπιστοι από μια πολιτεία που ψηφίζει νόμους για να υπάρχουν στα χαρτιά, ενώ στην πράξη αδυνατεί τόσο να ελέγξει, όσο και να επιβάλει την εφαρμογή τους.

Όμως, ο έλεγχος και η επιβολή της εφαρμογής των νόμων είναι προϋπόθεση εκ των ων ουκ άνευ για την ύπαρξη ευνομούμενης δημοκρατικής κοινωνίας. Συνεπώς, μια εξουσία που "χαϊδολογεί" όσους απειλούν τη δημόσια ασφάλεια - αλλά και τη δημόσια περιουσία επίσης - ροκανίζει το κλαδί πάνω στο οποίο κάθεται αναπαυτικά κι αμέριμνα το δημοκρατικό πολίτευμα!

Αναφέρω, ενδεικτικά, ένα μίνιμουμ προσδοκιών και απαιτήσεων του πολίτη από μία εξουσία που δεν θεωρεί "αντιδημοκρατικό" τον περιορισμό της αυθαιρεσίας και την επιβολή της νομιμότητας. Συμπληρώνοντας και κάποιες θέσεις που - με λιγότερη τόλμη, αυτονόητα - είχαμε διατυπώσει παλιότερα στο ΒΗΜΑ [1]...

Η εξουσία που οραματιζόμαστε, λοιπόν, οφείλει, μεταξύ άλλων:

1. Να μην χαϊδολογεί "ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες" (sic) που λεηλατούν και ληστεύουν δημόσια περιουσία, ή συγκροτούν εγκληματικές συμμορίες που δεν διστάζουν να κακοποιήσουν - ή και να δολοφονήσουν - ανυπεράσπιστους ανθρώπους ακόμα και για λίγα ευρώ, ενώ παράλληλα διεκδικούν το "δικαίωμα" της ασυλίας απέναντι στους νόμους της πολιτείας!

2. Να μην χαϊδολογεί "τα παιδιά" που ασκούν κτηνώδη βία σε αδύναμους συνομηλίκους τους ή μικρότερα παιδιά. Όπως επίσης "τα παιδιά" που εισβάλλουν σαν συμμορίες παρανόμων της Άγριας Δύσης στα μαζικά μέσα μεταφοράς, καθυβρίζοντας και τρομοκρατώντας τους επιβάτες και παραβιάζοντας προκλητικά ακόμα και τους πλέον απαράβατους κανόνες συμπεριφοράς (μεταξύ των οποίων η απαγόρευση του καπνίσματος εντός των ΜΜΜ, όπως διαπίστωσε ιδίοις όμμασι ο γράφων σε τοπική λεωφορειακή γραμμή αθηναϊκού προαστίου).

3. Να μην χαϊδολογεί τη βία και την παραβατικότητα στα πανεπιστήμια, τα οποία θα πρέπει να λειτουργούν αποκλειστικά και μόνο σαν χώροι ακαδημαϊκής μάθησης και όχι σαν λημέρια και ορμητήρια οργανωμένης αλητείας με επίφαση "ιδεολογικών" ή "πολιτικών" κινήτρων.

4. Να μην χαϊδολογεί τον "πολιτικό" (λέμε τώρα) ή ποδοσφαιρικό χουλιγκάνο που, για να κάνει το κέφι του, καταστρέφει δημόσιες ή ιδιωτικές περιουσίες και τρομοκρατεί τις γειτονιές της πόλης, ενώ επιχειρεί να κάψει ζωντανούς τους κρατικούς λειτουργούς που είναι επιφορτισμένοι με τη διαφύλαξη της δημόσιας τάξης, με τη δικαιολογία ότι η λέξη "τάξη" προκαλεί ανεξέλεγκτες αλλεργικές αντιδράσεις σε "προοδευτικούς ανθρώπους" (και οι δύο λέξεις σε εισαγωγικά!).

5. Να μην χαϊδολογεί τον "ντελιβερά" που, "για να βγάλει το μεροκάματο", οδηγεί με χίλια πάνω στο πεζοδρόμιο, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τις ζωές των πεζών που θα έχουν την ατυχία να βρεθούν στο δρόμο του...

6. Να μην χαϊδολογεί το κτήνος με την κουρσάρα, που παθαίνει επιλεκτική αχρωματοψία στο κόκκινο φανάρι και το περνάει σαν "κύριος", αδιαφορώντας για τις ζωές πεζών και άλλων οδηγών, ή πατάει γκάζι οδηγώντας ανάποδα στον μονόδρομο. Και που, φυσικά, δεν έχει το παραμικρό πρόβλημα να κάνει μανούβρες πάνω στο πεζοδρόμιο (επειδή έτσι τον βολεύει), να παρκάρει επ' αόριστον σε στροφές λεωφορείων, και να μπλοκάρει τις προσβάσεις των αναπήρων στα πεζοδρόμια.

7. Να μην χαϊδολογεί όσους περνούν παράνομα τα σύνορα της χώρας και καταφεύγουν στο έγκλημα για να επιβιώσουν σε έναν τόπο που δεν τους προσκάλεσε, ενώ απαιτούν και επιλεκτική μεταχείριση από την πολιτεία, επικαλούμενοι θρησκευτικούς ή πολιτισμικούς λόγους. Η μετανάστευση δεν είναι συνθήκη που επιβάλλεται de facto με παράνομες εισβολές και δημιουργία τετελεσμένων, αλλά οφείλει να γίνεται σύμφωνα με τους νόμους της χώρας υποδοχής και με προϋπόθεση τον σεβασμό στα ήθη της χώρας αυτής.

8. Τέλος, να μην χαϊδολογεί τους αντιπάλους της ΑΕΚ όταν με διάφορους αθέμιτους τρόπους (π.χ., παίρνοντας καλύτερους προπονητές ή/και νεότερους παίκτες) επιχειρούν να της στερήσουν το πρωτάθλημα, το οποίο η ΑΕΚ δικαιούται να κατακτά σε μόνιμη βάση!

(Υ.Γ.: Την απαίτηση Νο.8 θα μπορούσα ίσως και να την διαπραγματευτώ...)

