Βύρωνος 16

Βύρωνος 16, Μακρυγιάννη. Το σπίτι της οικογένειας Μάτσα. Ο πατέρας δολοφονήθηκε στο Νταχάου. Τα παιδιά γλίτωσαν και επέζησαν χάρις στην καλοσύνη ιερόδουλων στο κέντρο της Αθήνας, ενώ κατά καιρούς κρύφτηκαν και στα προσφυγικά στον Ασύρματο. 

Πολύ αργότερα, ο Αρτέμης είπε: 

"Έπρεπε να παίξω καλά τον ρόλο του καταδότη για να κάνω τους ανθρώπους να μισήσουν τους καταδότες!"

Ένας... "προφήτης" στην Ηλιούπολη!

 Αφίσα που αναγγέλλει προγραμματισμένη ημερίδα Γεωπολιτικής στην Ηλιούπολη.

Στην αναγγελία προσδίδει χαρακτήρα ανέκδοτου η φράση "Είσοδος ελεύθερη", αν ληφθεί υπόψη ότι κύριος ομιλητής στην εκδήλωση θα είναι ο καθηγητής Ιωάννης Μάζης. Δηλαδή, υπάρχουν ακόμα κάποιοι που θα πλήρωναν για να ακούσουν τον "σοφότερο" των αναλυτών γεωπολιτικής, κύριο Μάζη;

Θυμίζω (για κάποιους που ξεχνούν):

-  Λίγο πριν ξεκινήσει η εισβολή των Ρώσων στην Ουκρανία, το 2022, έκανε λόγο για "παραμύθια" και "σκηνοθεσία" της Δύσης, βεβαιώνοντας ότι «η Ρωσία δεν έχει κανένα συμφέρον να επιτεθεί στην Ουκρανία».

- Λίγες μέρες μετά την ρωσική επίθεση, είπε περιχαρής ότι την είχε προβλέψει και ότι η εισβολή αιφνιδίασε «μόνο αυτούς που ήθελαν να αιφνιδιαστούν».  Όπως και το αμίμητο ότι, μέσα σε μία εβδομάδα τα ρωσικά στρατεύματα θα είχαν καταλάβει το Κίεβο χωρίς αντίσταση, αφού οι Ουκρανοί ήδη "υποδέχονταν τους Ρώσους με λουλούδια" ως ελευθερωτές!

Και όμως... Ο επιστήμων αυτός επιδίδεται ακόμα σε δημόσιες αναλύσεις, και υπάρχουν άνθρωποι που τον παίρνουν στα σοβαρά. Αν μη τι άλλο, δεν καλούνται να πληρώσουν εισιτήριο...

Να τον χαιρόμαστε!

Αφού "έλυσε" τα προβλήματα της Αθήνας, κατεβαίνει τώρα στην πολιτική - για την οποία διαβεβαίωνε προεκλογικά ότι δεν θα χρησιμοποιούσε την δημαρχία ως εφαλτήριο για πολιτική καριέρα - για να "λύσει" τα προβλήματα ενός κόμματος, ενώ φιλοδοξεί στο κοντινό μέλλον να "λύσει" και τα προβλήματα της χώρας! Κι ύστερα ξύπνησε...

Ας απολαύσουν τώρα το χάος της πόλης που απαξιώνει να υπηρετήσει, οι συν-δημότες που τον εξέλεξαν (δεν θα χρησιμοποιήσω γι' αυτούς τη λέξη που μου έρχεται στο στόμα, αν και ο πειρασμός είναι μεγάλος...), καθώς και εκείνοι που αντί να κατέβουν να ψηφίσουν προτίμησαν να πάνε κυριακάτικη εκδρομή (μη χάσουν).

Το κακό είναι ότι για κάμποσα χρόνια ακόμα, το αποτέλεσμα της αφέλειας μερικών θα το "απολαύσουμε" αναγκαστικά και οι υπόλοιποι...

Διαβάστε επίσης...

Μπορεί το ιδιωτικό χρέος να εξισώνεται με φοροδιαφυγή; Με αφορμή μια πρόταση του Μάνου Βουλαρίνου

 Σε πρόσφατες εκπομπές του στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΪ, ο ευφυής (αλλά όχι πάντα με θέσεις τις οποίες προσυπογράφω απόλυτα) Μάνος Βουλαρίνος έκανε την εξής πρόταση, η οποία θα λύσει, υποτίθεται, το πρόβλημα των ιδιοκτητών ακινήτων που αντιμετωπίζουν κακοπληρωτές ενοικιαστές: Να καλύπτει την οικονομική ζημιά του ιδιοκτήτη το ίδιο το κράτος, και να καθίσταται αυτόματα οφειλέτης προς το δημόσιο (δηλαδή, την Εφορία) ο ασυνεπής ενοικιαστής!

Η πρόταση του Βουλαρίνου ομολογώ με ξάφνιασε, αν λάβει κανείς υπόψη ότι πρόκειται για έναν από τους πλέον ένθερμους οπαδούς (όχι μόνο του Παναθηναϊκού αλλά και) της ακραία φιλελεύθερης οικονομίας, η οποία δεν θέλει το κράτος να παρεμβαίνει - και μάλιστα ιδίοις εξόδοις - σε οικονομικές διαφορές ιδιωτικής φύσης. Για τέτοιες υποθέσεις, άλλωστε, υπάρχουν τα αστικά δικαστήρια.

Η διαφωνία μου με την πρόταση δεν έχει να κάνει με το ότι είμαι οπαδός της ΑΕΚ, αλλά με πολύ πιο θεμελιώδη ζητήματα αρχών. Καταρχήν, δεν είναι δυνατόν μία διαφορά μεταξύ ιδιωτών να ανάγεται σε διαφορά ενός ιδιώτη με το κράτος. Και, δεν μπορεί η αθέτηση ενός ιδιωτικού συμφωνητικού (υποχρέωση έγκαιρης καταβολής ενοικίου) να καθίσταται de facto ισοδύναμη ενός αδικήματος εθνικής εμβέλειας, όπως η φοροδιαφυγή!

Κατά δεύτερον, τυχόν εφαρμογή της πρότασης Βουλαρίνου θα μπορούσε να ανοίξει τον ασκό του Αιόλου, αφού με βεβαιότητα θα διεκδικήσουν ανάλογη κρατική παρέμβαση προς υποστήριξή τους και άλλες κατηγορίες συναλλασσομένων (ποιος επαγγελματίας δεν αντιμετωπίζει κακοπληρωτές καθημερινά;). Με ποιο σκεπτικό θα απορρίψει το κράτος τέτοιες πρόσθετες διεκδικήσεις όταν ήδη θα έχει δημιουργήσει "δεδικασμένο"; Και, με ποιον τρόπο θα μπορέσει να τις ικανοποιήσει;

Τέλος, με χρήματα ποίων θα καλυφθούν από το κράτος οι οικονομικές ζημιές των ιδιοκτητών ακινήτων - ακόμα και αν υποτεθεί ότι, τελικά, θα ανταποκριθούν στις οιονεί "φορολογικές" υποχρεώσεις τους οι ασυνεπείς ενοικιαστές; Μήπως με χρήματα των φορολογουμένων; (Ρητορικό το ερώτημα.) Και γιατί οφείλουν, εν τέλει, οι τελευταίοι να επιβαρυνθούν με ιδιωτικά χρέη και ζημίες τρίτων;

Ελπίζω η πολιτεία να αξιολόγησε την πρόταση Βουλαρίνου απλά και μόνο ως ένα ακόμα δείγμα του αστείρευτου χιούμορ του. Γιατί, δεν θέλω να σκεφτώ τι θα συμβεί αν την πάρει στα σοβαρά!

ΚΠ 

Στη σκιά ενός επίγειου «θεού»…

Γράφει ο Κώστας Παπαχρήστου

Τίποτα δεν προετοίμασε την παρουσία του, τίποτα δεν διαδέχθηκε τη φυγή του. Ήταν σαν αυτό που λέμε στα Μαθηματικά, “singularity”. Σαν την κορφή ενός βουνού που πεισματικά στέκει μονάχη, μοναδική στο είδος της. Ίσως γιατί κι ο ίδιος συνειδητά (όχι δίχως κάποιο αίσθημα ματαιοδοξίας και αυταρέσκειας) τοποθέτησε τον εαυτό του στην κορυφή του κόσμου, έτσι που κανείς ποτέ να μη μπορέσει να δειχθεί άξιος διάδοχός του.