[1]  https://www.tovima.gr/2023/10/13/opinions/otan-i-politeia-kleinei-ta-matia-stin-anomia/

Αυτοαναίρεση της πολιτικής ορθότητας στο Παρίσι

Γράφει ο Κώστας Παπαχρήστου

 

Δεν έχω κρύψει ότι δεν διατηρώ αγαθές σχέσεις με τη θρησκεία. Όμως, όπως θα μπορούσε να είχε πει - μα δεν το είπε, τελικά - ο Βολταίρος, αισθάνομαι την ανάγκη να υπερασπιστώ εκείνο με το οποίο διαφωνώ, όταν αυτό δέχεται ανοίκειες προσβολές. Και μάλιστα, από κάποιους που έχουν αναγάγει την επιβολή της αποδοχής του διαφορετικού σε κοινωνική σταυροφορία, αν όχι σε λόγο ύπαρξης!

Το δόγμα της "πολιτικής ορθότητας" αναπτύχθηκε ως αμυντικός μηχανισμός ενάντια σε κάθε μορφή προσβολής της διαφορετικότητας. Όπως ήταν φυσικό, το δόγμα αγκαλιάστηκε ασμένως από την ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα. Με αποτέλεσμα να είναι σήμερα περισσότερο "ασφαλές" να εξυβρίσεις δημόσια τον ανώτατο άρχοντα της χώρας, απ' ό,τι να εκφράσεις έστω και υποψία αντίρρησης για την αισθητική των "παρελάσεων υπερηφάνειας" στην Αθήνα! 

Εν τούτοις, κατά την πρόσφατη τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων στο Παρίσι, είδαμε την ίδια την ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα να παραβιάζει την πολιτική ορθότητα με τρόπο που προκάλεσε θλίψη (σε κάποιους, ίσως ακόμα και οργή). Με εμφανή στόχο την πρόκληση του χριστιανικού κόσμου μέσω της διακωμώδησης ενός εκ των σημαντικότερων συμβόλων του, εκπρόσωποι της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας επιχείρησαν μία ζωντανή και μάλλον κακόγουστη παραποίηση του πίνακα "Μυστικός Δείπνος", του Λεονάρντο ντα Βίντσι, αντικαθιστώντας τα πρόσωπα με "Drag Queens".

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η πράξη συνιστά βάναυση προσβολή ενάντια σε μία κοινωνική ομάδα - την χριστιανική - που, στα μάτια της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας, φαντάζει διαφορετική, καθώς δεν ασπάζεται τις κοινωνικές αντιλήψεις, τον τρόπο ζωής και την αισθητική της κοινότητας. Το ερώτημα, όμως, είναι αν το δόγμα της πολιτικής ορθότητας οφείλει να προστατεύει από εξωτερικές προσβολές κάθε μορφή διαφορετικότητας, ή περιορίζεται αλά καρτ στην προάσπιση των σεξουαλικών ταυτοτήτων.

Το ερώτημα είναι, φυσικά, ρητορικό, και κάθε απάντηση περιττεύει. Προκαλούν, όμως, αποτροπιασμό οι αντιδράσεις μερικών υποστηρικτών των ΛΟΑΤΚΙ, σε ενστάσεις όμοιες με αυτές που διατυπώσαμε παραπάνω. Παραθέτω, ενδεικτικά, μία χυδαία αντίδραση που "αλίευσα" στην πλατφόρμα "X", η οποία ήταν απάντηση σε σύντομη και μάλλον κόσμια ανάρτηση αναγνώστριας που εξέφρασε αντιρρήσεις για την κιτς παρωδία του "Μυστικού Δείπνου". Ζητώ συγνώμη για τις φραστικές ακρότητες, όμως τις διατηρώ (χωρίς "μπιπ" και αποσιωπητικά) για να συμβάλω στην αφύπνιση όλων μας απέναντι σε μία μορφή κοινωνικού διχασμού που κάποιοι δείχνουν να καλοδέχονται, αν όχι και να ενθαρρύνουν:

<< Έχεις πρόβλημα με τις Drag Queens, ή προσβλήθηκε η αρχαία προπαγάνδα της παρθένας που γκαστρώθηκε από κρίνο και γέννησε θαυματοποιό; Απλά δείχνεις τι αγράμματο, κομπλεξικό, ανήθικο φασιστοπούτανο είσαι! >>

«Υπερηφάνεια», ή μήπως ρατσισμός αλά καρτ;

 Είναι θεμιτό και, τελικά, δίκαιο να δηλώνει κάποιος υπερήφανος για ένα επίτευγμά του. Αν είναι γονιός, μπορεί να αισθάνεται υπερήφανος ακόμα και για τα επιτεύγματα των παιδιών του.

Τι μπορούμε να πούμε, όμως, για εκείνον που δηλώνει υπερήφανος για ιδιότητες που δεν επέλεξε ο ίδιος να έχει, αλλά του τις δώρισε η Φύση ή οι συγκυρίες της ζωής;

Για παράδειγμα, αν κάποιος εκφράζει υπερηφάνεια για το ότι ανήκει στη λευκή φυλή, είναι σαν να υπονοεί ότι θεωρεί τη φυλή αυτή ανώτερη από τις υπόλοιπες και, συνεπώς, όλοι όσοι δεν ανήκουν σε αυτήν αποτελούν κατώτερο είδος ανθρώπου. Πρόκειται για ξεκάθαρη περίπτωση ρατσισμού που, σε κάποιες ιστορικές περιπτώσεις (π.χ. Ναζιστική Γερμανία, Νότια Αφρική, νότιες πολιτείες των ΗΠΑ, κλπ) έλαβε ακραίες διαστάσεις.

Πέρα από το χρώμα της επιδερμίδας, όμως, υπάρχουν άφθονα παραδείγματα κοινωνικού ρατσισμού. Π.χ., η αλαζονεία του ευειδούς ατόμου απέναντι στο μη-ευειδές [1]. Ή, η κομπορρημοσύνη του πλουσιόπαιδου μπροστά στο παιδί μιας φτωχής οικογένειας. Και, πάνω απ' όλα, η κοινωνική αναλγησία που συχνά αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρία. Γενικά, η κατωτεροποίηση του άλλου - ή, ισοδύναμα, η ανύψωση του εαυτού - λόγω μη-επιλεγμένων ιδιοτήτων που το κάθε άτομο φέρει, συνιστά τον ορισμό της έννοιας του ρατσισμού [2,3].