Ιδρυτής και μοναδικός αρχιερέας μίας θρησκείας που είχε ένα κεντρικό και μη διαπραγματεύσιμο δόγμα: την άνευ όρων λατρεία στο πρόσωπό του. Οπαδοί οι μαθητές του, που τον λάτρεψαν σαν θεό αρνούμενοι να δουν τις ανθρώπινες αδυναμίες του. Μαγεμένοι, σχεδόν υπνωτισμένοι, από τη χαρισματική του προσωπικότητα, θα μπορούσαν να δεχθούν ακόμα κι ότι ο ήλιος ανατέλλει από τη δύση, αν έτσι έλεγε ο Δάσκαλος! Αυτό που γι’ αυτούς είχε σημασία δεν ήταν τόσο το ουσιαστικό περιεχόμενο της σκέψης του, όσο ο μαγνητισμός κι η γοητεία που τους ασκούσε η εκφορά της.

Κανείς δεν διανοήθηκε ποτέ να διακόψει τον χειμαρρώδη λόγο του για να αρθρώσει – υπό μορφή, έστω, απορίας – υποψία εναλλακτικής θέσης, πόσο μάλλον ένστασης. Όχι από φόβο (τούτο το αισχρό συναίσθημα ουδέποτε το ενέπνευσε στους μαθητές του!) μα από μια μορφή σεβασμού που μόνο μία θεότητα θα μπορούσε να απολαμβάνει! Πίστευε, και το εφάρμοσε με συνέπεια στην πράξη, πως η σχέση μαθητή – δασκάλου οφείλει να είναι στον πυρήνα της ερωτική. Έρωτας εξ ορισμού άνισος, βέβαια, αφού σαν προϋπόθεση είχε την πλήρη και συνειδητή υποταγή της μίας πλευράς στην άλλη…

Αληθινά ιδιοφυής (κατά τη γνώμη μου, ίσως ο ιδιοφυέστερος Έλληνας στο δεύτερο μισό του εικοστού αιώνα!), δεν άντεξε τελικά το βάρος της ίδιας του της προσωπικότητας. Κι επέλεξε τη λύτρωση μέσω της φυγής. Μιας φυγής στην οποία προσέδωσε τη μυστηριακή όψη ανάληψης σε σφαίρες υπερκόσμιες, εκεί που η αθανασία αναμένει τους πραγματικά μεγάλους. Ή – γιατί όχι; – τους ίδιους τους θεούς, όπως μαρτυρά μια γνώριμη δαφνοστεφανωμένη εικόνα του.

Η απίστευτη διεισδυτικότητα με την οποία ήταν προικισμένη η ματιά του τού επέτρεπε να διακρίνει τα αδύνατα σημεία και τα συναισθηματικά κενά των ανθρώπων που συναντούσε. Μπορούσε να εντοπίζει το έλλειμμα αυτοπεποίθησης, όπου και όσο βαθιά κι αν κρυβόταν μέσα στο ακροατήριό του, και ήξερε πάντα τις κατάλληλες λέξεις που θα χάριζαν πίστη σε αυτοαμφισβητούμενες συνειδητότητες.

Μάστορας μοναδικός στην τέχνη του χειρισμού του γυναικείου ψυχισμού, δεν έκρυβε τη γνώση του στα βαθύτερα μυστικά της, όπως αποκαλύπτει με περισσή αυταρέσκεια στο κύκνειο άσμα του, το τελευταίο του βιβλίο. Κάποιες μαθήτριές του δεν μπόρεσαν ποτέ να ξεπεράσουν τη φυγή του, θαρρείς και φεύγοντας πήρε μαζί του και τις ψυχές τους. Και κάθε άλλος εραστής, οσοδήποτε άξιος, έμεινε να φαντάζει στα μάτια τους ανεπαρκής – στην καλύτερη περίπτωση, σαν γήινο υποκατάστατο ενός «ημίθεου».

Σ’ αυτούς τους «ευγενικούς κι αόρατους» εραστές, που βρέθηκαν στην ανάγκη να συναγωνίζονται άνισα τη σκιά ενός εκ φύσεως γητευτή που με μοναδικό θεατρικό στόμφο αναλήφθηκε από την κορυφή του Ταΰγετου, αφιερώνεται το κάπως πικρά σαρκαστικό στιχούργημα που ακολουθεί.

Παράδεισος

Δε λέω,

γλυκός είναι ο πόνος

να βασιλεύεις στον Παράδεισο

τώρα που φύγαν οι θεοί.

Και οι πατημασιές που αφήκαν

– βαριές και ανεξίτηλες –

το πιο καλό αντίδοτο

στη ματαιοδοξία σου.

Ήρθε λοιπόν η ώρα σου

ευγενικέ κι αόρατε φιλόσοφε:

Μ’ αυτά τα μισοφαγωμένα μήλα

την τέχνη σου όλη βάλε

και της ψυχής σου τη γλυκύτητα

να φτιάξεις μια υπέροχη κομπόστα!

(ΜΟΝΟΛΟΓΟΙ ΣΤΗΝ ΑΦΡΟΔΙΤΗ)

Κλείνω με έναν διάλογο από την αριστουργηματική ταινία του Ντίνου Δημόπουλου, «Ο Άνθρωπος του Τραίνου». Αφιερώνεται σ’ εκείνους που δεν μπόρεσαν να αναμετρηθούν με όνειρα και φαντάσματα δίχως να νιώσουν την ταπείνωση της ήττας...

– Αυτός ο άνθρωπος είναι ένα όνειρο, ένα φάντασμα!

– Αυτό είναι το χειρότερο! Έναν πραγματικό άνθρωπο τον πολεμάς. Έχει αδυναμίες, κακές πλευρές… Ένα όνειρο όμως; Ένα φάντασμα πώς θα μπορέσεις να το πολεμήσεις; Ένα όνειρο είναι πιο ζωντανό απ’ την ίδια τη ζωή!

Όταν η χυδαιότητα βαφτίζεται «πολιτικό μήνυμα»

Η Ισραηλινή τραγουδίστρια Έντεν Γκολάν συμμετείχε το βράδυ της Πέμπτης 9/5/24 στον Β' ημιτελικό του διαγωνισμού της Eurovision και προκρίθηκε στον τελικό του Σαββάτου. Αμέσως μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, οι διαγωνιζόμενοι που προκρίθηκαν παραβρέθηκαν στο κέντρο Τύπου όπου μίλησαν στους δημοσιογράφους.

Την ώρα που μιλούσε η Ισραηλινή τραγουδίστρια, η Μαρίνα Σάττι, εκπρόσωπος της Ελλάδας, άρχισε να χασμουριέται επιδεικτικά - εκφράζοντας με τον τρόπο αυτό την αποδοκιμασία της για την συμμετοχή του Ισραήλ στον διαγωνισμό - και, τελικά, σωριάστηκε με υποκριτική χάρη πάνω στο τραπέζι (δήθεν από υπερβολική κούραση) ενώ ταυτόχρονα χαμογελούσε ειρωνικά!

Διαβάστε εδώ

Για να λέμε τα πράγματα με τ' όνομά τους, το μόνο που έκανε η απρεπής, ελαφρόμυαλη, υπερφίαλη Σάττι ήταν να αναδείξει τον ολοκληρωτικό εκσουργελισμό* της κρατικής ΕΡΤ (που την έστειλε εκεί) και της Γιουροβίζιον (που δεν την έδιωξε με συνοπτικές διαδικασίες).

Βέβαια, τα καμώματά της συνάδουν με ένα γενικότερο αρρωστημένο αίσθημα αντισημιτισμού σ' αυτή τη χώρα. Και ήταν μάλλον αυτό το αίσθημα που θέλησε να κολακέψει με την απόλυτα απαράδεκτη συμπεριφορά της...

* Εκσουργελισμός: Σύνθετη λέξη παραγόμενη από τις λέξεις "εκ"+"σούργελο" (χαρακτηρισμός προσώπου ή πράγματος εξόχως γελοίου, που προκαλεί τον χλευασμό των άλλων). Κατά το "εκτσογλανισμός", που έλεγε κι ο Βαγγέλης ο Βενιζέλος.

Αμφισβήτηση του κράτους δικαίου σημαίνει κατάλυσή του!

Σε τηλεοπτική συνέντευξή της σε κανάλι της Κρήτης, η κυρία Μαρία Καρυστιανού δήλωσε ότι δεν έχει την παραμικρή εμπιστοσύνη στην ελληνική δικαιοσύνη (είναι, θεωρεί, χειραγωγούμενη από την ελληνική κυβέρνηση), και για τον λόγο αυτό προσέφυγε εξαρχής στους ευρωπαϊκούς θεσμούς.

Δεν μπορώ καν να φανταστώ τι θα συνέβαινε στη χώρα αν το δόγμα (*) της κ. Καρυστιανού καθίστατο κυρίαρχη πεποίθηση στην ελληνική κοινωνία. Κανένας δεν θα αισθανόταν υποχρεωμένος να σέβεται δικαστικές αποφάσεις (αφού θα ήταν προϊόντα ενός "διεφθαρμένου" και "χειραγωγούμενου" συστήματος δικαιοσύνης) και κάθε άτομο, ή κάθε κοινωνική ομάδα, θα επέβαλλαν το δικό τους "δίκαιο" κατά το δοκούν. Ο νόμος της ζούγκλας θα υποκαθιστούσε, έτσι, το - έστω κατασυκοφαντημένο - κράτος δικαίου!

Εκτός αν αυτό ακριβώς επιδιώκουν (γιατί εξυπηρετεί απόλυτα τους σκοπούς τους) κάποιοι που κατόρθωσαν να πείσουν την κ. Καρυστιανού για την "ενσυναίσθηση" και τις "αγνές προθέσεις" τους. Και δεν διστάζουν να μετατρέψουν το πένθος της σε πολιτικό κεφάλαιο...

(*) Δόγμα: Ισχυρή πεποίθηση που δεν επιδέχεται αμφισβήτηση, αφού θεωρείται από τον φέροντα ως έχουσα γενική και μη διαπραγματεύσιμη ισχύ. (Η άποψη, αντίθετα, είναι δεκτική σε επανεξέταση και αναθεώρηση.)

Όταν η Ιστορία επαναλαμβάνεται ως φάρσα (και απειλεί ως τραγωδία)...

Ο Βύρωνας, η Κυρά-Μαλαίνα, και οι γειτονιές τού χθες...

Εικόνες από μια γειτονιά της Αθήνας, σε κάποια άλλη εποχή που έφυγε χωρίς να προλάβει να μας αποχαιρετήσει...

Γράφει ο Κώστας Παπαχρήστου

Το πιο κάτω χρονογράφημα θα μπορούσε να είχε γραφτεί χθες. Στην πραγματικότητα, δημοσιεύθηκε στην ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ τον Απρίλιο του 2011. Ήταν, αν θυμάμαι καλά, το πρώτο κείμενό μου στους (θα τους χαρακτήριζα ιστορικούς) «Διαλόγους», που το αρχείο τους - πόσο κρίμα! - χάθηκε με το κλείσιμο της εφημερίδας.

Το κείμενο απηχεί το γενικό αίσθημα μελαγχολίας της εποχής εκείνης, για μια Αθήνα που είχε αλλάξει πολύ κάτω από την σαρωτική επέλαση της «πολυπολιτισμικότητας». Τελικά, η πόλη δεν ξαναβρήκε ποτέ τον παλιό, γνώριμο εαυτό της. Απλά, εμείς έχουμε πια συνηθίσει το καινούργιο της πρόσωπο.

Οφείλω εδώ να σημειώσω την δημοκρατικότητα του Α.Π., αρχισυντάκτη των «Διαλόγων» της Ελευθεροτυπίας. Αν και συχνά διαφωνούσε 100% με τις απόψεις που εξέφραζα, δεν διανοήθηκε ποτέ να τις λογοκρίνει...

--------------------------------

Κάποτε έμενα στον Άγιο Νικόλαο, στα Κάτω Πατήσια (πριν ακόμα η περιοχή μετεξελιχθεί σε διεθνές πολυπολιτισμικό κέντρο). Στη μικρή πλατεία ήμασταν όλοι γνωστοί. Δύο μορφές, όμως, ξεχώριζαν. Έστω και για διαφορετικούς λόγους...

Πρώτος, λόγω στεντόρειας φωνής, έκανε αισθητή την παρουσία του ο Βύρωνας ο φιλόσοφος. Υπέρβαρος αλλά με αεικίνητο πνεύμα, μόνιμα τοποθετημένος δίπλα στο ανοιχτό παράθυρο του ισόγειου διαμερίσματός του, δεν χρησιμοποιούσε ποτέ αναπτήρα για ν’ ανάψει τσιγάρο, αφού κάθε επόμενο άναβε με την καύτρα του προηγούμενου! Όταν αρρώστησε και χρειάστηκε να παίρνει οξυγόνο, παραπονιόταν ότι η μάσκα που του έδωσαν ήταν ελαττωματική γιατί δεν είχαν προβλέψει τρύπα για να μπαίνει το... τσιγάρο! Ήταν και προφήτης: «Αυτό το κοριτσάκι, η κόρη τής τάδε, κάποια μέρα ή θα καταλήξει στον Κορυδαλλό, ή θα γίνει εισαγγελέας!» Δεν γνωρίζω αν έγινε, τελικά, εισαγγελέας, όμως δεν έχω ακούσει κάτι και για φιλοξενία στον Κορυδαλλό...

Στον αντίποδα του θορυβώδους φιλόσοφου, η γλυκιά κι αθόρυβη μορφή της Κυρά-Μαλαίνας. Σεμνή και ταπεινή, όπως όριζε και η πολιτική ιδεολογία που με απόλυτη συνέπεια υπηρέτησε για μια ολόκληρη ζωή, πληρώνοντάς το μάλιστα και με πολυετή φυλάκιση (νέα μητέρα ακόμα) τα σκοτεινά χρόνια του Εμφύλιου, δεν σε άφηνε καν να υποπτευτείς - αν δεν το γνώριζες ήδη - πως δεν ήταν άλλη από τη γνωστή Μεγάλη Κυρία του θεάτρου και του κινηματογράφου. Ακόμα κι αν το αγνοούσες, όμως, πάλι θα την ξεχώριζες από τη λεπτότητα και την ευγένειά της. Προσωπικά, είχα έναν ακόμα λόγο να την ξεχωρίζω: την αγάπη της για τα ζώα.

Καθώς είχαν περάσει τα χρόνια, δεν θυμόταν εύκολα ονόματα. Έτσι, για να μη λαθεύει, με φώναζε πάντα «ο κύριος με το περιστέρι», αφού της είχα πάει κάποτε ένα τραυματισμένο περιστέρι που βρήκα στο δρόμο, για να το περιθάλψει (πού αλλού να το πήγαινα;). Μία σκηνή που θα μου μείνει αξέχαστη ήταν κάποια φορά που τη συνάντησα στην πλατεία να ταΐζει έναν αδέσποτο σκύλο της γειτονιάς, τον Ρόκυ. Έτεινα το χέρι να τη χαιρετήσω, όπως πάντα. Μου λέει: «Θα ήθελα να σας χαιρετήσω, αλλά φοβάμαι θα σας λερώσω.» Και τότε πρόσεξα πως το χέρι της είχε μόλις βγει από μία κονσέρβα με σκυλοτροφή, από την οποία τάιζε στο στόμα τον ολοφάνερα ευγνώμονα Ρόκυ!