Με βάση επιστημονικές θεωρήσεις, τις οποίες δεν έχουμε λόγο (ούτε και δυνατότητα) να αμφισβητήσουμε, η σεξουαλική ταυτότητα ενός ατόμου είναι σύμφυτο - άρα μη-επιλεγμένο - χαρακτηριστικό. Όταν λοιπόν ένα άτομο δηλώνει υπερήφανο για την σεξουαλική του ταυτότητα, υπονοεί ευθέως ότι μία φυσική του ιδιότητα το καθιστά ανώτερο από εκείνους που δεν την διαθέτουν. Μπορούμε να πούμε, έτσι, ότι το άτομο αυτό επιδεικνύει ρατσιστική συμπεριφορά.

Εδώ όμως προκύπτει μία σαφής καταστρατήγηση της έννοιας της κοινωνικής ισότητας: Η δήλωση υπερηφάνειας καταγγέλλεται ως ρατσιστική πράξη όταν εκφέρεται από άτομα με συγκεκριμένη σεξουαλική ταυτότητα - εκείνους, δηλαδή, που έλκονται από το αντίθετο φύλο (με την βιολογική και όχι την "κοινωνική" σημασία της λέξης "φύλο") - ενώ, αντίθετα, η σεξουαλική υπερηφάνεια χαιρετίζεται ως κοινωνικό θέσφατο όταν διαδηλώνεται μαζικά από άτομα με διαφορετικούς σεξουαλικούς προσανατολισμούς. Με άλλα λόγια, η έκφραση υπερηφάνειας βάσει σεξουαλικών κριτηρίων συνιστά ρατσισμό αλά καρτ. Εξαρτάται από το ποιος δηλώνει "υπερήφανος"!

Και μένουμε να αναρωτιόμαστε, κουνώντας μελαγχολικά το κεφάλι, γιατί ανέβηκαν τόσο πολύ τα ποσοστά κάποιων ακραίων κομμάτων στις χώρες της δημοκρατικής Ευρώπης...

[1] https://www.tovima.gr/2023/11/20/opinions/o-adonis-kai-o-ratsismos-tis-eikonas/

[2] https://www.tovima.gr/2014/03/07/international/a-conceptual-approach-to-racism/

[3] https://www.tovima.gr/2013/02/25/opinions/ratsismos-ennoiologiki-proseggisi-mias-etiketas/

Τα αναπάντητα ερωτήματα για τη θρησκεία | Στη Νικολέτα που έφυγε θλιμμένη...

Απόσπασμα από άρθρο του 2012 στο ΒΗΜΑ. Αφιερώνεται στη μνήμη της 17χρονης Νικολέτας, που έπεσε από μια γέφυρα στην Κρήτη γιατί δεν άντεξε τον σκληρό κόσμο που της ετοιμάσαμε. Και την οποία η "χριστιανική" εκκλησία αρνήθηκε να "διαβάσει" στην κηδεία της, επιφυλάσσοντας το προνόμιο αυτό ακόμα και σε τεθνεώτες δολοφόνους...

--------------------------------

Βλέποντας την Ιστορία των θρησκειών διαχρονικά, έχει κάποιος την αίσθηση ότι καμία δεν βρίσκεται στο απυρόβλητο της κριτικής σε ό,τι αφορά τη στάση της απέναντι στην αντίθετη άποψη. Και πώς να συμβιβαστεί, αλήθεια, ο (συχνά φανατικός) δογματισμός με την ελευθερία της σκέψης που προϋποθέτει το δικαίωμα στην αμφισβήτηση;

Όμως, υπάρχουν δύο ακόμα πιο θεμελιώδη και κρίσιμα ερωτήματα που αφορούν αυτή τούτη την ιδέα της θρησκείας, γενικά: (1) Μπορεί ο Άνθρωπος να κατέχει μέσω της θρησκείας την απόλυτη Αλήθεια περί της Ουσίας του Θείου; (2) Συνεπάγεται οπωσδήποτε η άρνηση στη θρησκεία την άρνηση στην ίδια την ιδέα του Θεού; Με απλά λόγια, είναι ο άθρησκος (αυτός που δεν δηλώνει θρησκευτική πίστη ως μέρος του αυτοπροσδιορισμού του) εξ ορισμού άθεος;

Το ότι ένας άθεος είναι άθρησκος, είναι, ασφαλώς, αυτονόητο. Το ζητούμενο είναι κατά πόσον ισχύει το αντίστροφο. Δηλαδή, κατά πόσον αυτός που αρνείται να περιχαρακώσει την πίστη του στα δογματικά στεγανά οποιασδήποτε θρησκείας, είναι αναγκαία άθεος. Ή, κατά λογική ισοδυναμία, κατά πόσον ο μη-άθεος (αυτός που δεν αρνείται την πίστη σε ένα Υπέρτατο Ον) είναι αναγκαία θρήσκος (δηλώνει πίστη σε κάποια θρησκεία). Κάτι τέτοιο προϋποθέτει, κατ’ ελάχιστον, ότι η ίδια η ιδέα της θρησκείας είναι συμβατή με την πίστη σε μία Αρχή που κωδικοποιείται από τον άνθρωπο – και την ίδια τη θρησκεία – με το όνομα «Θεός».

Το ερώτημα που θέτουμε είναι αν αυτή η προϋπόθεση συμβατότητας καταρχήν πληρούται. Ερώτημα κρίσιμο, αφού μία αρνητική απάντηση οδηγεί αναπόφευκτα σε ένα δεύτερο, ακόμα σοβαρότερο ερώτημα: Κατά πόσον θα μπορούσε κάποιος να κατηγορήσει την ίδια τη θρησκεία ως «βλάσφημη»!