Ο Βύρωνας και η Κυρά-Μαλαίνα έχουν φύγει εδώ και χρόνια από την πλατεία που έμενα κάποτε. Έχουν φύγει κι από αυτόν εδώ τον κόσμο, που γίνεται όλο και πιο αφιλόξενος για φιλόσοφους και καλλιτέχνες κάποιας ηλικίας. Από μια άποψη, ίσως και να στάθηκαν τυχεροί που δεν είδαν με τα μάτια τους την τωρινή πολυπολιτισμική παρακμή της Αθηναϊκής γειτονιάς. Ακόμα περισσότερο, που δεν πρόλαβαν να βιώσουν το διαρκές αίσθημα ανασφάλειας και φόβου, μέσα στο οποίο είναι αναγκασμένοι σήμερα να ζουν αδιαμαρτύρητα όλοι σχεδόν οι απλοί και μη-προνομιούχοι αυτής της πόλης.

Όμως, κάπου εδώ θα πρέπει να σιωπήσω. Το να θυμάται κάποιος καλύτερες εποχές σε μία πόλη που αργοπεθαίνει, είναι μαζοχιστική διαστροφή. Το είπε άλλωστε κι ο ίδιος ο Δάντης, βλέποντας με συμπόνια το μαρτύριο της Φραντσέσκα ντα Ρίμινι στην Κόλαση...

(Απρίλιος 2011)

KLIK

Μια μαρτυρία για τον Μάνο...

                                  

 15 Ιουνίου 1994: Φεύγει από τον πεζό και χυδαίο κόσμο μας ο Μάνος Χατζιδάκις, ένας από τους μεγαλύτερους μουσικοσυνθέτες που ανέδειξε αυτή η χώρα. Κι ένας καλλιτέχνης και άνθρωπος ασυμβίβαστος με τη μικρότητα, την ευτέλεια και την έλλειψη δημοκρατικού ήθους που αμαύρωσε την εποχή του. Ίσως ακόμα και τη δική μας, μόνο που εκείνος δεν πρόλαβε να φτάσει ως εδώ...

Ο Χατζιδάκις δεν χρειάζεται, βέβαια, ιδιαίτερες συστάσεις. Θα αρκεστώ, λοιπόν, σε τούτο το σύντομο σημείωμα στην παράθεση μίας εντύπωσης, ενός αυθεντικού "στιγμιότυπου", όπως μου μεταφέρθηκε πριν χρόνια.

Η καθηγήτριά μου στο πιάνο ήταν παραγωγός προγράμματος στο Τρίτο Πρόγραμμα. Κάποια εποχή, διευθυντής στο "Τρίτο" ήταν ο Μάνος. Μια μέρα, εκείνη χρειάστηκε να συνεννοηθεί μαζί του για κάποιο υπηρεσιακό ζήτημα. Όταν τον αναζήτησε, της είπαν ότι βρισκόταν στη μεγάλη αίθουσα ηχογραφήσεων.

Άνοιξε την πόρτα με ένα αίσθημα δισταγμού. Εκείνος δεν την πήρε καν είδηση. Μόνος στην αίθουσα, καθόταν στο πιάνο και αυτοσχεδίαζε, πιστεύοντας πως κανείς δεν άκουγε. Όπως μου αφηγήθηκε αργότερα η καθηγήτριά μου, έμεινε για ώρα ασάλευτη να θαυμάζει τη μοναδική εκείνη μαγεία των ήχων του αλλά και τη δεξιοτεχνία της πιανιστικής του ερμηνείας. Μπαίνοντας στην αίθουσα ήταν σαν να είχε εισέλθει σε έναν κόσμο διαφορετικό, εκεί που η ζωή γίνεται Τέχνη και η Τέχνη γίνεται ζωή...

Ίσα που πρόλαβε να γλιστρήσει αθόρυβα από την αίθουσα πάνω στο τέλος του αυτοσχεδιασμού. Δεν γνωρίζω αν κάποια στιγμή αργότερα τον βρήκε κάπου αλλού, ίσως σε ένα συμβατικό γραφείο του Ραδιομέγαρου, για να συζητήσουν το κοινότοπο υπηρεσιακό ζήτημα. Εξ άλλου, στο γραφείο επρόκειτο να συναντήσει απλά και μόνο έναν άνθρωπο - έστω, έναν πολύ σημαντικό άνθρωπο - με τις πολλές αρετές αλλά και τις πολλές αδυναμίες του (γνωστή η στρυφνότητα του χαρακτήρα του και ο συχνά υπεροπτικός ελιτισμός του).

Αυτό που είχε την τύχη να δει και να ακούσει η κυρία Ρένα στη μεγάλη αίθουσα ηχογραφήσεων δεν σχετιζόταν με έναν κοινό εκπρόσωπο της καθημερινότητάς μας, έναν "άνθρωπο της διπλανής πόρτας". Ήταν κάτι που παρέπεμπε σε θεότητες που υπερβαίνουν τα συνήθη ανθρώπινα μέτρα. Έτσι που ακόμα και η ίδια η υπεροψία να βρίσκει σε αυτούς την απόλυτη ηθική δικαίωσή της!

Το ίδιο, άλλωστε, δεν συνέβη και με τον Βάγκνερ;

Ώστε, την παρεξηγήσαμε την κυρία Τσανακλίδου;

Ο Μιχάλης Τσιντσίνης είναι, αναμφίβολα, ένας χαρισματικός αρθρογράφος. Όχι μόνο για την εγκυρότητα των αναλύσεών του αλλά, πολύ περισσότερο, για τον εντυπωσιακό χειρισμό της γλώσσας στα κείμενά του. Δεν θα ήταν υπερβολή αν λέγαμε ότι η αρθρογραφία του απαιτεί υψηλό επίπεδο μόρφωσης από τον αναγνώστη. Ο περίτεχνα επεξεργασμένος λόγος του δεν απευθύνεται «στον καθένα»!

Βέβαια, το ότι μας εντυπωσιάζει η γραφή του δεν σημαίνει απαραίτητα ότι μας βρίσκουν πάντα σύμφωνους οι απόψεις του. Σε πρόσφατο άρθρο του στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, επιχείρησε – μάλλον όχι τόσο πειστικά – να αμβλύνει τις αλγεινές εντυπώσεις που άφησε η Τάνια Τσανακλίδου, λόγω του οργίλου τρόπου με τον οποίο ερμήνευσε γνωστό τραγούδι σε δημόσια συγκέντρωση υπέρ του δικαιώματος των καλλιτεχνών να διορίζονται στο δημόσιο ως απόφοιτοι πανεπιστημίων. Κραυγάζοντας μάλιστα στο τέλος, απειλητικά, «θα τους φάμε», ενώπιον ενός παραληρούντος πλήθους! (Προφανώς, το υποψήφιο... έδεσμα δεν ήταν άλλο από τους κυβερνώντες και όσους τυχόν τους υποστηρίζουν.)

Το άρθρο του Μ. Τσιντσίνη ξεκινά ως εξής – και εκεί βρίσκεται η ουσία της διαφωνίας μου:

Ο φακός που συνέλαβε την Τάνια Τσανακλίδου σε κατάσταση αγωνιστικού ενθουσιασμού ήταν μέχρι συκοφαντίας παραπλανητικός. To στιγμιότυπο λαρυγγικής υπερέντασης διαδόθηκε σαν τεκμήριο μισαλλοδοξίας – καθ’ ότι και ο παραβολικός στίχος, θέλει τα εξεγερμένα μερμηγκάκια να κανιβαλίζουν στο τέλος τον αρχιμέρμηγκα. Χρειάστηκε κόπος από τα προπαγανδιστικά χυτήρια για να παρουσιαστεί η περφόρμανς τάχα σαν εμφυλιακή απειλή. Ανθρωποφάγα μυρμήγκια υπάρχουν μόνο στα παραμύθια – και στη στρατευμένη μυθοπλασία των κοινωνικών δικτύων.

Δύο παρατηρήσεις που εκφράζουν καθαρά προσωπικές απόψεις:

1. Ο φακός κατέγραψε αυτό ακριβώς που είδαν οι πάντες: Μία γνωστή ερμηνεύτρια διοχέτευσε μέσα σε ένα παραβολικό τραγούδι όλο το μίσος της για ένα σύστημα εξουσίας το οποίο απεχθάνεται. Δεν αντιλαμβάνομαι σε τι συνίσταται η παραπλάνηση, κι ακόμα περισσότερο η συκοφαντία.