Θα περιοριστούμε σε δύο, μόνο, σημεία που θεωρούμε ως βασικότερα:

1. Σύμφωνα με τη θρησκεία, ο άνθρωπος είναι σε θέση να γνωρίζει (μερικώς, τουλάχιστον) τη φύση του Θεού. Για παράδειγμα, η Χριστιανική θρησκεία αναφέρεται στο τρισυπόστατο της φύσης αυτής (Τριαδικό Δόγμα). Συσχετίζει, έτσι, μία υπερβατική έννοια (Θεός) με έναν φυσικό αριθμό (τρία). Οι φυσικοί αριθμοί, όμως (οι οποίοι, εκτός των άλλων, υπόκεινται στον περιορισμό του διακριτού) είναι εφεύρημα των ανθρώπων για πρακτικούς, κυρίως, σκοπούς (π.χ., καταμέτρηση αντικειμένων). Έτσι, μία έννοια που ξεπερνά τα όρια της ανθρώπινης διάνοιας μοιάζει να συρρικνώνεται ώστε να προσαρμοστεί στα ανθρώπινα μέτρα. Πόσο απέχει ο εξορθολογισμός αυτός της έννοιας του Θεού από την βλασφημία;

2. Στο πλαίσιο της ανθρωπομορφικής εικόνας του Θεού, όπως την περιγράφει η θρησκεία (και όχι μόνο η Χριστιανική), Εκείνος εμφανίζεται με τις πλέον απεχθείς ανθρώπινες αδυναμίες: ματαιοδοξία, ζηλοτυπία, μνησικακία, σκληρότητα, εκδικητικότητα… Στον αντίποδα, και καθ’ υπέρβαση των ορίων τόσο της κοινής λογικής, όσο και της διαλεκτικής του μεταφυσικού, υπάρχει ταυτόχρονα η αγάπη Του για τον Άνθρωπο (κορυφαίο – υποτίθεται – δημιούργημά Του)! Πόσο μακριά βρίσκεται ο οξύμωρος αυτός ανθρωπομορφισμός του Θεού από την βλασφημία;

Οι παραπάνω επισημάνσεις – και άλλες που θα μπορούσαν να αναφερθούν σε ένα εκτενέστερο κείμενο – θέτουν το ερώτημα, κατά πόσον ο δογματικός εξορθολογισμός και η κατ’ ουσίαν «εκκοσμίκευση» του υπερβατικού, που επιχειρεί να επιβάλει με αδιαπραγμάτευτη βεβαιότητα η θρησκεία, είναι σε αρμονία με την πίστη σε ένα Υπέρτατο Ον και δεν αποτελούν, αντίθετα, πράξεις βλασφημίας εκ μέρους του Ανθρώπου. Από την απάντηση στο ερώτημα αυτό εξαρτάται και η συμβατότητα της θρησκείας με την ίδια την ιδέα του Θεού.

Με άλλα λόγια, η ζητούμενη απάντηση θα δικαιώσει ή θα καταρρίψει, ανάλογα, τη μομφή της εξ ορισμού «αθεΐας» προς όσους δεν δηλώνουν υποταγή σε προκατασκευασμένα δόγματα που επιβάλλουν την πίστη, αντί να την εμπνέουν...

(ΤΟ ΒΗΜΑ, 11/10/2012)

Αμφισβήτηση του κράτους δικαίου σημαίνει κατάλυσή του!

Σε τηλεοπτική συνέντευξή της σε κανάλι της Κρήτης, η κυρία Μαρία Καρυστιανού δήλωσε ότι δεν έχει την παραμικρή εμπιστοσύνη στην ελληνική δικαιοσύνη (είναι, θεωρεί, χειραγωγούμενη από την ελληνική κυβέρνηση), και για τον λόγο αυτό προσέφυγε εξαρχής στους ευρωπαϊκούς θεσμούς.

Δεν μπορώ καν να φανταστώ τι θα συνέβαινε στη χώρα αν το δόγμα (*) της κ. Καρυστιανού καθίστατο κυρίαρχη πεποίθηση στην ελληνική κοινωνία. Κανένας δεν θα αισθανόταν υποχρεωμένος να σέβεται δικαστικές αποφάσεις (αφού θα ήταν προϊόντα ενός "διεφθαρμένου" και "χειραγωγούμενου" συστήματος δικαιοσύνης) και κάθε άτομο, ή κάθε κοινωνική ομάδα, θα επέβαλλαν το δικό τους "δίκαιο" κατά το δοκούν. Ο νόμος της ζούγκλας θα υποκαθιστούσε, έτσι, το - έστω κατασυκοφαντημένο - κράτος δικαίου!

Εκτός αν αυτό ακριβώς επιδιώκουν (γιατί εξυπηρετεί απόλυτα τους σκοπούς τους) κάποιοι που κατόρθωσαν να πείσουν την κ. Καρυστιανού για την "ενσυναίσθηση" και τις "αγνές προθέσεις" τους. Και δεν διστάζουν να μετατρέψουν το πένθος της σε πολιτικό κεφάλαιο...

(*) Δόγμα: Ισχυρή πεποίθηση που δεν επιδέχεται αμφισβήτηση, αφού θεωρείται από τον φέροντα ως έχουσα γενική και μη διαπραγματεύσιμη ισχύ. (Η άποψη, αντίθετα, είναι δεκτική σε επανεξέταση και αναθεώρηση.)

Η δική μας πλατεία είναι αλλιώς!

Το "πλυντήριο" της υπόληψης της Θεσσαλονίκης καλά κρατεί στα μέσα ενημέρωσης, και ειδικά στα ειδησεογραφικά sites (Protagon, Καθημερινή, κλπ). Τώρα μάλιστα κάποιοι μιλούν ακόμα και για... "Θεσσαλονικοφοβία"! Και προσθέτουν, θυμόσοφα, ότι "αυτά τα πράγματα συμβαίνουν παντού".

Λοιπόν, πριν καμιά δεκαριά μέρες είχα κατέβει στο Σύνταγμα (στο κέντρο της μόνης και αποκλειστικής πρωτεύουσα της χώρας). Κι εκεί είδα στην πλατεία ένα άτομο που όχι μόνο ταίριαζε στα χαρακτηριστικά των δύο θυμάτων της Θεσσαλονίκης, αλλά ζητούσε χρηματική ενίσχυση από τους περαστικούς προκειμένου να κάνει... ορμονοθεραπεία!