2. Ώστε, μόνο τα «προπαγανδιστικά χυτήρια» και η «στρατευμένη μυθοπλασία των κοινωνικών δικτύων» διέκριναν μισαλλοδοξία και απειλητικό ύφος σε μία ερμηνεία που ολοφάνερα παραπέμπει σε «εμφυλιακές» καταστάσεις; Δεν έχουν σβήσει ακόμα οι μνήμες από το καλοκαίρι του 2015. Τότε που η χώρα είχε οδηγηθεί σε ακραίο κοινωνικό διχασμό, με την ευγενική χορηγία πολιτικών δυνάμεων με τις οποίες σήμερα συστρατεύεται η κ. Τσανακλίδου, και υπό τους ήχους τραγουδιών ανάλογου ύφους με αυτό που πρόσφατα τραγούδησε εκείνη υπέρ των καλλιτεχνών. (Ας μην ξεχνάμε και τον επικολυρικό επαναστάτη Αλκίνοο, που είχε καταθέσει τότε το αγωνιστικό του φρόνημα και το ερμηνευτικό του ταλέντο στην υπηρεσία του αντιμνημονιακού αγώνα και του δημοψηφισματικού ΟΧΙ.)

Τελικά, ο χρόνος δεν αφήνει τίποτα όρθιο στο πέρασμά του. Ακόμα κι αν πρόκειται για την Τέχνη...

Κάποτε, η Τάνια Τσανακλίδου τραγούδησε μαμά, γερνάω. Και μας συγκλόνισε!

Σήμερα που, αναπόφευκτα, η ίδια η ζωή έχει κάνει πράξη αυτό που μελαγχολικά ξορκίζει το τραγούδι, η καλή τραγουδίστρια μάς προξενεί κάτι χειρότερο από απέχθεια: Αληθινή θλίψη για το κατάντημα της στρατευμένης τέχνης που έχει επιλέξει να υπηρετεί.

Γιατί, αν κάποτε η τέχνη της δονούσε ευαίσθητες ψυχές, σήμερα καλείται να ευθυγραμμιστεί πολιτικά και (δυστυχώς) αισθητικά με ένα ύφος που δεν της ταιριάζει, καταφεύγοντας σε ακραία εκφραστικά μέσα που θυμίζουν γνωστούς «αψείς Σφακιανούς» του εγχώριου ακατέργαστου λαϊκισμού. Των οποίων η σχέση με την καλλιτεχνία περιορίζεται σε επιδείξεις «μάτσο» ζεϊμπεκιάς, υπό το λάγνο βλέμμα «προοδευτικών» (και τω πάλαι ποτέ ποιοτικών) τραγουδοποιών...

Κι αυτό είναι κρίμα. Μεγάλο κρίμα!

ΚΠ

Χριστόφορος Παπακαλιάτης: Ο ναρκισσισμός του σκηνοθέτη μπροστά στην κάμερα

Ξεκινώ με μια καθαρά προσωπική θέση: Σε μία κινηματογραφική παραγωγή ή μια τηλεοπτική σειρά, ο ηθοποιός είναι ηθοποιός και ο σκηνοθέτης είναι σκηνοθέτης. Με άλλα λόγια, θα πρέπει κάποιος να επιλέξει αν θα είναι μπροστά ή πίσω από την κάμερα, ως πρωταγωνιστής ή ως καθοδηγητής και γενικός κουμανταδόρος. Γιατί, αν επιλέξει και τους δύο ρόλους ταυτόχρονα, υπάρχει πάντα ο κίνδυνος να ενδώσει στον πειρασμό της ναρκισσιστικής υπερ-προβολής της εικόνας του σε σχέση με το υπόλοιπο καστ. Και, αυτή η υδροκέφαλη ασυμμετρία, προϊόν συνδυασμού αυταρέσκειας και εξουσίας, θα είναι σίγουρα βλαπτική για το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα.

Αυτόν τον κίνδυνο τον έλαβε υπόψη ο Ρόμπερτ Ρέντφορντ όταν σκηνοθέτησε το αριστούργημά του "Ordinary People" (1980). Έτσι, απέφυγε την παγίδα της ωραιοπαθούς αυτο-αναφορικότητας του σκηνοθέτη, διευθύνοντας την παραγωγή από το πίσω μέρος και μόνο της κάμερας.

Γράφω αυτές τις σκέψεις με αφορμή ένα video που κυκλοφόρησε πρόσφατα στο Διαδίκτυο, με θέμα μία "ερωτική σκηνή" από την τηλεοπτική σειρά "Maestro" (την οποία σειρά, ομολογώ, δεν παρακολουθώ). Η σκηνή περιγράφει μία ερωτική φαντασίωση, όχι ένα "πραγματικό" (βάσει του σεναρίου) γεγονός. Έτσι, θα μπορούσε να αποδοθεί παρεμφατικά - θα έλεγα, ιμπρεσιονιστικά - με χρήση ειδικών εφέ που να αναδεικνύουν την επιθυμία χωρίς να εστιάζουν με γεωμετρική λεπτομέρεια στον τρόπο.

Αντί τέτοιας, καθαρά καλλιτεχνικής επιλογής, ο Χριστόφορος Παπακαλιάτης σκηνοθετεί τον εαυτό του σε μία κιτς παραλλαγή μιας φημισμένης ερωτικής σκηνής από το "Pretty Woman", σε εκδοχή "τσόντας" που - δήθεν - παράγει καλλιτεχνικό αποτέλεσμα. Έχοντας προφανώς στο μυαλό του την μέση εκπρόσωπο μίας μερίδας του τηλεοπτικού κοινού που αποτελεί target group για τους σπόνσορες της σειράς: την στερημένη μικρο-μεσοαστή που σιελορροεί στη θέα των επιμελώς εκτιθέμενων ακάλυπτων "προσόντων" του ναρκισσευόμενου ηθοποιού-σκηνοθέτη!

Δεν ξέρω αν "πήρε φωτιά το Τουίτερ" εξαιτίας της εν λόγω σκηνής, όπως μας βεβαιώνουν τα ηλεκτρονικά μέσα ιδιοκτησίας του καναλάρχη. Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι, για μία ακόμα φορά ο Παπακαλιάτης χάνει το μέτρο. Όπως κάποτε που είχε την έμπνευση να παρομοιάσει μία πολυεθνική εταιρεία με το... Άουσβιτς! Όμως, ο εύκολος εντυπωσιασμός δεν παράγει πάντοτε Τέχνη...

Bruno Walter: Ένας ευγενής τού πόντιουμ!

 Ο Bruno Walter υπήρξε από τις ευγενέστερες μορφές της γενιάς του στον χώρο της διεύθυνσης ορχήστρας, σε αντίθεση με τυραννικούς δικτάτορες του πόντιουμ όπως, λ.χ., ο Toscanini ή ο Klemperer. (Ο τελευταίος επέκρινε τον Walter για την ευγενική του μεταχείριση στους μουσικούς της ορχήστρας. Έλεγε μάλιστα χαριτολογώντας ότι, σε σύγκριση με τον Walter, εκείνος ήταν "απόλυτα ανήθικος"!)

Όμως, ας μη μας ξεγελά το ευγενικό ύφος του Walter, αφού υπήρξε τόσο τελειομανής και απαιτητικός ώστε συχνά εξαντλούσε τα όρια της αντοχής των μουσικών του μέχρι να πάρει το αποτέλεσμα που ήθελε!

Στο video βλέπουμε μία πρόβα της δεύτερης συμφωνίας του Brahms, καθώς και μία συνέντευξη του Walter στην αμερικανική τηλεόραση. Η λατρεία του για τον Wagner, τον Mozart και τον Mahler είναι κάτι περισσότερο από εμφανής!

Maurice Abravanel: Ένας μεγάλος «άγνωστος» μαέστρος!

 Στην Ελλάδα είναι σχετικά άγνωστος, αν και γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη (1903). Στην Αμερική θεωρείται ως ένας από τους μεγαλύτερους μαέστρους που εργάστηκαν στη χώρα εκείνη, ο άνθρωπος που κατ' ουσίαν δημιούργησε τη Συμφωνική της Γιούτα (Utah Symphony Orchestra). Ήταν η πρώτη αμερικανική ορχήστρα που, κάτω από τη δική του διεύθυνση, ηχογράφησε το σύνολο των 9 Συμφωνιών (συν το Adagio της 10ης) του Gustav Mahler. Και ομολογώ ότι αγαπώ τις ερμηνείες του στον Μάλερ περισσότερο από εκείνες, π.χ., του Leonard Bernstein!

Στο video που ακολουθεί παίρνουμε μία γεύση από τους ήχους της ορχήστρας του Maurice Abravanel (1903-1993). Το υπέροχο Adagietto από την Πέμπτη Συμφωνία του Μάλερ "ντύνει" μουσικά τις εικόνες των κυμάτων της θάλασσας του Νέου Πύργου, ενός (κάποτε) προσφυγικού χωριού στη Βόρεια Εύβοια...

Ένα αφιέρωμα στον Γιώργο Τζαβέλλα | "Χειροκροτήματα" (1944) με τον Αττίκ

Λιάνα Κανέλλη: Δέχονται μπούλινγκ οι εμβολιασμένοι. Ο εμβολιασμός είναι καθήκον απέναντι στην κοινωνία

- Όσο ο εμβολιασμός είναι δωρεάν, είναι καθήκον απέναντι στον συνάνθρωπο και την κοινωνία

- Οι αντιεμβολιαστές, που πουλάνε ψευτο-δικαιωματισμούς, κάνουν μπούλινγκ στους εμβολιασμένους αλλά στην ουσία εξυπηρετούν το σύστημα 

- Αυτοί που έφαγαν στις ουρές τα capital controls και δέχθηκαν αδιαμαρτύρητα το ΟΧΙ να γίνει ΝΑΙ, έγιναν ξαφνικά "συνταγματολόγοι" και επικαλούνται το σύνταγμα για να αποφύγουν τον εμβολιασμό 

- Έχουν μεγάλα κέρδη οι διαδικτυακοί influencers εναντίον του εμβολίου. Πολλοί από αυτούς που "πουλάνε" άρνηση στο εμβόλιο είναι πιθανό να έχουν οι ίδιοι εμβολιαστεί

 

Κατερίνα Γώγου: Όταν ο θυμός γίνεται Τέχνη...

 Σαν σήμερα (3-10-1993) "έφυγε" η ποιήτρια Κατερίνα Γώγου. Περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον δημιουργό, έδειξε πώς ένας βαθιά εσωτερικευμένος υπαρξιακός θυμός μπορεί να γίνει πρώτη ύλη για μια ποίηση που, μέσα από την παρακμιακή νοσηρότητά της, έχει τον τρόπο να διαπερνά ως το μεδούλι την ανθρώπινη συνείδηση. Ακόμα και (ή, κυρίως) για εκείνους που, από την ασφάλεια της βιωματικής και ιδεολογικής απόστασης, εκφράζουν (εν μέρει "κατανοητή") αποστροφή για την ποιήτρια και ό,τι εκείνη εκπροσωπεί...

Κώστας Χατζής: "Κατάθεση ψυχής" (22/3/2020)

Ένας σεμνός διανοούμενος του καιρού μας...

 

Ένας Αθηναίος στη Γλυφάδα...

Για πολλά χρόνια οι σχέσεις μου με τη Γλυφάδα ήταν το πολύ... τουριστικές. Ώσπου, πριν κάπου τρία χρόνια, μία προσωπική υπόθεση με έκανε να βρίσκομαι εκεί σχεδόν καθημερινά για έναν ολόκληρο χρόνο. Οι μνήμες είναι γλυκόπικρες... Από τη μία, η εικόνα ενός αγαπημένου προσώπου που βρέθηκε στην ανάγκη να διανύσει τον τελευταίο χρόνο της ζωής μακριά από τον φυσικό της χώρο και τα οικεία της πρόσωπα. Από την άλλη, η ομορφιά του τοπίου – από τα βάθη της στεριάς ίσαμε τη θάλασσα – που δρα στον επισκέπτη σαν ψυχοθεραπεία...

Φεύγοντας αργά το απόγευμα ή νωρίς το βράδυ, είχα αποκτήσει τη συνήθεια να κάνω τη διαδρομή ως το μετρό του Ελληνικού με τα πόδια. Διασχίζοντας ένα μεγάλο κομμάτι της Γλυφάδας, δεν μπορούσα να μη θαυμάσω την εικόνα μιας πόλης φροντισμένης με πολύ μεράκι και καλό γούστο, σε οδυνηρή αντίστιξη με τη δική μου πόλη, την Αθήνα, έναν τόπο που έπαψε εδώ και καιρό να προσφέρει ποιότητα ζωής. Και, ίσως η υποσυνείδητη ζήλεια ενός φανατικού Αθηναίου με εμπόδισε ως τώρα να γράψω δυο λόγια για τη Γλυφάδα, το μέρος που συνδέεται με τα πιο αντιφατικά – αλλά και απόλυτα αλληλοεξαρτώμενα – συναισθήματά μου των τελευταίων τριών χρόνων...

Στο σημείο αυτό θα ήθελα να βάλω στην κουβέντα τον φίλο μου τον Αριστείδη. Υπήρξε τόσο Αθηναίος όσο κι εγώ (έμενε στα Πατήσια), ως τη στιγμή που μετακόμισε οριστικά στη Γλυφάδα καθώς παντρεύτηκε κόρη μεγαλοαστικής οικογένειας της περιοχής. Καθηγητής θετικών επιστημών κι εκείνος, δηλώνει πάντα «πολύ απασχολημένος» σε όποιον έχει την απρονοησία να του τηλεφωνήσει στο σπίτι τη στιγμή που δεν έχει όρεξη για κουβέντα! Τούτη τη φορά, όμως, του είπα πως πρόκειται για μία μίνι συνέντευξη με θέμα τη Γλυφάδα. «Καλά, πάρε με κατά τις εφτά το βράδυ», μου αποκρίθηκε με ένα κλικ μικρότερης δυσφορίας απ’ όσο συνήθιζε.

Στις εφτά ακριβώς τηλεφώνησα. Και, χωρίς ιδιαίτερους προλόγους, του έθεσα τις ερωτήσεις που είχα ετοιμάσει:

Θύμισέ μου από πότε μένεις στη Γλυφάδα.

«Εδώ και κάπου είκοσι χρόνια. Για την ακρίβεια, από το 2002, τότε που παντρεύτηκα.»

Έχει αλλάξει η Γλυφάδα από τότε που πρωτο-πήγες; Αν ναι, σε τι;

«Δεν έχει αλλάξει αισθητά – αν εξαιρέσεις, βέβαια, κάποια καινούργια σπίτια ή καταστήματα. Η γενική εικόνα, πάντως, της Γλυφάδας έχει διατηρηθεί μέσα στον χρόνο.»

Κατά τη γνώμη σου, πόσο διαφορετική είναι η σημερινή Γλυφάδα από τη σημερινή Αθήνα;

«Η μέρα με τη νύχτα. Καμία σύγκριση δεν είναι δυνατή!»

Θέλεις να μου το αναλύσεις αυτό; Σε τι υπερτερεί η Γλυφάδα σε σχέση με την Αθήνα;

«Θα σου μιλήσω έξω από τα δόντια. Η Αθήνα υποφέρει από μία χαμηλού επιπέδου πολυπολιτισμικότητα, η οποία αναπτύχθηκε κατά τις τελευταίες δεκαετίες. Παλιά δεν ήταν έτσι. Θα έλεγα, μάλιστα, ότι κάποτε η Αθήνα ήταν πιο ωραία από τη Γλυφάδα! Αν σήμερα έχουν αντιστραφεί οι όροι, τούτο οφείλεται στο ότι η Γλυφάδα δεν επέτρεψε μία ανάλογη πολιτισμική αλλοίωση...»