Και, πώς αντέδρασαν οι "φλώροι" οι Αθηναίοι (σύμφωνα με τους "μάτσο" Θεσσαλονικιούς); Τον περιεργάζονταν (μάλλον διακριτικά), κάποιοι τον φωτογράφιζαν (έδειχνε να του αρέσει αυτό), μερικοί μάλιστα έριχναν και κάποιο νόμισμα μέσα στο καπέλο...

Ναι, το θέαμα δεν ήταν καθόλου - μα καθόλου! - ελκυστικό για τους περισσότερους (εμού συμπεριλαμβανομένου, ομολογώ). Εν τούτοις, ουδείς διανοήθηκε να ασκήσει βία.

Γιατί, η δική μας πλατεία είναι αλλιώς!

Χώρα στον αυτόματο και εξουσία απούσα!

Δύο πράγματα είναι δυνατό να συμβούν, εναλλακτικά, όταν ένα κόμμα κυβερνά χωρίς κατ' ουσίαν να υπάρχει αντιπολίτευση:

(α) Το κόμμα που κυβερνά μετέρχεται χωρίς αναστολές όλα τα αναγκαία μέσα για να εφαρμόσει την διακηρυγμένη πολιτική του (για την οποία, άλλωστε, ψηφίστηκε) και να επιβάλει την εφαρμογή των νόμων.

(β) Το κόμμα που "κυβερνά" απαξιώνει να ασχοληθεί με την καθημερινότητα του πολίτη και αρκείται να κάνει δημόσιες σχέσεις, απολαμβάνοντας την πολιτική "μοναξιά" του. Έτσι, αφήνει τα πάντα ανεξέλεγκτα, επιτρέποντας στους πολίτες να δρουν κατά το δοκούν (κοινώς, κατά πώς γουστάρει ο καθείς). Για παράδειγμα, οι οδηγοί στους δρόμους σταματούν στο κόκκινο όταν και αν γουστάρουν (αλλιώς, αλίμονο στους πεζούς που τολμούν να περάσουν τη διάβαση), τα μηχανάκια των ντελιβεράδων κινούνται ανενόχλητα "με χίλια" πάνω στα πεζοδρόμια για να κόψουν δρόμο (και πάλι, ας πρόσεχαν οι πεζοί!), τα λεωφορεία κινούνται όποτε γουστάρουν οι σταθμάρχες και οι - συχνά ασύδοτοι στη συμπεριφορά προς τους επιβάτες - οδηγοί (κι ας περιμένουν τα κορόιδα μιάμιση ώρα στις στάσεις), στα "δημόσια" νοσοκομεία για να λογίζεσαι άνθρωπος πρέπει να πληρώνεις σαν να είναι ιδιωτικά, ο κάθε μπάχαλος μπορεί να καταστρέφει περιουσίες πολιτών και να πυρπολεί αστυνομικά όργανα ενώ στα δελτία ειδήσεων ακούς ότι "δεν αναφέρθηκαν συλλήψεις ή προσαγωγές", στους χώρους των πανεπιστημίων όποια "επαναστατική συλλογικότητα" γουστάρει στήνει κι από ένα... στρατηγείο της "Χαμάς", "ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες" κατακλέβουν ανενόχλητες τη δημόσια περιουσία (προκαλώντας ως και επικίνδυνες φθορές για τις συγκοινωνίες) ενώ έχουν κατοχυρώσει το "δικαίωμα" να πυροβολούν τις αστυνομικές δυνάμεις που τολμούν να κάνουν έλεγχο, κακοποιοί διαπράττουν τα ίδια εγκλήματα για τα οποία είχαν συλληφθεί αλλά αφεθεί ελεύθεροι με τη σύσταση "να μην το ξανακάνεις, κακό παιδί, εντάξει;"... Και, γενικά, η χώρα μοιάζει με ζούγκλα όπου επιβιώνουν μόνο οι πιο τυχεροί.

Δυστυχώς, στη σημερινή Ελλάδα - ανέκδοτο, η (ας την πούμε) "κυβέρνηση" φοβάται να αναλάβει τη βαριά ευθύνη της πρώτης επιλογής, μήπως τυχόν και την κατηγορήσουν για "αυταρχισμό" αν επιβάλει την εφαρμογή των νόμων και αν απαιτήσει από το κράτος να λειτουργεί προς όφελος του πολίτη. Το αποτέλεσμα το ζούμε στο πετσί μας καθημερινά.

Η τραγωδία είναι ότι δεν φαίνεται εναλλακτική λύση στον ορίζοντα. Και θα συμφωνήσω με τον Μάνο Βουλαρίνο, που λέει ότι η κατάντια της Ελλάδας είναι πως ψηφίζεις κάποιους επειδή δεν βλέπεις να υπάρχουν άλλοι λιγότερο άχρηστοι!

Κ.

Η εθνική τραγωδία του πολιτικού μας συστήματος

Γράφει: Κώστας Παπαχρήστου

Πλάι στους τάφους με τα διαμελισμένα πτώματα των επιβατών του μοιραίου τραίνου, θα πρέπει να τοποθετηθεί ένας ακόμα. Για να θάψουμε οριστικά τα τελευταία ίχνη πίστης που επιμέναμε (όσοι επιμέναμε) να διατηρούμε στο πολιτικό σύστημα της χώρας. Ένα σύστημα που, πέρα από την διαχρονική διαχειριστική του ανεπάρκεια, ανέδειξε για μία ακόμα φορά τον αμοραλιστικό κυνισμό που το διαπερνά από το ένα άκρο του ως το άλλο.

Πριν καλά - καλά συνειδητοποιήσουν οι τραγικοί γονείς ότι, μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, η μοίρα είχε αποφασίσει πως δεν θα ξανάβλεπαν ζωντανά τα παιδιά τους, οι κομματικές αποφύσεις του συστήματος έσπευσαν να αποποιηθούν την ευθύνη για την εθνική τραγωδία, ρίχνοντάς την βολικά στους άλλους:

- Είστε κυβέρνηση δολοφόνων!

- Δεν κοιτάτε καλύτερα τι κάνατε εσείς όταν κυβερνήσατε;

- Όταν είχαμε εμείς κάποτε την εξουσία, όλα λειτουργούσαν στην εντέλεια!