Η Γλυφάδα φημίζεται για το υψηλό κόστος ζωής σε αυτήν. Πόσο αληθεύει αυτό;

«Εντάξει, είναι αναμενόμενο για μία περιοχή με υψηλά στάνταρ στην ποιότητα ζωής. Από την άλλη, κάποιες υπερβολές που ακούγονται δεν ισχύουν...»

Σου λείπει πότε - πότε μία επίσκεψη στο εμπορικό κέντρο της Αθήνας, ή η αγορά της Γλυφάδας σε καλύπτει απόλυτα;

«Ως κάποια στιγμή, το κέντρο της Αθήνας μου έλειπε για συναισθηματικούς και μόνο λόγους. Τώρα δεν μου λείπει πια. Σε πρακτικό επίπεδο, στην αγορά της Γλυφάδας βρίσκεις τα πάντα, δεν θα χρειαστεί ποτέ να ανέβεις ως την Αθήνα.»

Στην Αθήνα, ο τουρίστας θα αναζητήσει την Ακρόπολη, την Πλάκα, του Φιλοπάππου, το Θησείο, του Ψυρρή... Στη Γλυφάδα τι θα αναζητήσει;

«Μα, την πανέμορφη παραλία και την κοσμοπολίτικη ζωή! Τι άλλο;»

Είναι αλήθεια ότι ο Γλυφαδιώτης (ειδικά αν είναι γέννημα - θρέμμα) είναι σνομπ;

«Ε, δεν νομίζω! Πάρε σαν παράδειγμα τα πεθερικά μου. Παλιοί Γλυφαδιώτες και άνθρωποι ιδιαίτερα εύποροι. Σε πληροφορώ ότι ήταν οι πιο απλοί άνθρωποι του κόσμου! Μην πιστεύεις τα στερεότυπα που διακινούνται...»

Διαβάζω στο βιογραφικό του δημάρχου Γλυφάδας ότι το 2014 εξελέγη με 63%, και το 2019 επανεξελέγη με περίπου 80%. Πού οφείλεται το υψηλό ποσοστό αποδοχής και ο μεγάλος βαθμός δημοφιλίας του; Αντανακλά – εν μέρει, τουλάχιστον – και τις πολιτικές προτιμήσεις μίας κοινωνίας με υψηλό δείκτη οικονομικής επιφάνειας;

«Η Γλυφάδα έχει βγάλει στο παρελθόν δημάρχους ακόμα και από τον χώρο της κεντρο-αριστεράς. Γενικά μιλώντας, η Γλυφάδα σίγουρα κλίνει περισσότερο προς τα δεξιά, τουλάχιστον σε σύγκριση με την λεγόμενη Άνω Γλυφάδα. Το ζήτημα, πάντως, δεν είναι αμιγώς πολιτικό. Ο τωρινός δήμαρχος είναι νέος, απόλυτα προσηνής και φιλικός με τους δημότες, ενώ έχει κάνει και σημαντικό έργο, κυρίως στον τομέα της καθαριότητας. Αυτό, νομίζω, τα εξηγεί όλα.»

Έχοντας εξαντλήσει το ερωτηματολόγιο που είχα ετοιμάσει, ευχαρίστησα τον Αριστείδη και κάπου εκεί η τηλεφωνική συνέντευξη πήρε τέλος. Και, για όσους τυχόν αμφισβητήσουν ότι πρόκειται για υπαρκτό πρόσωπο, παρουσιάζω το πιο κάτω video (τραβηγμένο πριν μερικά χρόνια) όπου, σε ρόλο αυτόκλητου «ρεπόρτερ», επισκέπτομαι με μία κάμερα το γραφείο του Αριστείδη στη σχολή όπου συν-διδάσκουμε. Λίγες μόλις πόρτες μακριά από το δικό μου γραφείο...

Μια απάντηση στον Γιάννη (Αντετοκούνμπο)...

Γράφει: Κώστας Παπαχρήστου

Αγαπητέ Γιάννη,

Διάβασα πρόσφατα τα όσα ανέφερες για τη χώρα σου σε αμερικανικό μέσο ενημέρωσης. Και δεν θα τα είχα πάρει είδηση αν δεν τα καθιστούσε γνωστά (σε εμένα, τουλάχιστον) ο θόρυβος που προκάλεσε μία κατάπτυστη, ακραία υβριστική και απόλυτα ρατσιστική ανάρτηση κάποιου ανάξιου Έλληνα «πανεπιστημιακού» με θεσμικό, μάλιστα, ρόλο στην ελληνική πολιτεία. Τον «κύριο» αυτό τον τακτοποίησε όπως του έπρεπε η αρμόδια υπουργός, και δεν προτίθεμαι να ασχοληθώ περαιτέρω μαζί του. Δεν μπορώ, όμως, να προσπεράσω έτσι εύκολα τις δικές σου θέσεις...

Μεταφέρω εδώ τις δηλώσεις σου, όπως τις διάβασα:

«Η πρώτη φορά που είδα μαύρο άνδρα να οδηγεί αυτοκίνητο, ήταν στις ΗΠΑ. Ήμουν σοκαρισμένος, αναρωτιόμουν τι συμβαίνει εδώ. Με έκανε να αναρωτιέμαι αν η χώρα μου δίνει αρκετές ευκαιρίες σε όσους δεν είναι από εκεί, άρχισα να το σκέφτομαι αυτό. Η Ελλάδα είναι μια χώρα λευκών, μπορεί να γίνει δύσκολη η ζωή κάποιου με το χρώμα του δικού μου δέρματος. Πηγαίνεις σε πολλές γειτονιές και αντιμετωπίζεις αρκετή αρνητικότητα, ρατσισμό. Οι γονείς μου έκαναν τρομερή δουλειά, πάλευαν για εμάς σε καθημερινή βάση. Μας παρείχαν όσα χρειαζόμασταν σαν οικογένεια ακόμη κι αν έπρεπε να πουλήσουν πράγματα στους δρόμους. Η φτώχεια μπορεί να σε ωθήσει στα όριά σου. Δεν είναι διασκεδαστικά, όμως στο τέλος της ημέρας πρέπει να το αποδεχθείς και αυτό κάναμε ως οικογένεια. Είχαμε ο ένας τον άλλο, κάναμε αυτό που έπρεπε.

Οι γονείς μου ήταν παράνομοι, δεν μπορούσαμε να βγάλουμε ένα διαβατήριο ή μια ελληνική ταυτότητα. Όταν είσαι παράνομος στην Ελλάδα, ξέρεις ότι ανά πάσα στιγμή μπορεί να απελαθείς. Ό,τι κι αν έκαναν οι γονείς μου, το έκαναν πολύ προσεκτικά. Όταν είσαι παράνομος δεν θέλεις να περπατάς στον δρόμο, η Αστυνομία μπορεί να σε σταματήσει και να σε στείλει πίσω στη χώρα σου, μπορεί να μην ξαναδείς ποτέ τα παιδιά σου. Αν γύριζα από το σχολείο και δεν έβρισκα τη μητέρα μου, το μυαλό μου έτρεχε. Σκεφτόμουν πού βρισκόταν, αναρωτιόμουν αν ήταν καλά εκείνη και ο πατέρας μου. Πολλές φορές σκέφτηκα ότι θα απελαθούν οι γονείς μου, ευτυχώς αυτή η μέρα δεν ήρθε ποτέ. Σαν οικογένεια βάλαμε τους εαυτούς μας γύρω από ανθρώπους θετικούς, όπως ο ιδιοκτήτης ενός καφέ, ο κύριος Γιάννης. Ήταν δύσκολο και πάντα θα είναι δύσκολο να είσαι μαύρος σε μια χώρα λευκών, έρχονται στιγμές που αισθάνεσαι ότι δεν είσαι αυτός που πραγματικά είσαι. Εγώ γεννήθηκα στην Ελλάδα, δεν έχω πάει ποτέ στη Νιγηρία, πήγα σε ελληνικό σχολείο με τους φίλους μου, η Ελλάδα είναι όσα γνωρίζω. Δεν βγήκα ποτέ από εκείνη μέχρι τα 18 μου.»

Ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά:

1. Αν γνωρίζεις κάποιον νόμο που να απαγορεύει σε μαύρο άνδρα να οδηγεί αυτοκίνητο στην Ελλάδα, σε παρακαλώ διαφώτισέ με. Προσωπικά, και σε αντίθεση με εσένα, έχω δει πολλούς τέτοιους οδηγούς (να υποθέσω ότι οδηγούσαν παράνομα;). Όσο για τους μαύρους άνδρες που βλέπεις «σοκαρισμένος» να οδηγούν το αυτοκίνητό τους στις ΗΠΑ, μη σου κάνει εντύπωση: πρόκειται απλά για νόμιμους Αμερικανούς πολίτες που έχουν τα ίδια δικαιώματα και τις ίδιες ευκαιρίες με όλους τους άλλους πολίτες. Αν δεν σου κάνει κόπο, όμως, κάνε μία έρευνα πόσοι από τους παράνομους μετανάστες (π.χ., από το Μεξικό) απολαμβάνουν τα δικαιώματα αυτά. Ή μάλλον, πόσοι απολαμβάνουν τα δικαιώματα των παρανόμων μεταναστών που βρίσκονται στην Ελλάδα (των μαύρων μη εξαιρουμένων, φυσικά).

2. Αν πιστεύεις ότι η χώρα σου «δεν δίνει αρκετές ευκαιρίες σε όσους δεν είναι από εκεί», θα σου πρότεινα να πας μια βόλτα στο κέντρο της Αθήνας και να μετρήσεις τις επιχειρήσεις μεταναστών σε ακτίνα αρκετών χιλιομέτρων. Μπορείς, βέβαια, αν δεν βαριέσαι, να επεκτείνεις την έρευνά σου και στην επαρχία. Όμως, υπάρχει εδώ μία σημαντική υποσημείωση: οι ευκαιρίες δίνονται σε εκείνους που σέβονται τους νόμους της χώρας και όχι σε αυτούς που (όπως ο ίδιος παραδέχεσαι) παρανομούν. Και, επειδή δεν ξέρω αν το γνωρίζεις, σου το ξαναλέω: το ίδιο ισχύει ακόμα περισσότερο στη χώρα που τώρα σε φιλοξενεί και στην οποία διαπρέπεις. Ρώτησε και θα σου πουν...

3. Ρατσισμός σημαίνει να υποτιμάς κάποιον με βάση το χρώμα του. Ακόμα και αν αυτό είναι το λευκό! Το να συκοφαντείς, λοιπόν, μία χώρα ολόκληρη (πλην κυρίου Γιάννη, ιδιοκτήτη καφέ) ως «ρατσιστική», με κύριο επιχείρημα ότι είναι «χώρα λευκών», δεν απέχει πολύ από τον ρατσισμό που καταγγέλλεις. Και, για να έχουμε καλό ρώτημα, πώς ακριβώς βίωσες εσύ τον ρατσισμό; Απ’ όσο γνωρίζω, ο τόπος αυτός σου πρόσφερε μόρφωση, κι εδώ αναδείχθηκε η αξία σου πριν η φήμη σου περάσει τα σύνορα. Και σήμερα είσαι το ίνδαλμα χιλιάδων νέων παιδιών που ονειρεύονται μια μέρα να σου μοιάσουν. Λες να είναι κι αυτά οι εκκολαπτόμενοι «ρατσιστές» του μέλλοντος; Ας σοβαρευτούμε...

4. Δεν γνώριζα ότι αποκλειστικά και μόνο στις «ρατσιστικές» χώρες οι παράνομοι μετανάστες δεν δικαιούνται διαβατηρίου και αστυνομικής ταυτότητας, ενώ «ανά πάσα στιγμή μπορεί να απελαθούν». (Μεταξύ μας, ξέρεις πολλούς μετανάστες που έχουν απελαθεί από την Ελλάδα;) Αν θέλεις, ρώτησε ποιοι σχετικοί νόμοι ισχύουν στις «αντιρατσιστικές» ΗΠΑ. Εκεί όπου και οι μαύροι μπορούν να οδηγούν αυτοκίνητο, όπως λες...

Και τώρα, Γιάννη, επίτρεψέ μου να σου πω μερικά πράγματα σχετικά με αυτό που εσύ αντιλήφθηκες ως «ρατσισμό» στην Ελλάδα. Από την αρχαιότητα ακόμα, οι Έλληνες υπήρξαν φιλόξενος λαός (έχεις ακούσει τον όρο «Ξένιος Ζευς»;). Ο μετανάστης ήταν πάντα καλοδεχούμενος, και οι ντόπιοι ήταν πρόθυμοι να μοιραστούν μαζί του το λιγοστό ψωμί τους. Τα τελευταία τριάντα χρόνια, όμως, συντελέστηκε μία δραματική αλλαγή στη σχέση του Έλληνα με τους μετανάστες. Τούτο οφείλεται στο ότι, μαζί με τους ανθρώπους που ήρθαν στη χώρα για να αναζητήσουν με τρόπους τίμιους μία καλύτερη ζωή, εισέβαλαν και τυχοδιωκτικά στοιχεία που, σε μεγάλο μέρος τους, ήταν αδίστακτοι κακοποιοί. Σχεδόν καθημερινά ακούγαμε (και, δυστυχώς, ακούμε ακόμα) για φρικιαστικά εγκλήματα, συχνά με θύματα ανήμπορους ηλικιωμένους. Στο κέντρο της πόλης τα ναρκωτικά πουλιούνται κι αγοράζονται ελεύθερα, ενώ αντίπαλες συμμορίες σφάζονται (κυριολεκτικά) στη μέση του δρόμου για το ποια θα έχει τον πρώτο λόγο στην «αγορά». Σε πολλές γειτονιές της Αθήνας οι κάτοικοι έφτασαν να φοβούνται να βγουν από τα σπίτια τους!

Όταν με τόση ευκολία λες ότι «σε πολλές γειτονιές αντιμετωπίζεις αρνητικότητα και ρατσισμό», αυτό που στην πραγματικότητα εννοείς είναι ότι σε πολλές γειτονιές – κατά κανόνα τις πιο φτωχικές – οι άνθρωποι ζουν μέσα στο φόβο. Και ο φόβος είναι θέμα αυτοσυντήρησης, όχι ρατσισμού!

Και θα σου πω και κάτι που μπορεί να μη σου αρέσει, Γιάννη. Τον αληθινό ρατσισμό δεν τον έζησες εσύ, τον βιώνουν άνθρωποι ανήμποροι κι απροστάτευτοι από την πολιτεία, που κακοποιούνται άγρια ή και δολοφονούνται για λίγα μόλις ευρώ. Λες και η ίδια η ανημπόρια τους – κυρίως λόγω προχωρημένης ηλικίας – τους καθιστά άξιους να αφανιστούν! Κι αν έφτασαν οι άνθρωποι της γειτονιάς να φοβούνται, πια, όλους τους μετανάστες, ας μην το χρεώνουμε αποκλειστικά στους πρώτους. Όταν οι όροι της φιλοξενίας παραβιάζονται, εκείνοι που το διαπράττουν δεν λέγονται πλέον φιλοξενούμενοι αλλά εισβολείς!

Τελειώνοντας, στην Αμερική έγινες δημοφιλής με το αγωνιστικό παρατσούκλι “Greek Freak”. Θα σου πρότεινα να ζητήσεις να αφαιρεθεί το “Greek” (αφήνοντας μόνο του το “Freak”) αν όντως πιστεύεις ότι η χώρα σου, την οποία δυσφημείς αντί να διαφημίζεις στο εξωτερικό, είναι χώρα ρατσιστών. Στο κάτω-κάτω, δεν σε τιμά να δηλώνεις καταγωγή από μια τέτοια χώρα!

Σε διαφορετική περίπτωση, ανακάλεσε άμεσα όλα όσα δήλωσες στην περιβόητη συνέντευξη. Πες ότι ήταν απλά ένα καπρίτσιο της στιγμής, από εκείνα που εύκολα συγχωρούνται στους σταρ. Και τότε όλα τα ξεχνούμε, αν θες.

Αλλιώς, δικαιούμαστε να δηλώνουμε πολύ, πάρα πολύ απογοητευμένοι από σένα...

Ειλικρινά,
Κώστας από την Αθήνα