Κανείς τους δεν βρήκε το θάρρος να υπερβεί την κομματική του μυωπία ώστε να αντικρίσει κατάματα το αυταπόδεικτο: ότι, χρόνια τώρα το ελληνικό κράτος είναι σοβαρά άρρωστο (είναι μάλλον περιττό να το αναλύσω αυτό) και λειτουργεί περίπου στον "αυτόματο". Δηλαδή, χάρις και μόνο στο αίσθημα καθήκοντος και πατριωτισμού μερικών φιλότιμων ανθρώπων που τιμούν το λειτούργημα που τους ανατέθηκε.

Από την άλλη, νόμοι και κανονισμοί υπάρχουν στα χαρτιά αλλά εφαρμόζονται στην πράξη κατά το δοκούν (αφού ο κρατικός έλεγχος συχνά απουσιάζει), ενώ η αυθαιρεσία τείνει να γίνει συνώνυμη της "κανονικότητας" στη χώρα. Από απλά καθημερινά φαινόμενα όπως η "υποχρέωση" χρήσης μάσκας στα δημόσια μέσα μεταφοράς, που ουδείς ελέγχει αν τηρείται, ως πιο σοβαρά ζητήματα, όπως η απρόσκοπτη παραβίαση του κώδικα οδικής κυκλοφορίας στους δρόμους (τι απέγινε, άραγε, η Τροχαία; μας έχει λείψει τόσο!) και η ανομία στα πανεπιστήμια που, σε πείσμα των ψηφισμένων νόμων του κράτους, καλά κρατεί (αφού το "πανεπιστημιακό άσυλο" ουδέποτε καταργήθηκε στην πράξη).

Για να φτάσουμε, τελικά, στις εγκληματικές "αμέλειες" που οδήγησαν στο πρόσφατο σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη. Ένα τρομακτικό γεγονός που ταρακούνησε τις συνειδήσεις όλων, πλην των κομμάτων εξουσίας (πρώην και νυν). Τα οποία, με πολιτικό κυνισμό και κομματική φιλαυτία, μετρούν πιθανά πολιτικά κόστη και οφέλη...

Αυτό που απαιτείται τώρα είναι να καθίσουν κάτω όλες οι πολιτικές δυνάμεις που φέρουν, αντικειμενικά, την ευθύνη της διακυβέρνησης του τόπου, να εξετάσουν τις χρόνιες δομικές παθογένειες του κράτους ως τις ρίζες τους, και να πάρουν δύσκολες αποφάσεις σε πνεύμα συνεργασίας κι αφήνοντας πίσω τις ανούσιες κομματικές αντιπαραθέσεις. Αν δεν το πράξουν, το αποτέλεσμα θα είναι να απαξιωθεί το πολιτικό σύστημα στο σύνολό του, από τον ίδιο τον λαό που το ανέδειξε. Προς όφελος "αντισυστημικών" κύκλων της ανωμαλίας, που πάντα καραδοκούν...

KLIK

Ώστε, την παρεξηγήσαμε την κυρία Τσανακλίδου;

Ο Μιχάλης Τσιντσίνης είναι, αναμφίβολα, ένας χαρισματικός αρθρογράφος. Όχι μόνο για την εγκυρότητα των αναλύσεών του αλλά, πολύ περισσότερο, για τον εντυπωσιακό χειρισμό της γλώσσας στα κείμενά του. Δεν θα ήταν υπερβολή αν λέγαμε ότι η αρθρογραφία του απαιτεί υψηλό επίπεδο μόρφωσης από τον αναγνώστη. Ο περίτεχνα επεξεργασμένος λόγος του δεν απευθύνεται «στον καθένα»!

Βέβαια, το ότι μας εντυπωσιάζει η γραφή του δεν σημαίνει απαραίτητα ότι μας βρίσκουν πάντα σύμφωνους οι απόψεις του. Σε πρόσφατο άρθρο του στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, επιχείρησε – μάλλον όχι τόσο πειστικά – να αμβλύνει τις αλγεινές εντυπώσεις που άφησε η Τάνια Τσανακλίδου, λόγω του οργίλου τρόπου με τον οποίο ερμήνευσε γνωστό τραγούδι σε δημόσια συγκέντρωση υπέρ του δικαιώματος των καλλιτεχνών να διορίζονται στο δημόσιο ως απόφοιτοι πανεπιστημίων. Κραυγάζοντας μάλιστα στο τέλος, απειλητικά, «θα τους φάμε», ενώπιον ενός παραληρούντος πλήθους! (Προφανώς, το υποψήφιο... έδεσμα δεν ήταν άλλο από τους κυβερνώντες και όσους τυχόν τους υποστηρίζουν.)

Το άρθρο του Μ. Τσιντσίνη ξεκινά ως εξής – και εκεί βρίσκεται η ουσία της διαφωνίας μου:

Ο φακός που συνέλαβε την Τάνια Τσανακλίδου σε κατάσταση αγωνιστικού ενθουσιασμού ήταν μέχρι συκοφαντίας παραπλανητικός. To στιγμιότυπο λαρυγγικής υπερέντασης διαδόθηκε σαν τεκμήριο μισαλλοδοξίας – καθ’ ότι και ο παραβολικός στίχος, θέλει τα εξεγερμένα μερμηγκάκια να κανιβαλίζουν στο τέλος τον αρχιμέρμηγκα. Χρειάστηκε κόπος από τα προπαγανδιστικά χυτήρια για να παρουσιαστεί η περφόρμανς τάχα σαν εμφυλιακή απειλή. Ανθρωποφάγα μυρμήγκια υπάρχουν μόνο στα παραμύθια – και στη στρατευμένη μυθοπλασία των κοινωνικών δικτύων.

Δύο παρατηρήσεις που εκφράζουν καθαρά προσωπικές απόψεις:

1. Ο φακός κατέγραψε αυτό ακριβώς που είδαν οι πάντες: Μία γνωστή ερμηνεύτρια διοχέτευσε μέσα σε ένα παραβολικό τραγούδι όλο το μίσος της για ένα σύστημα εξουσίας το οποίο απεχθάνεται. Δεν αντιλαμβάνομαι σε τι συνίσταται η παραπλάνηση, κι ακόμα περισσότερο η συκοφαντία.

2. Ώστε, μόνο τα «προπαγανδιστικά χυτήρια» και η «στρατευμένη μυθοπλασία των κοινωνικών δικτύων» διέκριναν μισαλλοδοξία και απειλητικό ύφος σε μία ερμηνεία που ολοφάνερα παραπέμπει σε «εμφυλιακές» καταστάσεις; Δεν έχουν σβήσει ακόμα οι μνήμες από το καλοκαίρι του 2015. Τότε που η χώρα είχε οδηγηθεί σε ακραίο κοινωνικό διχασμό, με την ευγενική χορηγία πολιτικών δυνάμεων με τις οποίες σήμερα συστρατεύεται η κ. Τσανακλίδου, και υπό τους ήχους τραγουδιών ανάλογου ύφους με αυτό που πρόσφατα τραγούδησε εκείνη υπέρ των καλλιτεχνών. (Ας μην ξεχνάμε και τον επικολυρικό επαναστάτη Αλκίνοο, που είχε καταθέσει τότε το αγωνιστικό του φρόνημα και το ερμηνευτικό του ταλέντο στην υπηρεσία του αντιμνημονιακού αγώνα και του δημοψηφισματικού ΟΧΙ.)

Τελικά, ο χρόνος δεν αφήνει τίποτα όρθιο στο πέρασμά του. Ακόμα κι αν πρόκειται για την Τέχνη...

Κάποτε, η Τάνια Τσανακλίδου τραγούδησε μαμά, γερνάω. Και μας συγκλόνισε!

Σήμερα που, αναπόφευκτα, η ίδια η ζωή έχει κάνει πράξη αυτό που μελαγχολικά ξορκίζει το τραγούδι, η καλή τραγουδίστρια μάς προξενεί κάτι χειρότερο από απέχθεια: Αληθινή θλίψη για το κατάντημα της στρατευμένης τέχνης που έχει επιλέξει να υπηρετεί.

Γιατί, αν κάποτε η τέχνη της δονούσε ευαίσθητες ψυχές, σήμερα καλείται να ευθυγραμμιστεί πολιτικά και (δυστυχώς) αισθητικά με ένα ύφος που δεν της ταιριάζει, καταφεύγοντας σε ακραία εκφραστικά μέσα που θυμίζουν γνωστούς «αψείς Σφακιανούς» του εγχώριου ακατέργαστου λαϊκισμού. Των οποίων η σχέση με την καλλιτεχνία περιορίζεται σε επιδείξεις «μάτσο» ζεϊμπεκιάς, υπό το λάγνο βλέμμα «προοδευτικών» (και τω πάλαι ποτέ ποιοτικών) τραγουδοποιών...

Κι αυτό είναι κρίμα. Μεγάλο κρίμα!

ΚΠ

Η Νεβάδα δίνει ανάσα στην Αμερικανική Δημοκρατία!

Τη Νεβάδα τη γνώρισα μία και μοναδική φορά, σαν περαστικός. Ταξίδευα με ένα Van, φιλοξενούμενος της Ομάδας Ακουστικής στο Πανεπιστήμιο BYU της Γιούτα, με προορισμό το Άναχαϊμ της Καλιφόρνιας όπου η ομάδα θα συμμετείχε σε ένα συνέδριο.

Διασχίσαμε επί ώρες μία απέραντη έρημο γεμάτη θάμνους και ξερά λιθάρια, δίχως ίχνος νερού. Και ξάφνου μια όαση ξεπετάχτηκε μέσα στο πουθενά: η φαντασμαγορική πόλη του Λας Βέγκας με τα θρυλικά καζίνα της! Ξεπεζέψαμε στο Circus Circus. Όχι, φυσικά, για να παίξουμε αλλά για να φάμε. Αργά το απόγευμα συνεχίσαμε το ταξίδι για την Καλιφόρνια...

Τι σου είναι η μοίρα... Αυτή η άγονη πολιτεία, με τα λιθάρια και τους κάκτους, με δίχως νερό, προορισμός για χαρτοπαίκτες και ατέλειωτο μαρτύριο για περαστικούς, έμελλε τελικά να σώσει ό,τι είχε απομείνει από την αξιοπρέπεια της Αμερικανικής Δημοκρατίας μετά το πέρασμα ενός ημι-φασίστα προέδρου, εκλεκτού ενός άλλου, αληθινού φασίστα, ηγέτη της σημερινής θλιβερής Ρωσίας.

Η Νεβάδα αποκατέστησε τις ισορροπίες στην αμερικανική Γερουσία, διαψεύδοντας τις ελπίδες των Ρεπουμπλικάνων και του Ντόναλντ Τραμπ. Η Αμερική μπορεί να ελπίζει ακόμα...

Διαβάστε σχετικά...

Χριστόφορος Παπακαλιάτης: Ο ναρκισσισμός του σκηνοθέτη μπροστά στην κάμερα

Ξεκινώ με μια καθαρά προσωπική θέση: Σε μία κινηματογραφική παραγωγή ή μια τηλεοπτική σειρά, ο ηθοποιός είναι ηθοποιός και ο σκηνοθέτης είναι σκηνοθέτης. Με άλλα λόγια, θα πρέπει κάποιος να επιλέξει αν θα είναι μπροστά ή πίσω από την κάμερα, ως πρωταγωνιστής ή ως καθοδηγητής και γενικός κουμανταδόρος. Γιατί, αν επιλέξει και τους δύο ρόλους ταυτόχρονα, υπάρχει πάντα ο κίνδυνος να ενδώσει στον πειρασμό της ναρκισσιστικής υπερ-προβολής της εικόνας του σε σχέση με το υπόλοιπο καστ. Και, αυτή η υδροκέφαλη ασυμμετρία, προϊόν συνδυασμού αυταρέσκειας και εξουσίας, θα είναι σίγουρα βλαπτική για το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα.

Αυτόν τον κίνδυνο τον έλαβε υπόψη ο Ρόμπερτ Ρέντφορντ όταν σκηνοθέτησε το αριστούργημά του "Ordinary People" (1980). Έτσι, απέφυγε την παγίδα της ωραιοπαθούς αυτο-αναφορικότητας του σκηνοθέτη, διευθύνοντας την παραγωγή από το πίσω μέρος και μόνο της κάμερας.

Γράφω αυτές τις σκέψεις με αφορμή ένα video που κυκλοφόρησε πρόσφατα στο Διαδίκτυο, με θέμα μία "ερωτική σκηνή" από την τηλεοπτική σειρά "Maestro" (την οποία σειρά, ομολογώ, δεν παρακολουθώ). Η σκηνή περιγράφει μία ερωτική φαντασίωση, όχι ένα "πραγματικό" (βάσει του σεναρίου) γεγονός. Έτσι, θα μπορούσε να αποδοθεί παρεμφατικά - θα έλεγα, ιμπρεσιονιστικά - με χρήση ειδικών εφέ που να αναδεικνύουν την επιθυμία χωρίς να εστιάζουν με γεωμετρική λεπτομέρεια στον τρόπο.

Αντί τέτοιας, καθαρά καλλιτεχνικής επιλογής, ο Χριστόφορος Παπακαλιάτης σκηνοθετεί τον εαυτό του σε μία κιτς παραλλαγή μιας φημισμένης ερωτικής σκηνής από το "Pretty Woman", σε εκδοχή "τσόντας" που - δήθεν - παράγει καλλιτεχνικό αποτέλεσμα. Έχοντας προφανώς στο μυαλό του την μέση εκπρόσωπο μίας μερίδας του τηλεοπτικού κοινού που αποτελεί target group για τους σπόνσορες της σειράς: την στερημένη μικρο-μεσοαστή που σιελορροεί στη θέα των επιμελώς εκτιθέμενων ακάλυπτων "προσόντων" του ναρκισσευόμενου ηθοποιού-σκηνοθέτη!

Δεν ξέρω αν "πήρε φωτιά το Τουίτερ" εξαιτίας της εν λόγω σκηνής, όπως μας βεβαιώνουν τα ηλεκτρονικά μέσα ιδιοκτησίας του καναλάρχη. Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι, για μία ακόμα φορά ο Παπακαλιάτης χάνει το μέτρο. Όπως κάποτε που είχε την έμπνευση να παρομοιάσει μία πολυεθνική εταιρεία με το... Άουσβιτς! Όμως, ο εύκολος εντυπωσιασμός δεν παράγει πάντοτε Τέχνη...

Νεκροταφείο συνειδήσεων...

Leningrad (1941 - 44)

Κάπου διάβασα, ως σχόλιο για πρόσφατες κτηνωδίες ενάντια σε άμαχους πληθυσμούς:

"Αυτά παθαίνει όποιος τα βάζει με τη Ρωσία!"

Και σκέφτηκα, κάνοντας ετεροχρονισμένους παραλληλισμούς:

"Αυτά παθαίνει όποιος τα βάζει με την Τουρκία",

όταν πολιορκούνταν το Μεσολόγγι και κατασφάζονταν η Χίος και τα Ψαρά...

"Αυτά παθαίνει όποιος τα βάζει με τη Γερμανία",

όταν καίγονταν τα Καλάβρυτα και το Δίστομο, όταν βομβαρδιζόταν η Βαρσοβία και πολιορκούνταν το Λένινγκραντ, όταν κάπνιζαν οι καμινάδες στο Άουσβιτς...

"Αυτά παθαίνει όποιος τα βάζει με τις ΗΠΑ",

όταν τα κτήνη του Πινοσέτ σώρευαν πτώματα στο στάδιο του Σαντιάγο...

Απέραντο νεκροταφείο συνειδήσεων τα social media. Χωρούν πολλή αρρώστια ακόμα...

Κ.

Βρίσε, αν θέλεις, την Ελλάδα. Μόνο μην πεις κακή κουβέντα για τον Πούτιν!

Μπορείς να βρίζεις την Ελλάδα όσο θέλεις. Δεν κοστίζει τίποτα, άσε που σε κάνει και trendy στα social media... 

Ακόμα χυδαιότερα μπορείς να βρίζεις το πολιτικό της σύστημα που, επιδεικνύοντας τον αναγκαίο ρεαλισμό τον καιρό της χρεοκοπίας, επέλεξε το μη χείρον: να μας βάλει να στριμωχτούμε για λίγο, αντί να μας αφήσει να στηνόμαστε "υπερήφανα" σε ουρές κατοχικών συσσιτίων για ένα κομμάτι ψωμί. Αρκεί να μη δεχόμασταν ούτε ψίχουλο από τους λαούς και τους θεσμούς της μισητής Ευρώπης... 

Βρίσε επίσης το σύστημα, αν έτσι σου κάνει κέφι, επειδή τσακίστηκε να μας φέρει τα σιχαμένα και "ύποπτα" εμβόλια (προϊόντα κι αυτά των σκοτεινών μηχανισμών της σατανικής Δύσης), αντί να μας αφήσει να ψοφολογούμε μαζικά - κι εξίσου υπερήφανα - στις εντατικές των νοσοκομείων covid... 

Όμως... 

...μη διανοηθείς να πεις κακή κουβέντα για την "ειδική στρατιωτική επιχείρηση" (sic) της "καλής" και πάντα "αθώας" Ρωσίας! Κι αν τολμήσεις να αποκαλέσεις αιμοσταγή δικτάτορα τον πρώτο μαζικό εγκληματία αυτού του αιώνα, θα σου την πέσουν ακόμα και "ευαίσθητοι" διανοούμενοι και ρομαντικοί ποιητές, που γράφουν βαθυστόχαστες αναλύσεις για "ιστορικά δίκαια" κάπου ανάμεσα στη σφαγή της Μαριούπολης κι εκείνη της Μπούτσας... 

Όχι, δεν φταίνε, τελικά, τα social media. Αυτά είναι απλή απεικόνιση της συλλογικής συνειδησιακής μας κατάντιας. Αλλά κι ένας ιδανικός χώρος για διακίνηση "ιδεών" με το αζημίωτο. Γιατί, κάτι μου λέει (μην εξεγείρεσαι, βρε αδερφέ, μια απλή σκέψη εκφράζω!) ότι, εδώ και κάποια χρόνια, κάποιος εκεί πάνω "πλερώνει καλά" για αναθέματα και λιβανίσματα. Αναλόγως...

ΚΠ